home · article
Zhāngzhōu yīzhīchūn
Zhāngzhōu yīzhīchūn · 漳州一枝春
I-Yīzhīchūn iwumkhiqizo wenqubo yokukhiqiza enezigaba ezimbili. Esigabeni sokuqala, kusuka eqabungeni elisha, kwenziwa umkhiqizo oyingxube (毛茶, máo chá) ngokusebenzisa ubuchwepheshe be-oolong bendabuko baseMinnan.
Zhāngzhōu yīzhīchūn (漳州一枝春, Zhāngzhōu yīzhīchūn) — i-oolong yaseMinnan (闽南乌龙, Mǐnnán wūlóng) yakudala, eyakhiwa embonini kahulumeni yetiye yaseZhāngzhōu (漳州茶厂, Zhāngzhōu cháchǎng) ngo-1956. Kanye neLiúxiāng (流香, Liúxiāng) neSèzhǒng (色种, Sèzhǒng), i-Yīzhīchūn ingenye yamatiye amathathu adumile aseZhāngzhōu futhi iwuphawu oluphilayo lwesiko lokucwengisa (精制, jīngzhì) lama-oolong aseningizimu yeFújiàn osekudlule iminyaka engaphezu kwekhulu. Ngo-2019, ubuchwepheshe bendabuko bokucwengisa ama-oolong aseZhāngzhōu bafakwa ohlwini lwamagugu angaphatheki eSifundazweni saseFújiàn.
1. Ukuhlukaniswa Nendabuko:
- Uhlobo: I-oolong (青茶, qīngchá) — itiye eliyingxenye evutshelwe. Izinga le-oxidation lisukela kwephakathi nendawo kuya kumaphakathi (cishe 25–40 %), okuyinto ebeka i-Yīzhīchūn eduze kwama-oolong endabuko aseMinnan anomkhehlo wamalahle (炭焙, tàn bèi).
- Isigaba: Ama-oolong aseMinnan (闽南乌龙, Mǐnnán wūlóng). Itiye elihlanganisiwe (拼配, pīnpèi) — umkhiqizo wokugcina wenziwa ngokuhlanganisa izinto zokusetshenziswa zezikhathi ezahlukene zonyaka, izinhlobo zezihlahla nezindawo, okuqinisekisa ukungaguquguquki kwephrofayili yokunambitheka eqenjini ngalinye.
- Indabuko: I-China, iSifundazwe saseFújiàn (福建省, Fújiàn shěng), idolobha laseZhāngzhōu (漳州市, Zhāngzhōu shì). Indawo yokukhiqiza — iZhāngzhōu Tea Factory, eyasungulwa ngo-1953. Izinto zokusetshenziswa zetiye zivela kuyo yonke indawo yedolobha laseZhāngzhōu, kuhlanganise nezifunda eziyi-11 kanye nezifunda, kugxilwe kakhulu e-Xiāngchéng (芗城区, Xiāngchéng qū), esifundeni sasePínghé (平和县, Pínghé xiàn) naseHúa’ān (华安县, Huá’ān xiàn).
- Izixhumanisi zendawo: Cishe 24°30′ N, 117°38′ E (idolobha laseZhāngzhōu). Indawo eyinhloko yokukhiqiza — i-Xiǎokēngtóu (小坑头, Xiǎokēngtóu) esifundeni saseXiāngchéng; indawo eyinhloko esezintabeni — umfula iJiǔpéngxī (九鹏溪, Jiǔpéngxī) ekuphakameni okungu-600–800 m.
2. Umlando Nokubaluleka Kwamasiko:
- Umlando: I-Zhāngzhōu Tea Factory yasungulwa ngo-1953 njengebhizinisi likahulumeni, eyahlanganisa izindawo zokusebenza ezihlukene zokukhiqiza itiye laseNingizimu Fujian. Ngo-1956, izingcweti zemboni zasungula ngokusemthethweni uphawu lwe-“Yīzhīchūn”, ezisekelwe kubuchwepheshe bokucwengisa ama-oolong aseMinnan, ngaleso sikhathi base beneminyaka engaphezu kwekhulu. Ekuqaleni kwesikhathi se-People’s Republic of China, imboni yaba ngesinye sezimboni ezintathu kuphela ezweni ezathola izinombolo zokuphawula zokuthumela (出口唛号, chūkǒu mà hào) zetiye, futhi yadlala indima ebalulekile ekwakheni imakethe yamazwe ngamazwe yama-oolong, ikakhulukazi e-Japan. Ngawo-1960, i-Yīzhīchūn, kanye nogwayi wemikhiqizo ethi “Chéngfēng”, “Fēimǎ” ne-“Dàqiánmén”, yayithathwa njengento ewubukhazikhazi — esishweni sabantu esithi “乘风飞马大前门,流香色种一枝春” (Chéngfēng Fēimǎ Dàqiánmén, Liúxiāng Sèzhǒng Yīzhīchūn), itiye lalibekwa ezingeni elifanayo nogwayi osezingeni eliphezulu. Ngesikhathi sika-1970–1990, ukuthunyelwa kwama-oolong aseZhāngzhōu emazweni angaphandle kwakufinyelela ku-40 % wengqikithi yokuthunyelwa kwama-oolong esifundazweni saseFújiàn. Ngo-1987, i-Yīzhīchūn yaklonyeliswa ngesihloko esithi “Umkhiqizo Omuhle Kakhulu Wesifundazwe saseFújiàn” (福建省优质产品). Ngo-2019, ubuchwepheshe bendabuko bokucwengisa ama-oolong e-Zhāngzhōu Factory bangeniswa ohlwini lwesithupha lweZinto ezingamagugu angaphatheki eSifundazweni saseFújiàn. Ngo-2024, umthamo wonyaka wokukhiqiza wemboni wawungaphezu kwezigidi ezingama-40 ze-yuan, umkhiqizo wawuthunyelwa e-Japan, Singapore, Malaysia, Indonesia nakwamanye amazwe aseNingizimu-mpumalanga ye-Asia.
