thetea.app · the encyclopedia Encyclopedia · School · Atlas · Pu-erh · Equipment EN · RU · · · · FR · ES · AR · DE · JA · KO
+61 more
thetea.app Browse all →

home · article

yǒng dé

yǒng dé · 永德

I-Yongde (永德, Yǒngdé) igama lendawo elisho i-puer evela esifundeni esinegama elifanayo entshonalanga yesifundazwe sase-Yunnan (云南, Yúnnán), ngaphakathi kwesifunda sase-Lincang (临沧, Líncāng).

I-Yongde (永德, Yǒngdé) igama lendawo elisho i-puer evela esifundeni esinegama elifanayo entshonalanga yesifundazwe sase-Yunnan (云南, Yúnnán), ngaphakathi kwesifunda sase-Lincang (临沧, Líncāng). Igama elisohlwini lwamanani elithi «生普龙珠永德» (shēng pǔ lóng zhū yǒng dé) likhomba i-sheng puer (生普, shēng pǔ — eluhlaza, engazange ifakwe ekuvutshelweni okumanzi), ecindezelwe ngesimo «sohlalu lwamadragoni» (龙珠, lóng zhū), okungukuthi ibhola elincane lokwenza itiye elilodwa. Amatiye ase-Yongde ahlonishwa ngephrofayili ethambile enoshukela, i-aftertaste ebuyayo evezwayo, kanye nobumuncu obulinganiselwe be-Yunnan, okuyinto evamile ezintweni ezingavuthiwe zase-Lincang. Isifunda saziwa ngezixuku zezihlahla zetiye zasendle zasendulo endaweni yokulondoloza imvelo i-Daxueshan (大雪山, Dàxuěshān) kanye nezingadi ezindala zesigodi sase-Mangfei (忙肺, Mángfèi). Ohlwini olujwayelekile lwama-puer ase-Yunnan, i-Yongde ithatha indawo yezinto ezingavuthiwe ezitholakalayo kodwa ezinomlingiswa, okuya ngokuya kwehlukaniswa kumongo ojwayelekile wase-Lincang.


1. Ukuhlukaniswa kanye Nomsuka:

  • Isigaba: I-Puer (普洱茶, pǔ’ěr chá).
  • Uhlobo: I-Sheng puer (生普, shēng pǔ) — eluhlaza, evuthwa ngokwemvelo; ungayiphambanisi ne-shu puer (熟普, shú pǔ), efakwa ekuvutshelweni okwenziwayo.
  • Isimo: Uhlalu lwamadragoni (龙珠, lóng zhū) — ibhola elicindezelwe ngesandla ngokuvamile elinesisindo esingu-5–8 g, elenzelwe ukusebenza kanye.
  • Izinto Ezingavuthiwe: Itiye lase-Yunnan elinamaqabunga amakhulu (云南大叶种, Yúnnán dàyèzhǒng), uhlobo lwe-Camellia sinensis var. assamica.
  • Umsuka: Isifunda sase-Yongde (永德县, Yǒngdé xiàn), isifunda sase-Lincang, isifundazwe sase-Yunnan, eningizimu-ntshonalanga ye-China.
  • Izinga: I-puer njengomkhiqizo onegama lendawo ilawulwa yi-GB/T 22111-2008 («地理标志产品 普洱茶»); indawo evikelekile ihlanganisa izifunda eziningi zase-Yunnan, kuhlanganise ne-Lincang.

I-Yongde ingenye yezindawo ezine ezinkulu kakhulu zetiye zase-Lincang kanye nezifunda zase-Mengku, e-Xingui, nezinye. «Uhlalu lwamadragoni» akulona uhlobo olwehlukile, kodwa ifomethi yokucindezela, esebenza ezintweni ezingavuthiwe ezivela ezifundeni ezahlukene; kulokhu okuqukethwe kwakhiwe e-Yongde.

