thetea.app · the encyclopedia Encyclopedia · School · Atlas · Pu-erh · Equipment EN · RU · · · · FR · ES · AR · DE · JA · KO
+61 more
thetea.app Browse all →

home · article

zhū lán huā chá

zhū lán huā chá · 珠兰花茶

I-Chzhulan hua cha (*zhū lán huā chá*, 珠兰花茶) ingenye yamatiye aluhlaza aqholiwe amadala kakhulu e-China, lapho isisekelo seqabunga sigcwaliswa ngephunga elimnene, elihlala isikhathi eside lezimbali ez

I-Chzhulan hua cha (zhū lán huā chá, 珠兰花茶) ingenye yamatiye aluhlaza aqholiwe amadala kakhulu e-China, lapho isisekelo seqabunga sigcwaliswa ngephunga elimnene, elihlala isikhathi eside lezimbali ezincane ze-chloranthus spicate (Chloranthus spicatus, 珠兰). Ngokungafani ne-jasmine enomsindo omnandi futhi oshukela, i-chzhulan inikeza iphufumu elizithobile, “njenge-orchid notshani” abathandi balo abalibiza ngokuthi lingelinye lamahle kakhulu emndenini we-花茶 (huā chá, amatiye ezimbali) ase-China.

1. Ukuhlukaniswa kanye Nemvelaphi:

  • Uhlobo: itiye eliluhlaza eliqholiwe (lesimbali) — 花茶 (huā chá).
  • Isiqholi: i-chloranthus spicate (Chloranthus spicatus, 珠兰 zhū lán).
  • Itiye eliyisisekelo: itiye eliluhlaza elomiswe ngehhavini — 烘青 (hōng qīng).
  • Isikhungo somlando nesihamba phambili ekukhiqizeni: iSifunda sase-Shexian (歙县, Shèxiàn) esifundeni sedolobha lamanje i-Huangshan esifundazweni i-Anhui — izwe lomlando lase-Huizhou (徽州). Uhlobo olwaziwa kakhulu yi-shexian chzhulan hua cha (歙县珠兰花茶).
  • Izindawo zesibili zokukhiqiza: isifundazwe i-Zhejiang, ikakhulukazi isifunda sase-Jinhua (金华, Jīnhuá); kukhulunywa futhi ngokutshalwa kwe-chloranthus kanye nokukhiqizwa kwetiye eliqholiwe eningizimu — e-Fujian nase-Guangdong, lapho isimo sezulu sivumelana khona nesitshalo esithanda ukufudumala. Ukunemba kwesimanje kwendawo kanye nomthamo wokukhiqiza kuyahlukahluka, futhi kulolu daba kufanele sithembele emininingwaneni yesifunda yakamuva.

2. Umlando kanye Nokubaluleka Kwesiko:

Isiko lokuqhola itiye ngezimbali e-China lisukela ezikhathini ze-Song ne-Ming, lapho kwaqala khona ukusetshenziswa okuhleliwe kwezimbali ezinuka kamnandi ukuze “kuvuselelwe” iqabunga letiye. I-Chloranthus njengesiqholi yazinza eqoqweni le-花茶 kanye ne-jasmine, i-osmanthus, i-magnolia (玉兰, yù lán) kanye ne-rose. Esimeni sobungcweti base-Huizhou (徽州), lapho kudalwa khona amanye amatiye amahle ase-Anhui, i-chzhulan hua cha yaba wuchwepheshe bendawo: isisekelo setiye eliluhlaza esisezingeni eliphezulu sasiseduze, futhi isiko lokunambitheka okucolekile, okuzithobile lalihambisana nesimo sembali.

Phakathi kwama-花茶 ase-China, i-chzhulan ngokwesiko ithatha indawo “yokunethezeka okuthule” — ayisakazeki kakhulu kunetiye le-jasmine, futhi yaziswa osazi ngobuhle bayo obungagqamile. Izinsuku eziqondile kanye nokuchazwa kwezinhlobo zendawo “ezinegama” kufanele kucaciswe ngemithombo yesifunda.

3. Incazelo Yezitshalo kanye Nezinto Ezingavuthiwe:

Isiqholi yi-Chloranthus spicatus — isihlahla esincane esihlala siluhlaza somndeni we-chloranthus, esaziwa ngesi-Chinese ngokuthi 珠兰 (zhū lán) noma 金粟兰 (jīn sù lán, “i-orchid yamabele esagolide”). Igama lesintu elithi “i-orchid yamabele esagolide” lichaza kahle izimbali: inqwaba yamaqabunga amancane ayindilinga anombala ophuzi-oluhlaza, ahlanganiswe eduze kwe-spikelet, njengobuhlalu (珠 — “iparele,” “ubuhlalu”). Iphunga livumbuka ehlobo, ngesikhathi esishisayo esikhulu, lapho amaqabunga eqongelela inani eliphezulu lamafutha abalulekile; amaqabunga kanye nezimbali ezisacishe ziqhakaze, hhayi ezeqhakaze ngokuphelele, yizona ezisetshenziselwa ukuqhola.