- Igama: 一枝春 (Yīzhīchūn) lihunyushwa ngokwezwi nezwi ngokuthi “igatsha elilodwa lentwasahlobo” — umfanekiso oyinkondlo, osuselwa kufomula yakudala yezincwadi 一枝春色 (yīzhī chūnsè, “igatsha lombala wasentwasahlobo”), okufanekisela izimpawu zokuqala zokuvuselelwa kwemvelo. Uhlamvu lwesiShayina 漳州 (Zhāngzhōu) lubonisa indawo yemvelaphi. Ngakho-ke, igama eliphelele lingahunyushwa ngokuthi “Igatsha Lentwasahlobo Elivela E-Zhāngzhōu.”
- Ukubaluleka Kwamasiko: I-Yīzhīchūn ayilona nje itiye, kodwa iwuphawu lwenkathi yonke yokukhiqizwa kwetiye laseZhāngzhōu. Esizukulwaneni esidala sabahlali baseningizimu yeFújiàn, eCháoshàn kanye namaqembu amaShayina aphesheya kwezilwandle eNingizimu-mpumalanga ye-Asia, leli tiye limelela i-gǔzǎowèi (古早味, gǔzǎo wèi) — “ukunambitheka kwezikhathi zasendulo,” ukukhumbula indlela yokuphila yendabuko. Ukupakishwa okuphawulekayo — iphepha le-kraft elinomhlobiso obomvu noluhlaza okwesibhakabhaka nokufakwa ngesandla ngamunye okungu-50 g (一两, yī liǎng) — kuhlala kungashintshi emashumini eminyaka futhi sekuyisithonjana samasiko. I-Zhāngzhōu futhi ingesinye sezikhungo ezindala ze-gōngfūchá (工夫茶, gōngfū chá): ngokufakazela kukaPéng Guāngdòu (彭光斗, Péng Guāngdǒu) embhalweni wakhe wesandla othi “Mǐn suǒ jì” (《闽琐记》, Mǐn suǒ jì), kakade ngonyaka we-1766 — ngesikhathi sokubusa kuka-Qiánlóng — ubuciko bokwenza itiye ezinkomishini ezincane kakhulu lalisakazeke yonke indawo e-Zhāngzhōu.
3. Incazelo YeZitshalo Nezinto Zokusetshenziswa:
- Uhlobo / Cultivar: I-cultivar eyinhloko i-Fújiàn Shuǐxiān (福建水仙, Fújiàn Shuǐxiān) — Camellia sinensis cv. Fujian-shuixian. Lena iwuhlobo oluncane oluyizihlahla (小乔木型, xiǎo qiáomù xíng) olunamahlamvu amakhulu, olukhula kade, okwathi ngo-1985 lwaqinisekiswa njengohlobo lwesizwe (inombolo GS13009-1985, “Huā Chá No. 9”). Ibonakala ngeqhubu legatsha elikhulu, amahlamvu amakhulu ayi-elliptical anezinyo ezijulile, ingaphezulu elicwebezelayo elimnyama ngokuluhlaza kanye nepulangwe lehlamvu eliwugqinsi, eliminyene. Iyi-triploid yemvelo. Njengezinto zokusetshenziswa eziyisiza zokuhlanganisa, kusetshenziswa i-Huángdān (黄旦, Huángdān, eyaziwa nangokuthi i-Huáng Jīnguì) ne-Qílán (奇兰, Qílán) — izinhlobo eziyisici zaseMinnan.
- Ukuvunwa: Intwasahlobo (April–May) — inkathi eyinhloko, enikeza izinto zokusetshenziswa ezinokuqukethwe okuphezulu kakhulu kwama-amino acid; ikwindla (September–October) — inkathi yesibili ngokubaluleka enephunga elimnandi elivelele kakhudlwana. Ukuvunwa kwasehlobo nakho kuyenziwa ukuze kutholakale amaqoqo amaningi.