2. Umlando kanye Nokubaluleka Kwamasiko:

  • Izihlahla Zasendulo: ubukhona bezihlahla zetiye zasendulo zasendle nezingaphakathi e-Yongde bufakaza umlando wamakhulu eminyaka wokutshalwa kwetiye esifundeni.
  • Indawo Yokulondoloza Imvelo: i-Daxueshan e-Yongde (永德大雪山, Yǒngdé Dàxuěshān) — indawo yokulondoloza imvelo kazwelonke, lapho kugcinwe esinye sezixuku ezinkulu kakhulu zetiye lasendulo lasendle.
  • Imizila Yezohwebo: ngentshonalanga ye-Yunnan kwakudlula amagatsha e-Chamagudao (茶马古道, chámǎ gǔdào), exhumanisa izindawo ezikhiqizayo ne-Tibet kanye ne-Ningizimu-mpumalanga ye-Asia.

Isikhathi eside izinto ezingavuthiwe zase-Lincang, kuhlanganise nalezo zase-Yongde, zazithunyelwa ezimbonini ezinkulu njengezinto zokuhlanganisa ezingenagama futhi zahlala emthunzini wezintaba ezidumile zase-Xishuangbanna. Ukunakwa kwe-Yongde futhi, ikakhulukazi, i-Mangfei kwanda kusukela ngeminyaka yawo-2000–2010, ngenxa yentshisekelo kuma-puer entaba eyodwa nendawo eyodwa, lapho abathengi baqala ukufuna ezinye izindlela ezitholakalayo esikhundleni semikhiqizo emisha yasemakethe ebizayo.

3. Incazelo Yezitshalo kanye Nezinto Ezingavuthiwe:

  • Uhlobo: Camellia sinensis var. assamica — uhlobo lwamaqabunga amakhulu lwase-Assam.
  • Uhlobo Lwendawo: uhlobo lwamaqabunga amakhulu lwase-Mangfei (忙肺大叶种, Mángfèi dàyèzhǒng) — uhlobo lwendawo olwamukelwayo lwase-Yongde.
  • Iqabunga: likhulu, linesikhumba, linemizwa evezwayo; imiqumbe enokuhluma okubonakalayo.
  • Izigaba Ngomumsuka Wezihlahla: itiye lengadi emasimini (台地茶, táidì chá), itiye lezihlahla ezinkulu (大树茶, dàshù chá) kanye netiye lezihlahla ezindala (古树茶, gǔshù chá).

«Ohlalu lwamadragoni» ngokuvamile kusetshenziswa umqumbe onamaqabunga amabili; amaqabunga amakhulu futhi aqinile awagoqwa njengamabhola njalo. Imiqumbe enokuhluma uma ifakwa emanzini inikeza ubumnene obuyisici kanye namathoni «ayimpuphu-nezinyosi».

4. I-Terroir kanye Nezici Zokutshala:

  • Indawo: entshonalanga ye-Lincang, cishe u-23.7–24.5° N kanye no-99.0–99.9° E.
  • Ukuphakama: izingadi zetiye ikakhulukazi zisuka ku-1000–2200 m; izixuku zasendle zase-Daxueshan zikhuphuka zibe ngaphezulu kakhulu.
  • Isimo Sezulu: i-subtropical monsoon, nehlobo elifudumele nelinomswakama nobusika obomile nobumnene, kanye nokuhluka okukhulu kwezinga lokushisa phakathi kosuku nasebusuku ezintabeni.
  • Inhlabathi: izinhlabathi zasentabeni eziphuzi-bomvu nezibomvu, ezikhipha amanzi kahle.

Ukuphakama okukhulu, inkungu kanye nokuhluka kwezinga lokushisa kwenza ukukhula kwamahlumela kwehle futhi kunomthelela ekunqwabelaneni kwezinhlanganisela ezinuka kamnandi noshukela. Lesi ngesinye sezizathu ezenza amatiye ase-Yongde ngokuvamile abhekwe njenganambitheka kamnandi futhi emnene uma kuqhathaniswa namaphrofayili abumuncu agqamile ezinye izifunda.

