thetea.app · the encyclopedia Encyclopedia · School · Atlas · Pu-erh · Equipment EN · RU · · · · FR · ES · AR · DE · JA · KO
+61 more
thetea.app Browse all →

home · article

yún wù wū lóng

yún wù wū lóng · 云雾乌龙

I-Yunwu Wulong (云雾乌龙, Yúnwù Wūlóng) igama lesitayela nesifunda lezindawo ezikhiqiza ama-ulong atshalwe ezindaweni eziphakeme, lapho izingadi zetiye zisuke zimbozwe amafu nenkungu ingxenye enkulu yonya

I-Yunwu Wulong (云雾乌龙, Yúnwù Wūlóng) igama lesitayela nesifunda lezindawo ezikhiqiza ama-ulong atshalwe ezindaweni eziphakeme, lapho izingadi zetiye zisuke zimbozwe amafu nenkungu ingxenye enkulu yonyaka. Leli gama ngokwezwi nezwi lihunyushwa ngokuthi “i-ulong enamafu nenkungu” futhi alikhombi uhlobo olulodwa lwezitshalo, kodwa likhombisa inhlanganisela yezimo zokukhula kanye nesimo sesiphuzo esihambisana nazo. Isimo sezulu esipholile sasezintabeni, ukukhanya okuhlakazeke emkhathini, kanye nokwehluka okukhulu kwamazinga okushisa phakathi kwemini nobusuku kwenza ukukhula kwamahlumela kuhambe kancane, okwenza ikhasi libe mnandi, libe mnandi futhi libe nephunga elimnandi. Esikweni letiye, amatiye “anamafu nenkungu” ngokwesiko ahlotshaniswa nokuhlanzeka, ukusha “nomoya wasezintabeni” (高山气, gāoshān qì), kanti igama elithi 云雾 selisetshenziswe kudala ukuchaza izingadi eziphakeme kusukela ngezikhathi zetiye eliluhlaza elidumile i-Lushan Yunwu (庐山云雾, Lúshān Yúnwù). Ngokuphathelene nama-ulong, leli yigama lezentengiselwano nelichazayo kunokuba ibe yigama eliqinisekisiwe elivikelwe, yingakho ngaphansi kwalo kutholakala amatiye anemvelaphi ehlukene kanye namazinga ahlukene.


1. Ukwahlukaniswa kanye Nemvelaphi:

  • Uhlobo: i-ulong (乌龙茶, wūlóng chá) — itiye elivutshelwe (elivutshiwe) ingxenye ethile, eliphakathi kwetiye eliluhlaza nelibomvu.
  • Isigaba: i-ulong yasezintabeni eziphakeme (高山乌龙, gāoshān wūlóng); isitayela “samafu nenkungu” njengesimo esikhethekile.
  • Isimo segama: igama lesitayela nesifunda elichazayo, hhayi uhlobo oluthile lwesitshalo noma uphawu lwendawo oluqinisekisiwe oluzimele.
  • Izinga lokuvutshelwa: ngokuvamile lisuka kokuncane kuye kokumaphakathi (ngokulinganisa 15–40 %), kuya ngomkhiqizi nesifunda.
  • Imvelaphi: izifunda ezikhiqiza itiye eziphakeme zaseThayiwani — i-Alishan (阿里山, Ālǐshān), i-Lishan (梨山, Líshān), i-Dayuling (大禹岭, Dàyǔlǐng), i-Shanlinxi (杉林溪, Shānlínxī); kanye nezinye izifunda eziphakeme zaseShayina enkulu (iFujian, iGuangdong, njll.).

Kubalulekile ukuqonda ukuthi i-云雾 iyinkomba yendawo ngaphambi kwakho konke. Isitshalo esifanayo, esitshalwe enkungwini endaweni ephakeme ngaphezu kwamamitha angu-1000, sizokhiqiza impahla eluhlaza enekhwalithi ehlukile kunaleyo etshalwe ethafeni. Ngakho-ke, i-”Yunwu Wulong” ohlelweni lwamanani cishe njalo kufanele icaciswe: ukuthi ivela kunaluphi ukhahlamba lwezintaba futhi yenziwe ngaluphi uhlobo lwesitshalo.