- Izinga Lokuvuna: Ukuvunwa kwentwasahlobo — ihlumela elilodwa namahlamvu amabili (一芽二叶, yī yá èr yè). Emkhiqizweni wezinga eliningi, izinga elithi “amahlamvu amabili kuya kwamane asethuthukile” ehlumeleni elingaphezulu liyavunyelwa. Kubalulekile ukugcinwa kobuqotho behlumela kanye nezinga elifanayo lokuvuthwa.
- Izidingo Zezinto Zokusetshenziswa: Ihlamvu elisha kufanele libe nokungenani ama-25 % we-polyphenols yetiye nokungenani ama-4.0 % ama-amino acid akhululekile (ngokwezinga lezinto zokusetshenziswa ze-Yīzhīchūn). Ihlamvu — liphelele, ngaphandle komonakalo wemishini, iphunga langaphandle nezimpawu zokuvuthwa ngokweqile.
4. I-Terroir Nezici Zokutshala:
- Isifunda Nokwakheka Komhlaba: Indawo yedolobha laseZhāngzhōu ithatha inxenye eseningizimu-mpumalanga yesifundazwe saseFújiàn: kusuka ezintabeni enyakatho-ntshonalanga (izintaba ze-Dàiyǔnshān ne-Bópínglǐng) kuya ogwini lwe-Taiwan Strait eningizimu-mpumalanga. Ingqikithi yendawo — cishe 12 600 km². Ukwakheka komhlaba ikakhulukazi kungamagquma: izingadi zetiye ezisezintabeni zitholakala ekuphakameni okungu-400–800 m, kanti ezisezihlahleni — ezigodini zemifula i-Jiǔlóngjiāng (九龙江, Jiǔlóngjiāng) ne-Zhāngjiāng (漳江, Zhāngjiāng).
- Ukuphakama Okutshalwa Kukho: Amasimu amakhulu etiye — angu-200–600 m ngaphezu kogu lolwandle. Indawo ewumgogodla esezintabeni esigodini sase-Jiǔpéngxī — 600–800 m, lapho inkungu (izinsuku ezingaphezu kuka-200 ngonyaka) idala izimo zokukhanya okusakazeke kakhulu, okukhuthaza ukunqwabelana kwama-amino acid eqabungeni.
- Isimo Sezulu: Isimo sezulu esishisayo esingaphansi kwe-subtropical monsoon (南亚热带季风气候, nán yàrèdài jìfēng qìhòu). Izinga lokushisa lonyaka ezindaweni zetiye ezisezintabeni — 16–20 °C (edolobheni — cishe 21 °C). Imvula yonyaka — 1 450–2 100 mm, igxile kakhulu ngoMashi–Septemba. Isikhathi esingenasithwathwa — izinsuku ezingu-251–317. Umehluko omkhulu wezinga lokushisa emini nasebusuku ezindaweni ezisezintabeni unomthelela ekukhuleni okuhamba kancane nokunqwabelana okukhulu kwezinto ezinuka kamnandi.
- Inhlabathi: Kuningi inhlabathi ebomvu-namhlophe e-lateritic (红黄壤, hóng huáng rǎng) enempendulo ene-asidi (pH 4.5–6.0). Kubonakala ukwanda kwezakhi ezincane — i-selenium (Se) ne-zinc (Zn), okuyinto enomthelela kumaminerali wokunambitheka. Izingadi zetiye zasendaweni ewumgogodla zisendaweni eqaphwe imithombo yamanzi, lapho ukusetshenziswa komanyolo wamakhemikhali nezibulala-zinambuzane kwenqatshelwe; kulinywa ngendlela engcolile ngokwemvelo.
5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza:
I-Yīzhīchūn iwumkhiqizo wenqubo yokukhiqiza enezigaba ezimbili. Esigabeni sokuqala, kusuka eqabungeni elisha, kwenziwa umkhiqizo oyingxube (毛茶, máo chá) ngokusebenzisa ubuchwepheshe be-oolong bendabuko baseMinnan. Esigabeni sesibili — okuyisona esibalulekile kulolu phawu — imikhiqizo eyingxube yezinkathi ezahlukene, izinhlobo nezindawo iba nenqubo yokucwengisa (精制, jīngzhì): ukuhlanganisa, ukuphinde kosiwe ngamalahle nokuhlunga, kwakhe iphrofayili yokunambitheka ezinzile, eyaziwayo. Yilobu buchwepheshe bendabuko bokucwengisa obudluliswa kusuka enkosi kuya kumfundi, okwamukelwa njengegugu elingaphatheki. Umuntu wesine oqhubekise lesi siko kwaba u-Lín Yànténg (林燕腾, Lín Yànténg), owayengumqondisi we-Zhāngzhōu Tea Factory kanye nonjiniyela omkhulu wokukhiqizwa kwetiye.
Isici esiyinhloko sochwepheshe — ukusetshenziswa kwamathuluzi oqalo nezinkuni kuzo zonke izigaba, okukhipha ukuthinta kwetiye nensimbi futhi kuvimbele i-oxidation eyi-catalytic.