Iphunga le-chzhulan lichazwa njengengxube yohlaza olusha, isinongo esilula kanye nobumnandi obucashile obunomsindo we-orchid — ngaphandle “kokuminyana” kwephunga lesimbali elinamafutha le-jasmine. Lobu buhle buchaza kokubili isimo setiye eliqediwe kanye nodumo lwalo “njengetiye losazi.”

Njengesisekelo setiye, ngokwesiko kuthathwa itiye eliluhlaza elomiswe ngehhavini — 烘青 (hōng qīng). Eziqoqweni ezingcono kakhulu kusetshenziswa amatiye aluhlaza endawo ase-Anhui; ezikhungweni zomlando zokukhiqiza, isisekelo bekuyimatiye ase-Huizhou (徽州). Akuvamile ukuqholwa kwamanye amatiye aluhlaza ngisho nezisekelo ezimnyama ezithile, kodwa i-chzhulan hua cha yakudala iyisisekelo esiluhlaza, okuyisona sizwa kwaso umsindo ohlanzekile wotshani-namantongomane ongasibhinci imbali entekenteke.

4. I-Terroir kanye Nezici Zokutshala:

I-chloranthus uqobo iyisitshalo esithanda isimo sezulu esinomswakama nesifudumele, esingakwazi ukumelana neqhwa; ezifundeni ezibandayo itshalwa endaweni evikelekile. Inhlanganisela yesisekelo setiye eliluhlaza lase-Anhui nembali yendawo yikhona enikeze iphrofayili yendawo yakudala.

5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza:

Ukukhiqizwa kwe-chzhulan hua cha kulandela umgomo ojwayelekile wokuqhola amatiye ezimbali ase-China, kodwa ngokulungiswa okuhambisana nobuhle bezinto ezingavuthiwe.

  • Ukulungiselela isisekelo. Itiye eliluhlaza elomiswe ngehhavini seliphelile lehliswa umswakama ophansi, ukuze iqabunga elomile limunce ngokugcwele izinto eziguquguqukayo ezinuka kamnandi zembali.
  • Ukuvuna nokulungiselela imbali. Amaqabunga kanye nezimbali ezisacishe ziqhakaze ze-zhū lán zivunwa ngezinsuku ezishisayo zasehlobo; ukuqholwa kubalulekile ubusha kanye nesigaba esifanele sokuqhakaza, lapho ukukhishwa kwephunga kunamandla kakhulu.
  • Ukuvuthwa ndawonye (窨制, yìn zhì). Itiye nezimbali zifakwa ngezingqimba noma zixutshwe bese ziyekwa ukuba “ziphefumule” ndawonye; iqabunga limunca iphunga elikhishwa yimbali. Inqubo ihambisana nokulawulwa kwezinga lokushisa ngaphakathi kwesisindo — uma kunesidingo “siyapholiswa” (通花, tōng huā), kuxutshwa ingxube ukuze izimbali “zingashisi” futhi zinganikezi amathoni abundile.
  • Ukuhlukanisa nokomisa. Ngemuva kokugcwala, izimbali ezisetshenzisiwe ziyahlungwa (起花, qǐ huā), bese itiye lomiswa ngokucophelela, ukuze iphunga liqiniseke futhi kubuyiselwe umswakama ofanele.
  • Ukuphindwa kwemijikelezo. Eziqoqweni ezigcwele kakhulu neziqinile, ukuqhola kuphindwa “ngezendlalelo” ezimbalwa zembali entsha; inani lemijikelezo linomthelela oqondile emandleni nasekuhlaleni isikhathi eside kwephunga kanye nasezingeni lesigaba.

Ubunzima obuyinhloko be-chzhulan bubuhle bobumnene bephunga layo: uma lishisa ngokweqile noma linomswakama oweqile, kulula ukuthola amathoni “aphekiwe” noma angashoni, ngakho-ke ubungcweti bokulawula izinga lokushisa nesikhathi bubalulekile lapha.

6. Izici Ze-Organoleptic:

Enkomishini, i-chzhulan hua cha enhle ibonakala ngebhalansi: isisekelo esiluhlaza esihlanzekile — sinomsindo wotshani-namantongomane, sinobumnandi obulula — kanye nephunga lesimbali elicashile, “elipholile” elibekwe phezu kwaso elinomsindo we-orchid onesinongo esincane. Ukugxilisa umbala okhanyayo, ophuzi-oluhlaza; ukunambitheka kwasemuva kuthambile, kunomsindo wesimbali ohlala isikhathi eside (okuthiwa 幽香, yōu xiāng — “iphunga elicashile, elijulile”). Ubuhle obuyinhloko ubuhle babo bokuzithiba nokuqina, hhayi amandla.