2. Umlando kanye Nokubaluleka Kwesiko:

  • Imvelaphi yomqondo: igama elithi 云雾 laqina esikweni laseShayina lokwenza itiye ukuchaza izingadi eziphakeme; onikazi balo abadume kakhulu — itiye eliluhlaza i-Lushan Yunwu elivela ezintabeni zaseLushan esifundazweni iJiangxi.
  • Ukudluliselwa kuma-ulong: ukukhiqizwa ngobuningi kwama-ulong asezindaweni eziphakeme kwaqala ngekhulu lama-20, ikakhulukazi eThayiwani, lapho njengoba kuthuthukiswa imimango yezintaba ama-ulong aqala ukukhuphukela phezulu endaweni enamafu.
  • Indima yesiko: indawo ephakeme ibonwa njengomthombo wetiye “elihlanzekile” nelisha, kanti “umoya wasezintabeni” (高山气/高山韵, gāoshān qì / gāoshān yùn) njengophawu lwekhwalithi nesithunzi.

Ngokomlando, ukuthuthukiswa kwendawo ephakeme kwaqala esifundeni esidumile saseDongding (冻顶, Dòngdǐng) kuya phezulu — e-Alishan, eShanlinxi, eLishan naseDayuling. Uma ingadi iphakeme, umkhiqizo ubhekwa njengobiza kakhulu futhi onohlonze, futhi kulapho kusetshenziswa khona inkulumo “yamafu nenkungu” kaningi. Ezweni elikhulu, umqondo ofanayo usetshenziswa ezingadini zasezintabeni, lapho inkungu nokuphakama kusetshenziswa njengezinkomba zekhwalithi yempahla eluhlaza.

3. Incazelo Yezitshalo kanye Nempahla Eluhlaza:

  • Uhlobo: i-Camellia sinensis, ikakhulukazi uhlobo olunamahlamvu amancane (uhlobo lwe-sinensis).
  • Izinhlobo eziyinhloko zezitshalo: i-qingxin-ulong (青心乌龙, qīngxīn wūlóng, eyaziwa nangokuthi 软枝乌龙, ruǎnzhī wūlóng); i-jinxuan (金萱, jīnxuān, eyaziwa nangokuthi 台茶12号, Táichá 12); i-cuiyu (翠玉, cuìyù, 台茶13号, Táichá 13); i-sijichun (四季春, sìjìchūn); ezweni elikhulu — izinhlobo zendawo zama-ulong.
  • Indinganiso yokuvuna: okuvunwa ngokuthi “ngeqhaza elivulekile” (开面采, kāimiàncǎi) — lapho ikhasi lesihloko selivele livulekile; kuvunwa ihlumela elihlanganisa ihlumela namakhasi amabili noma amathathu avuthiwe uma kuqhathaniswa.

I-Qingxin-ulong yaziswa ngephunga layo elicolekileyo lezimbali nokujula kokunambitheka, kodwa inenkinga kwezolimo. I-Jinxuan yaziwa ngephunga layo lemvelo elikhilimu nobisi, kanti i-cuiyu ne-sijichun zinikeza iphrofayili yezimbali egqamile. Ezindaweni eziphakeme, ikhasi likhula kancane, liqongelela izinto eziningi ezincibilikayo futhi liba mninzi futhi libe nenyama kakhulu kunasethafeni.

4. Indawo kanye Nezici Ezikhethekile Zokutshala:

  • Ukuphakama: ngokulinganisa kusuka kumamitha angu-800 kuya kwangu-2600 ngaphezu kolwandle; izingadi eziphakeme kakhulu zaseThayiwani (iDayuling, iLishan) zitholakala ngaphezu kwamamitha angu-2000.
  • Amandla amafu nenkungu: ukumboza okujwayelekile ngamafu kuhlakaza ukukhanya kwelanga, kunciphisa ingxenye yemisebe eqondile.
  • Izinga lokushisa: isimo sezulu esipholile nokwehluka okukhulu kwamazinga okushisa phakathi kwemini nobusuku kwenza ukumila kwehle.
  • Umswakama nemvula: umswakama ophakeme womoya, amafu aminyene njalo.
  • Inhlabathi: ngokuvamile inhlabathi yasezintabeni ekhipha amanzi kahle, ngokuvamile inezinga eliphezulu lezinto eziphilayo.