- Ukuvuna / 采摘 — cǎizhāi: Amahlumela angaphezulu avunwa ngesandla ekuseni ngemva kokoma kwamazolo futhi alethwa ngokushesha emsebenzini, kuvinjelwa ukushisa ngokweqile nokulimala kwemishini kwehlamvu.
- Ukuvula nokuvutshela / 摊晾 — tānliàng: Ihlamvu elisha liyendlalwa ngokuconsana elincane kumathreyi oqalo ekamelweni elinomoya. Inhloso — ukulahlekelwa ngamanzi okungu-15–20% kanye nokwakha izimo zokwenzeka kwe-oxidation elandelayo. Ihlamvu liba lithambile futhi libe nokwazi ukubunjwa.
- Ukunyakazisa / 摇青 — yáoqīng: Uchungechunge lwemijikelezo ethi “ukunyakazisa — ukuphumula” (重摇青, zhòng yáoqīng — ukunyakazisa okugcizelelwe kakhulu, okuyisici salolu chwepheshe). Umthelela wemishini ulimaza amangqamuzana emaphethelweni ehlamvu, kuqalise i-oxidation ye-polyphenols ngama-enzyme. Ukushintshana kwesigaba esisebenzayo nokuphumula kwakha iphrofayili yephunga elinezimbali nezithelo. Izinga le-oxidation lilawulwa ngokubukeka ngokuvela komngcele obomvu (红边, hóng biān) kuyilapho kugcinwe indawo eluhlaza phakathi.
- Ukuqinisa / 杀青 — shāqīng: Ukushisa ku-wok noma kusigubhu esiphendukayo emazingeni okushisa angu-200–280 °C kumisa ngokushesha i-oxidase bese kuqinisa iphrofayili yephunga esifinyeleleke.
- Ukusonta / 揉捻 — róuniǎn: Ukusonta kunikeza ihlamvu ukuma okuhlukile (imichilo eqinile, eminyene) futhi kuvule udonga lwamaseli, kuqinisekise ukugcwala kokukhishwa lapho kwenziwa itiye.
- Ukomisa / 烘干 — hōnggān: Ukuqinisa okuqukethwe umswakama kufinyelele ezingeni lokugcinwa (< 6%).
- Ukuhlanganisa / 拼配 — pīnpèi: Isazi sochwepheshe sihlanganisa amaqoqo anemvelaphi ehlukene, izinkathi zonyaka nohlobo lwesihlahla ukuze kufinyelelwe ezingeni elinqunyiwe lokunambitheka — elingaguquguquki unyaka nonyaka.
- Ukosiwa Ngamalahle / 炭焙 — tàn bèi: Ukukosa kokugcina phezu kwamalahle okhuni emazingeni okushisa angagqiki ku-60 °C. Ukushisa okuhamba kancane nokunezinga eliphansi “kuyawuvala” iphunga elimnandi, kunciphise ubumunyu futhi kunikeze oketshezini ukujula nobukhazikhazi. Lesi sigaba siyisona esakha umbala ophawulekayo we-amber osawolintshi woketshezi kanye nesitayela “esifudumele” sama-oolong aseZhāngzhōu.
- Ukuhlunga / 分级 — fēnjí: Itiye eliqediwe liyahlungwa, lilinganiswe ngosayizi bese lihlanzwa eziqwini naseluthulini.
6. Izici Zokuzwa:
- Ukubukeka Kwehlamvu Elomile: Imichilo esontwe ngokuqinile (条索紧结卷曲, tiáosuǒ jǐnjié juǎnqū), emnyama ngokunsundu ngokucwebezela okuphuzi (乌褐带黄, wūhè dài huáng). Ihlamvu lilungiswe, lilingane ngosayizi. Ezingeni eliphakeme, izihloko ezisagolide ziyabonakala (金毫, jīn háo).
- Iphunga Lehlamvu Elomile: Lihlanzekile, linethoni yezimbali — i-orchid (兰花, lánhuā) engxenyeni ekhethekile, eguqukela kumkhakha obanzi onezimbali nobumnandi engxenyeni yokuqala. Ithonisi zasemuva: i-alimondi ephekiwe, ushukela o-caramilised, ubumnandi obuncane obufana nokhilimu.
- Iphunga Loketshezi: Ubumnandi bezimbali obuhlanzekile (清香, qīngxiāng) obukhula bube nezinto ezihle zezithelo — iplamu evuthiwe, ibhilikosi. Kulezo ezikosiwe — isisekelo se-nutty-caramel nokunambitheka okuyoju. Iphunga lihlala likhona ezikhathini eziningi zokulinganisa futhi ibonakala kahle kusembozo se-gaiwan.