9. Ukwenza Itiye:

Izincomo zokwenza itiye zisuselwa ekutheni isisekelo yitiye eliluhlaza elithe xaxa, elingakwazi “ukushiswa ngamanzi abilayo”:

  • Amanzi: athambile, izinga lokushisa cishe ngu-80–85 °C; amanzi abilayo ashubile enza iqabunga eliluhlaza kanye nephunga lesimbali elicashile libe mabi.
  • Isilinganiso: cishe 3 g ku-150 ml.
  • Isitsha: ingilazi yegilazi noma i-gaiwan ivumela ukubukeka kokuvuleka kweqabunga nokulawula ukugxilisa umbala.
  • Isikhathi: ukuqala kokuthela okokuqala kufushane (imizuzwana engu-30–40), bese kuya ngokunambitheka; itiye likwazi ukumelana nokuphindwa okuningana kokwenza itiye, lapho inothi lesimbali kancane kancane linikeza indawo esisekelweni esiluhlaza esihlanzekile.

11. Intengo kanye Nemikhiqizo Yomgunyathi:

I-Chzhulan hua cha ingaphansi kwesigaba samatiye aqholiwe (花茶) futhi ihlolwa ngokusebenzisa izakhi ezifanayo eziyisisekelo ze-organoleptic njengamanye ama-花茶: ukubukeka kweqabunga elomile, ubumsulwa nokuqina kwephunga, umbala wokugxilisa umbala, ukunambitheka kanye nesimo seqabunga elibilisiwe. Izinga lesigaba lihlobene ngokuqondile nekhwalithi yetiye eliluhlaza eliyisisekelo (ukuthe xaxa kwezinto ezingavuthiwe, ukulingana kokusonga) kanye nenani nekhwalithi yemijikelezo yokuqhola.

Kufanele kucaciswe ngokwethembeka: kwitiye le-jasmine kunomgangatho kazwelonke ohlukile (茉莉花茶), kanti nge-chzhulan hua cha inombolo ethile ye-GB/T ayinikeziwe lapha ukugwema iphutha — uma kunesidingo, kufanele iqhathaniswe nochungechunge lwamanje lwamazinga asemthethweni kanye nezinkambiso zezobuchwepheshe zesifunda. Izidingo ezijwayelekile zesisekelo setiye eliluhlaza kanye nokumakwa kwamatiye aqholiwe zibekwa yimigomo ewuhlaka yamatiye aluhlaza nawezimbali.

Yini okufanele uyiqaphele uma ukhetha nokuthi ungawuhlukanisa kanjani itiye langempela:

  • Iphunga. I-chzhulan yangempela inuka kamnandi futhi “ipholile,” inethoni ye-orchid-notshani; “ubunephunga elimnandi” obubukhali, obunamandla obumnandi bubhekisela kakhulu ku-jasmine noma esiqholini sokwenziwa.
  • Ukuqina. Ukuqhola kwekhwalithi kunikeza iphunga elihlala ekuphindeni okuningana kokuthela futhi alinyamalali emva kokuqala. Itiye “elisheshe lishaye” libonisa ukuqhola okubuthakathaka noma okungashoni.
  • Ubumsulwa besisekelo. Eqabungeni elibilisiwe kufanele kubonakale isisekelo esihle esiluhlaza ngaphandle kwamathoni abundile, “aphekiwe” noma abolile — izimpawu zokushisa ngokweqile ngesikhathi sokuvuthwa.
  • Izinsalela zezimbali. “Ubuhlalu” obuncane obuphuzi-oluhlaza bezimbali obubonakala etiyeni elomile kuwuphawu oluhle, kodwa etiyeni lekhwalithi, iphunga lihlala eqabungeni uqobo, hhayi esithasiselweni sokuhlobisa sezimbali: inala yezimbali ezomile ezinuka kabi eqabungeni kuwuphawu oluyingozi.
  • Ukugxilisa umbala. Umbala okhanyayo, osobala, ophuzi-oluhlaza; ukubila nokufiphala kubonisa ikhwalithi ephansi yesisekelo noma ukuphazamiseka kobuchwepheshe.

12. Amaqiniso Athakazelisayo:

  • Igama lesintu lesi-Chinese lesitshalo — 金粟兰 (jīn sù lán, “i-orchid yamabele esagolide”): izimbali zamaqabunga amancane ayindilinga aphuzi-oluhlaza, ahlanganiswe eduze kwe-spikelet njengobuhlalu, zanikeza nesibili igama elithi 珠兰 (珠 — “iparele,” “ubuhlalu”).
  • I-Chzhulan hua cha — itiye lalabo abafuna etiyeni lesimbali hhayi umsindo omkhulu, kodwa i-nuance: isisekelo esihlanzekile esiluhlaza, esivuselelwe ngephunga elizithobile nelihloniphekile le-zhū lán.