5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza:

Izinto ezingavuthiwe eziyisisekelo — itiye eliluhlaza lase-Yunnan elomiswe elangeni (晒青毛茶, shàiqīng máochá). Inqubo yakudala ye-sheng puer:

  • Ukuvuna (采摘, cǎizhāi): ukuvuna ngesandla imiqumbe namaqabunga amancane.
  • Ukubuna (萎凋, wěidiāo): ukulahlekelwa umswakama okuyingxenye.
  • Ukumisa Ukutshaliwe (杀青, shāqīng): ukufudumeza ebhodweni ukuze kumiswe i-oxidation; kwenziwa ngobumnene, ukuze kugcinwe amandla okuvuthwa.
  • Ukusonga (揉捻, róuniǎn): ukwakhiwa kweqabunga nokucekelwa phansi kwamaseli.
  • Ukumiswa Elangeni (晒干, shàigān): ukuqedela ukumiswa elangeni, okunikeza umlingiswa wetiye le-shaiqing.

Okulandelayo ngefomethi «yohlalu lwamadragoni»:

  • Ukubilisa Ngomhwamuko: i-maocha ibiliswa ngomhwamuko kafushane, ukuze iqabunga libe lula ukulibumba.
  • Ukubumba (揉团, róutuán): iqabunga elifudumele ligoqwa ngesandla libe yibhola eliminyene elinesisindo esinqunyiwe, ngezinye izikhathi licindezelwa ngendwangu.
  • Ukumiswa Kokugcina: amabhola ayomiswa, ngemva kwalokho ayaqina kancane kancane.

Kubalulekile: i-sheng puer ayifakwa enqubweni yokuvutshelwa okumanzi (渥堆, wòduī), okuyisici se-shu puer; ukunambitheka kwayo kushintsha kancane, phakathi neminyaka eminingi yokuvuthwa kwemvelo.

6. Izici Ze-Organoleptic:

  • Iqabunga Elomile: ibhola eliminyene eliluhlaza okumnyama elinemiquimbe enokuhluma esiliva.
  • Ukugxilisa: kusuka koluhlaza okotshani okuphaphathekile kuya kolusagolide oluphuzi esikhathini sobuncane, ngokuhamba kweminyaka kuba mnyama kuze kube yi-amber.
  • Iphunga: amathoni embali-noju, amathoni otshani obomile nezithelo; kumasampuli avuthiwe — kujulile, «okwezithelo ezomisiwe-nokhuni».
  • Ukunambitheka: kuthambile, kunoshukela, nobumuncu obulinganiselwe, obudlula ngokushesha, kanye nokunwaya.
  • I-Aftertaste: ubumnandi obubuyayo obuvezwayo (回甘, huígān) kanye namathe (生津, shēngjīn).

Ngenxa yokucindezelwa okuminyene, izigcino zokuqala «zohlalu» ngokuvamile zikhanya kakhudlwana futhi zithambe: ibhola livuleka kancane kancane, futhi ukugcwala kwanda ukuya ezikhathini eziphakathi.

7. Ukwakheka Kwamakhemikhali:

Amanani awukulinganisela, avamile ezintweni ezingavuthiwe zamaqabunga amakhulu zase-Yunnan; amaqembu athile ayahlukahluka.

  • I-Polyphenols yetiye (茶多酚, chá duōfēn): okuqukethwe okuphezulu, cishe ku-28–36% wesisindo esomile.
  • Ama-Catechin (儿茶素, érchásù): iqembu eliyinhloko lama-polyphenols, elinquma ukunwaya kwetiye elincane.
  • I-Caffeine (咖啡碱, kāfēijiǎn): cishe ku-3–5%.
  • Ama-Amino acid (氨基酸, ānjīsuān): kuhlanganise ne-theanine, anikeza ubumnandi nobumnene «obuyi-umami».
  • Izinto Ezikhishwayo: ingxenye ephezulu encibilika emanzini, enikeza ukuminyana kokugxilisa.

I-Assamica enamaqabunga amakhulu ngokwesilinganiso inothe ngama-polyphenols ne-caffeine ukwedlula izinhlobo ezinamaqabunga amancane, futhi lokhu kudala amandla okuvuthwa isikhathi eside.