- Ukunambitheka: Ubushelelezi (醇厚, chúnhòu), buqinile ngokusesilinganisweni, ngokulinganisela okucacile kobumnandi nobusha (鲜爽, xiānshuǎng). Ukubaba okuthambile, okumbonyezelayo kuguquka ngokushesha kube ukunambitheka okumnandi okuhlala isikhathi eside (回甘, huígān). Amanothi wokunambitheka: uju lwezimbali, i-chestnut ephekiwe, ipentshisi elivuthiwe, ubumaminerali obude. Itiye limelana kahle neziphuzi eziyisi-6–8, futhi iphrofayili iyaguquka kusuka ekunambithekeni kwezimbali nobusha kuya kokumnandi nobunokhuni.
- Umbala Woketshezi: Uphuzi ngokugqamile kwegolide (金黄, jīnhuáng), usobala futhi uhlanzekile. Kumaqoqo akoswe kakhulu — i-amber ejulile. Ukusobala okuphezulu wuphawu lokuphathwa kahle.
- Indawo Engaphansi Kwetiye (Ihlamvu Elenziwe): Amahlamvu avulekile amnyama ngokunsundu anezindawo eziluhlaza okomnqumo (乌褐带绿, wūhè dài lǜ), athambile futhi anwebekile, anemiphetho ebushelelezi. Ukufana okuhle kwehlamvu kufakazela ukuhlanganiswa nokuhlungwa kwezinga eliphezulu.
7. Ukwakheka Kwamakhemikhali:
- I-Polyphenols: Okuqukethwe ehlamvini elisha — okungenani ama-25% (ngokwezinga lezinto zokusetshenziswa). Etiyeni eliqediwe, ingxenye enkulu ye-catechin (ikakhulukazi i-EGCG, EGC) iye yaxutshwa kancane yaba yi-theaflavins ne-thearubigins, okuqinisekisa ukunambitheka okuthambile, okungababi. Umsebenzi we-antioxidant we-fraction ye-polyphenol, ngokocwaningo, uphindwe izikhathi ezingu-18 kunalowo we-vitamin E.
- Ama-Amino Acid: Okungenani ama-4.0% ehlamvini elisha. Ingxenye eyinhloko — i-L-theanine (L-茶氨酸, L-chá ānjīsuān), ebhekele ukuthamba, ubumnandi obufana no-umami kanye nomphumela wokuphumuza kuyilapho kugcinwa ukuhleleka kwengqondo. Okuqukethwe okuphezulu kwama-amino acid kubangwa yi-terroir yasezintabeni kanye nokwanda kokukhanya okusakazeke kakhulu.
- Ama-Alkaloid: I-caffeine (咖啡碱, kāfēi jiǎn) — okungenani ama-2.0%, okuqinisekisa umphumela oqabulayo ovezwa kahle. Kukhona ne-theobromine ne-theophylline ngamanani amancane, okwengeza umphumela wokuqabula.
- Amavithamini: I-Vitamin C (i-ascorbic acid) — ngamanani amancane; amavithamini eqembu B (B₁, B₂, B₃); i-vitamin E (i-tocopherols).
- Amaminerali: I-Potassium (K), i-magnesium (Mg), i-manganese (Mn), kanye nezakhi ezincane ze-selenium (Se) ne-zinc (Zn) — lezi ezimbili zokugcina ziyisici emhlabathini waseZhāngzhōu futhi zinomthelela kuphrofayili yamaminerali yetiye.
- Amafutha Abalulekile: Izakhi ze-terpene (i-neraliol, i-geraniol, i-linalool) zakha iphunga lezimbali; ngesikhathi sokosiwa ngamalahle, kwakheka kakhulu ama-pyrazines nama-furanones, abhekele ukunambitheka kwama-nutty no-caramel.
8. Izinzuzo Ezingaba Khona:
- Ukuqabula Nokugxilisa: Umphumela osebenzayo we-caffeine (≥ 2.0%) kanye ne-L-theanine unikeza umphumela ophumuza, oqinisayo ongenayo idumazi “yokuthuthumela” okuvame ukubonakala ekhofi. Inyusa ukunaka kanye nokusebenza kwengqondo okuqondayo.
- Ukuvikela I-Antioxidant: I-complex ye-polyphenol (i-catechin, i-theaflavin) inciphisa ama-radicals akhululekile, inciphisa ingcindezi ye-oxidative kanye nezinqubo zokuguga kwamaseli.
- Ukusekela Ukugayeka: Ngokwendabuko, ama-oolong akosiwe ahlonishwa ngekhono lawo lokukhuthaza ukukhiqizwa kwama-enzyme okugaya futhi asuse ukuzizwa usinda ngemva kokudla okunamafutha. Ama-polyphenols aqukethwe asiza ekwenzeni kube okujwayelekile amagciwane amathumbu.
- Uhlelo Lwenhliziyo Nemithambo Yegazi: Ukusetshenziswa njalo kwama-oolong kuhlotshaniswa nokwehla kwezinga le-“cholesterol embi” (LDL) kanye nokugcinwa kokunwebeka kwemithambo yegazi.
- Ukusekela Inqubo Yezokushintshisana Kwemvelo: Ama-polyphenols ne-caffeine yama-oolong kukhuthaza i-thermogenesis kanye nokushintshaniswa kwamafutha, okungasiza ekulawulweni kwesisindo somzimba ngaphakathi kokudla okunomsoco.
- Impilo Yomlomo: Ama-fluoride nama-catechin etiye anomphumela wokulwa namagciwane, ecindezela ukukhula kwamagciwane abanga ukugqwala kwamazinyo.
- Umphumela Wokulwa Nengcindezi: I-L-theanine inyusa izinga lamagagasi e-alpha ebuchosheni, ikhuthaze isimo sokugxilisa nokuzola. Inqubo ngokwayo ye-gōngfūchá — iziphuzi eziningi ezingahambisiwe — iwuhlobo lokuzindla okugxilile.
9. Ukwenza Itiye:
- Izinga Lokushisa Lamanzi: 95–100 °C. Ukuze kudalulwe ukugcwala kokunambitheka kwetiye elikosiwe, kunconywa izinga lokushisa elisondela ekubiliseni.
- Inani Letiye: Indlela ye-gōngfū — 5 g ku-75 ml (isilinganiso 1 : 15); indlela yaseYurophu — 3 g ku-200–250 ml.
- Izitsha: I-gaiwan yobumba (盖碗, gàiwǎn) — inketho ejwayelekile, okuvumela ukwazi ukuguquguquka kwephunga; i-teapot yobumba lwase-Yīxīng (紫砂壶, zǐshā hú) — kulezo ezikosiwe, lapho ubumba “ethambisa” oketshezini futhi lugcizelele ukujula.
- Inqubo:
- Shisisa zonke izitsha ngamanzi abilayo — lokhu kuzinzisa izinga lokushisa lokwenza itiye.
- Thela itiye ku-gaiwan futhi uvumele ihlamvu elomile lishise okwemizuzwana engu-10–15 ngaphansi kwesembozo, uphefumule iphunga.
- Ukugeza (润茶, rùn chá) — thela amanzi abilayo bese uwakhipha ngemva kwemizuzwana emi-5. Lesi siphuzi “siyavusa” ihlamvu.
- Isiphuzo sokuqala — imizuzwana engu-15–20. Oketshezi selugcwele.
- Thela ezinkomishini usebenzisa isihlungi.
- Iziphuzo ezengeziwe: 6–8 izikhathi, wandise isikhathi ngemizuzwana emi-5–10 ngesiphuzo ngasinye. I-Yīzhīchūn yekhwalithi enhle imelana neziphuzi eziyisi-6–8 ngokuzethemba.
- Ukwenza Itiye Ngokubandayo: Isilinganiso 1 : 50 (isib, 5 g ku-250 ml). Thela amanzi ahlungiwe abandayo bese ufaka efrijini amahora angu-6. Le ndlela igcizelela ubusha nobuzimbali, inciphise ukubaba nobumunyu.
- Okunye: Akunconywa ukusebenzisa amanzi abilayo angaphezu kuka-100 °C — lokhu kungalimaza iphunga elihle lezimbali nezithelo. Itiye elisha kulungile ukuligcina izinsuku eziyi-10–15 emva kokuthenga endaweni emnyama, ukuze “isimo somlilo” (火气, huǒqì) ngemva kokukosa sinciphe. Emva kokuvula iphakethe — sebenzisa phakathi nezinsuku eziyi-7 ukuze kugcinwe ubusha bephunga.
10. Ukugcinwa:
- Izimo Ezejwayelekile: Ukupakishwa okuvalekile, indawo eyomile nepholile (15–25 °C), ukuvikelwa ekukhanyeni kwelanga okuqondile, ukungabikho kwephunga langaphandle.
- Izitha Zetiye: Umshika, ukushisa, i-ultraviolet, amaphunga angaphandle (izinongo, amakha, izinto zokuhlanza).
- Iziqukathi: Amabhokisi kathayela anensimbi evalekile, amaphakethe e-vacuum anengaphakathi eline-foil, izitsha zobumba ezinosilicone wokuvala.
- Izici Zamaversion Akosiwe: Ngenxa yokosiwa ngamalahle, okuqukethwe umswakama kuncane, okuyinto eyandisa isikhathi sokugcinwa kuze kufinyelele eminyakeni eyi-1–2 ngaphandle kokulahleka okubonakalayo kwekhwalithi. Abanye abathandi benza ukuguga (陈化, chénhuà) kwe-Yīzhīchūn ekosiwe, bethi ngokuhamba kweminyaka itiye lithola isimo esihloniphekile sokuguga (陈香, chénxiāng).
- Amaversion Alula (清香, qīngxiāng): Agcinwe ezingeni lokushisa eliphansi (0–5 °C), ngokufana namatiye aluhlaza. Isikhathi — esingeqi ezinyangeni eziyisi-6.