8. Izakhiwo Eziwusizo:

  • Ukuqinisa Umzimba: i-caffeine inikeza ukuphaphama okumnene nokugxilisa ingqondo.
  • Ama-Antioxidant: ama-polyphenols nama-catechin abonisa umsebenzi we-antioxidant.
  • Ukugaya Ukudla: ngokwesiko itiye liphuzwa ngemva kokudla ukuze kuzwakale kukhululekile.
  • Ukufaka Amanzi Emzimbeni Nokulinganisela: isiphuzo sinama-calories aphansi uma senziwe ngaphandle kwezithasiselo.

Amaphuzu anikeziwe akhombisa imibono ejwayelekile ngetiye elikhulu eliluhlaza futhi akuyona izincomo zezokwelapha. I-sheng puer encane isebenza kakhulu futhi iyanwaya, ngakho-ke akufanele iphuzwe ngesisu esingenalutho noma ngobuningi obukhulu.

9. Ukwenza Itiye:

  • Iziphu: i-gaiwan (盖碗, gàiwǎn) noma i-Yixing teapot (紫砂壶, zǐshāhú) enomthamo ongu-110–150 ml.
  • Isilinganiso: «uhlalu» olulodwa olungu-5–8 g ku-100–150 ml wamanzi; ukuze kube nokugxilisa okuqine kakhudlwana, kuthathwa umthamo omncane wamanzi.
  • Amanzi: athambile, izinga lokushisa lingu-95–100 °C.
  • Ukuvusa (醒茶, xǐngchá): ukugeza okukodwa noma okubili okufushane ngemizuzwana engu-5–10; lokhu kubaluleke kakhulu, ngoba ibhola eliminyene lidinga «ukuvuswa».

Izigcino zokuqala zibanjwa imizuzwana engu-10–20, kancane kancane kwandiswe isikhathi njengoba iqabunga livuleka. Njengoba «uhlalu» lungavuleki ngokushesha, akufanele kuxoshwe ukulichitha njengeqabunga elixegayo: ukunambitheka okugcwele kufika ekugcinweni kwesithathu kuya kwesesihlanu. Izinto ezingavuthiwe ezisezingeni eliphezulu zikwazi ukumelana nokugxilisa okuyishumi kuya kweshumi nanhlanu noma ngaphezulu. Uma uthanda, ukugxilisa kokugcina kungaphekwa nge-teapot emlilweni omncane ukuze kukhishwe ubumnandi obusele.

10. Ukugcinwa:

  • Inhloso: i-sheng puer yenzelwe ukuvuthwa isikhathi eside futhi ivuleka ngokuhamba kweminyaka.
  • Izinga Lokushisa: cishe u-20–30 °C, ngaphandle kokuguquka okukhulu.
  • Umswakama: olinganiselwe, cishe u-55–70%; umswakama owedlulele uholela esikhuntwaneni, umoya owomile kakhulu uvimbela ukuguqulwa.
  • Izimo: indawo enomoya ngaphandle kwephunga langaphandle, ukukhanya, nokuba seduze kwezinongo, ikhofi, izimonyo.

Ifomethi eminyene «yohlalu lwamadragoni» ilungele ukuthuthwa kanye nokugcinwa ngezabelo; ngesikhathi esifanayo ibhola elihlangene livuthwa ngendlela ehlukile kuneqabunga elixegayo, ngenxa yendawo encane yokuxhumana nomoya. Emaqoqweni asekhaya, uhlalu lulungele ukugcinwa emigqonyeni ephefumulayo noma ku-ceramic.

11. Intengo Nokukhohliswa:

  • Isigaba Semakethe: I-Yongde yingxenye yezinga lentengo elitholakalayo neliphakathi; libiza kancane kunezintaba «eziphezulu» ezifana ne-Laobanzhang noma i-Bingdao.
  • Izinto Ezakha Intengo: umsuka wezihlahla (amasimu, izihlahla ezinkulu, izihlahla ezindala), indawo ethile (ngokwesibonelo, i-Mangfei ibaluleke kakhulu kune-Yongde evamile), unyaka wokuvuna kanye nokucophelela kokucindezela.