11. Intengo Nokukhwabanisa:
- Isigaba Sentengo: I-Yīzhīchūn ngokomlando ibekwe esigabeni esimaphakathi — yitiye lekhwalithi yansuku zonke eligxile ekufinyelelekeni nasekuzinzeni. Izintengo ezilinganiselwe: isigaba sesibili — esinetemgi eqolo kakhulu, isilinganiso esiphezulu sentengo nekhwalithi; isigaba sokuqala — umkhiqizo oyinhloko wezohwebo; isigaba esikhethekile — kusuka cishe ku-700 yuan nge-jin (500 g) nangaphezulu, nephunga elizwakalayo le-orchid namahlumela angawodwana ezintweni zokusetshenziswa. Izinto ezinomthelela emananini: ukuphakama okutshalwe kukho izinto zokusetshenziswa, inkathi yokuvuna (intwasahlobo ibiza kakhudlwana kunehlobo), ukuphathwa ngesandla noma ngomshini, ubuciko bokuhlanganisa kanye nezinga lokukosa.
- Indlela Yokugwema Imikhiqizo Engelona Iqiniso:
- Thenga kubadayisi abasemthethweni be-Zhāngzhōu Tea Factory noma ezitolo ezigunyaziwe (ngonyaka we-2024 — zingu-29 izindawo zokuthengisa eZhāngzhōu, Cháozhōu naseShàntóu).
- Hlola ukufana kwehlamvu: i-Yīzhīchūn yeqiniso yemboni ibonakala ngokufana okulingene nobumsulwa — ngaphandle kokuxutshaniswa kweziqu, uthuli namahlamvu ahlukahlukene.
- Hlola iphunga: itiye leqiniso linephunga elihlanzekile, elingelona “ikhemikhali.” Okwethusayo kufanele kube iphunga elihlabayo lekha, elingajwayelekile kuma-oolong.
- Hlola oketshezini: okusobala, okuphuzi okusagolide noma i-amber, ngaphandle kokudideka. Ukunambitheka — okuthambile, no-huígān ocacile, ngaphandle kokubaba okungemnandi noma i-asidi.
- Qaphela ukupakishwa: umkhiqizo weqiniso uvame ukugcina ukugoqwa kwendabuko kwephepha nokumakwa kwemboni. Intengo ephansi ngendlela esolisayo yesigaba esikhethekile esishiwo iyisizathu sokungabaza.
12. Amaqiniso Athakazelisayo:
- Esishweni sabantu base-Zhāngzhōu “乘风飞马大前门,流香色种一枝春,” imikhiqizo emithathu yetiye — Liúxiāng, Sèzhǒng ne-Yīzhīchūn — yayilingana nemikhiqizo kagwayi ehlonishwa kakhulu yeminyaka yawo-1960. Itiye ngaleso sikhathi laliyinto ewubukhazikhazi, hhayi into eyayisetshenziswa nsuku zonke.
- I-Zhāngzhōu Tea Factory iwukuphela kwemboni kahulumeni ye-oolong eseFújiàn esekhona kuze kube namuhla. Ngesikhathi sokuchuma (1980s) umkhiqizo wayo wonyaka wawungaphezu kuka-500 tons.
- I-Yīzhīchūn ikhiqizwa futhi ngezindlela zetiye elicindezelwe (饼茶, bǐngchá), okuyinto engajwayelekile kuma-oolong aseMinnan futhi okuyifanisa kakhudlwana nama-puerh ne-hēichá. Ifomu elicindezelwe lenza kube lula ukuguga kanye nokukhula kwephunga “elidala.”
- Ukupakishwa kwetiye ngesandla embonini — nge-liang eyodwa (两, liǎng, ≈ 50 g) emqulwini wephepha — kugcinwe kusukela ngawo-1950. Iphepha elimhlophe loqalo (白竹纸, bái zhú zhǐ) kungqimba olungaphakathi ludonsa umswakama owedlulele futhi “lukhumbule” iphunga letiye.
- Ubuchwepheshe bokucwengisa, okuyisisekelo se-Yīzhīchūn, budluliselwa kuphela kusuka enkosi kuya kumfundi. Kusukela ngawo-2020s, umugqa wokudlulisela ubala izizukulwane ezine, kanti isizukulwane sesihlanu sezingcweti siyaqeqeshwa.
13. Ukuqhathaniswa Namanye Ama-Oolong AseMinnan:
- Ānxī Tiěguānyīn (安溪铁观音, Ānxī Tiěguānyīn): I-oolong yaseMinnan eyaziwa kakhulu. Ngokungafani ne-Yīzhīchūn, i-Tiěguānyīn ikhiqizwa kusuka ku-cultivar enegama elifanayo, hhayi ezintweni ezihlanganisiwe. I-Tiěguānyīn yesimanje yakwa-“qīngxiāng” — imnene, iluhlaza, igxile ekusha; i-Yīzhīchūn ngesitayela sayo sayikhlasiki — ikoswe kakhulu, inephrofayili efudumele, ene-caramel noju. I-Tiěguānyīn — itiye lomkhiqizi wengadi ethile; i-Yīzhīchūn — itiye lomhlanganisi.
- Zhāngpíng Shuǐxiān (漳平水仙, Zhāngpíng Shuǐxiān): Nayo ikhiqizwa kusuka ku-cultivar i-Shuǐxiān, kodwa ngendlela yamathayili aphusile acindezelwe ahlukile kusetshenziswa iphepha lokuhlunga. I-Shuǐxiān yaseZhāngpíng ibonakala ngephunga elimnandi le-orchid, ukuthungwa okufana nokhilimu nokusha. I-Yīzhīchūn iwumkhiqizo ohlanganisiwe wokosiwa ngamalahle futhi enesimo “esivuthiwe”.
- Yǒngchūn Shuǐxiān (永春水仙, Yǒngchūn Shuǐxiān): Enye i-oolong yaseMinnan yamanzi, owokuqala ngokomlando eMinnan (kusukela ngo-1857). Inguqulo yase-Yǒngchūn — iyahlakazeka, ayihlanganisiwe, inethoni yama-orchid evelele. I-Yīzhīchūn idlula esigabeni sokuhlanganiswa kwezimboni nokosiwa ngamalahle, okuyinikeza ukuzinza okukhulu nokujula, kodwa iphunga elincane “elisha.”
- Báiyá Qílán (白芽奇兰, Báiyá Qílán): Isidalwa sendawo yasePínghé County (Zhāngzhōu). Yenziwa kusuka ku-cultivar enegama elifanayo, inephunga eliqinile, “elihlabayo” le-orchid nobumaminerali. Uma yiwaqhathanisa, i-Yīzhīchūn iyindilinga kakhudlwana, ithambile, ngaphandle kokubukhali kwe-Qílán, kodwa inokujula okukhulu kwamanothi okukosa.
13a. Izinhlobonhlobo Nezigaba ze-Zhāngzhōu Yīzhīchūn:
Ngokuya ngezinga le-DB35/T 943-2009, i-Yīzhīchūn ihlukaniswa izigaba ezintathu eziyinhloko ngokwezimpawu zokuzwa:
- Isigaba Esikhethekile (特级, tèjí): Izinto zokusetshenziswa — ikakhulukazi amahlumela angawodwa. Imichilo iqinile, inesisindo, inezinwele ezisagolide ezivelele. Iphunga — lihlanzekile, liphakeme, i-orchid (兰香高锐). Ukunambitheka — okunothe, no-huígān ojulile. Intengo yokubaluleka — kusuka ku-700 yuan nge-jin.
- Isigaba Sokuqala (一级, yī jí): Izinto zokusetshenziswa — ihlumela elilodwa, ihlamvu elilodwa. Imichilo ibushelelezi, iyalufana. Iphunga — lihlanzekile, eliqhubekayo. Ukunambitheka — okugcwele, ubunethezekile (醇厚, chúnhòu). Umkhiqizo wezohwebo omningi kakhulu.
- Isigaba Sesibili (二级, èr jí): Imichilo inkulu kancane. Iphunga — lihlanzekile, lithambile (纯和, chúnhé). Isilinganiso esihle kakhulu sentengo nekhwalithi — i-oolong yansuku zonke efinyelelekayo.
Ngaphandle kwezindlela ezisakazekayo, kukhishwa futhi inguqulo ecindezelwe (饼茶, bǐngchá), ehloselwe ukuguga isikhathi eside nokukhulisa iphunga eligugile (陈香, chénxiāng).
Okokuphetha:
I-Zhāngzhōu Yīzhīchūn yitiye elinomlando ongenakuhlukaniswa nemboni yetiye yase-Zhāngzhōu uqobo, ezizukulwaneni zezingcweti zokuhlanganisa, emahlweni wokosa amalahle nasekuhhumeni kwephepha likaloqalo. Alizibambi ngokuqhakaza kwama-oolong engadi engawodwa futhi alincintisani ne-Tiěguānyīn ngodumo lomhlaba — amandla alo akwezinye izinto. Leli tiye lokuzinza nenkumbulo: iqoqo ngalinye lihlose ukuba ukuphindwa okuqondile kokunambitheka okwakwaziwa ogogo nomkhulu. Kubahlali base-Zhāngzhōu, e-Cháoshàn nasemiphakathini yamaShayina eNingizimu-mpumalanga ye-Asia, ukuphuza i-Yīzhīchūn ukubuyela “ekunambithekeni kwakudala,” emicikilishweni yasekuseni ye-gōngfūchá, ezingxoxweni ezingasheshisi ngenkomishi engu-50 ml. Ethambile, eyindingiliza, enokujula kokosiwa ngamalahle nothando olupholile lwezimbali — leli tiye lizembula kahle kakhulu hhayi esiphuzweni sokuqala, kodwa esesithathu nesesine, futhi yilokhu kulinda ngesineke okuvuza umphuzi ngokugcwele.