Ubungozi obukhulu bomthengi abuhlobene nokukhohliswa okusobala, kodwa nokukhukhumala kwesimo sezinto ezingavuthiwe. Kuvame ukuhlangatshezwa nokunikezwa kwetiye lengadi (台地茶, táidì chá) njengetiye lezihlahla ezindala (古树茶, gǔshù chá), kanye nokumakwa kwetiye elivela ezifundeni ezingomakhelwane, ezingaziwa kangako zase-Lincang, ngokuthi «i-Yongde» noma «i-Mangfei». Ukuhlukanisa isifunda ngokunambitheka ungaboni kuyinkimbinkimbi kakhulu ngisho nakumhloli wezinambitheka onolwazi, ngakho-ke indlela eyinhloko yokunciphisa ubungozi — ukuthenga kubathengisi abaqinisekisiwe, ukunaka obala kwencazelo (unyaka, indawo, uhlobo lwezihlahla) nokungayamukeli itiye «lezihlahla ezindala» ngentengo ephansi ngendlela esolisayo. Usayizi olinganayo nesisindo sohlalu, iqabunga elihlanzekile ngaphandle kokungcola okungadingekile, kanye nokunambitheka okuhlangene, hhayi «okuphaphathizayo» — yizimpawu ezingaqondile zomsebenzi owenziwe ngokucophelela.

12. Amaqiniso Athakazelisayo:

  • Itiye Lasendle Lase-Daxueshan: indawo yokulondoloza imvelo yase-Yongde i-Daxueshan yaziwa njengenye yezindawo ezinkulu kakhulu zezihlahla zetiye zasendulo zasendle e-Yunnan.
  • I-Mangfei: isigodi kanye nohlobo lwendawo olufanayo i-Mangfei — yikhadi lezivakashi lase-Yongde, elivame ukuhlukaniswa ngokwehlukana ekuchazweni okujwayelekile kwesifunda.
  • Ifomethi Yabaqalayo: «uhlalu lwamadragoni» lulungele ngoba lususa umbuzo wesilinganiso — ibhola elilodwa lenzelwe iseshini eyodwa, okwenza i-sheng puer yase-Yongde ibe indawo yokungena elula.
  • Umlingiswa Wase-Lincang: ubumnandi nobumnene bamatiye ase-Lincang kuvame ukuqhathaniswa namaphrofayili aqine futhi abumuncu kakhudlwana ezinye izifunda zase-Xishuangbanna.

Ekuphetheni:

I-Yongde iyisibonelo esibonakalayo sendlela «i-echelon yesibili» yezifunda zase-Yunnan ethola kancane kancane igama layo. Le yi-sheng puer etholakalayo, enambitheka kamnandi futhi ethambile ene-aftertaste ebuyayo enhle, engadingi ukutshalwa kwezimali okukhulu, kodwa ngesikhathi esifanayo inamandla okuvuthwa ngenxa yezinto ezingavuthiwe ezinothe ezinamaqabunga amakhulu. Ifomethi «yohlalu lwamadragoni» yengeza ukusebenziseka: izabelo, ubuncane, nokulondolozwa okulula kwenza itiye elinjalo lifanelekele kokubili ukwenziwa kwansuku zonke kanye nokujwayelana nesigaba.

Ekukhetheni i-Yongde, kunengqondo ukuthi ungagxili kumalebula amakhulu, kodwa encazelweni ethembekile yeqembu — indawo, unyaka kanye nomsuka wezihlahla — kanye nemizwa yakho siqu evela enkomishini. Ngokwenziwa okufanele nokugcinwa okuthulile, leli tiye livuleka kancane kancane, livuze umthandi obekezelayo ngobumnandi obulinganayo kanye nokunambitheka okuhlanzekile, okungagcwele kakhulu, okuyisici sezindawo ezingcono kakhulu zase-Lincang.

the teas described here are available from teamotea