Umphumela obalulekile wezolimo nesimo sezulu — ukukhanya okuhlakazekile ngqo. Ngaphansi kwamafu, isitshalo sithola ukukhanya okuqondile okuncane, okushintsha ibhalansi yamakhemikhali ekhasini: ukuncipha kwama-amino acid kuyehla futhi nokuqongelela kwama-catechin amabi kuncipha. Ngenxa yalokho, impahla eluhlaza iba mnandi kakhulu futhi “ithambe,” kanti okubabayo nobumuncu kuvezwe kancane kunakwabanye abalingana basethafeni. Ukukhula okuhamba kancane endaweni ebandayo kunikeza ikhasi eliminyene, elikwazi ukumelana nezikhathi eziningi zokuthela.

5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza:

  • Ukuvuna (采摘, cǎizhāi): ukuvunwa ngesandla kwamahlumela avulekile ngesikhathi somoya owomile.
  • Ukushiswa elangeni (日光萎凋, rìguāng wěidiāo): ukomiswa emoyeni ukuze kulahlekelwe ingxenye yomswakama.
  • Ukushiswa endlini nokubekwa eceleni (室内萎凋 / 静置): ukushintshana kokuphumula nokuvuselelwa kwekhasi endlini.
  • Ukwakhiwa kokuvutshelwa (做青, zuòqīng) nokunyakazisa (摇青, yáoqīng): “ukulimaza” ngokucophelela emaphethelweni amacembe, okuqala ukuvutshelwa okuyingxenye — isigaba esibalulekile kuma-ulong.
  • Ukuqinisa okuluhlaza (杀青, shāqīng): ukushisisa, okumisa ukuvutshelwa esigabeni esidingekayo.
  • Ukusonga (揉捻, róuniǎn): ukusongwa kwekhasi okokuqala.
  • Ukugoqa nokusongwa okuphindaphindiwe ngenkatha (包揉 / 团揉, bāoróu / tuánróu): ngesitayela saseThayiwani — ukunikeza ikhasi isimo esiyingqayizivele samabhola aminyene ngokusebenzisa imijikelezo ephindaphindwayo yokucindezela esikhwameni esiyindwangu.
  • Ukomisa (干燥 / 烘干, gānzào / hōnggān): ukomiswa kokugcina okuqinisekisiwe.
  • Ukugazinga (焙火, bèihuǒ): isigaba esingaphoqelekile; ngesitayela esilula cishe akukho, ngesitayela esivamile sinikeza amathoni “okugazingiwe” nawoju.

Ukunemba kokulawula ukuvutshelwa kanye nesistimu yokusonga yikho okunquma umphumela. Ukukhetha okulula, “okuluhlaza” kwenziwa ngezinga elincane lokuvutshelwa futhi ngaphandle komlilo obonakalayo — lokhu kusha kakhulu futhi kunezimbali. Indlela evamile kakhulu yengeza ukugazinga okumaphakathi, okunikeza isiphuzo ukufudumala nokuhlala isikhathi eside lapho sigcinwe.

6. Izici Zokunambitha:

  • Ikhasi elomile: ohlotsheni lwaseThayiwani — amabhola aminyene agoqwe ngokuqinile aluhlaza okotshani namisila yeziqu; ezinhlobeni ezigoqiwe zezwekazi — iziqeshana ezigobile.
  • Umbala wokuhlanza: kusuka kokuphuzi okuluhlaza okukhanyayo kuya kokusagolide; ngesitayela esigazingiwe — unconyile kakhudlwana futhi enombala we-amber.
  • Iphunga: izimbali (i-orchid, uhlaza olusha), kwi-jinxuan — amathoni emvelo akhilimu nobisi; ukusha “okusezintabeni” okubonakalayo.
  • Ukunambitheka: kuminyene, kunamanzi, kumuncu ngokusobala, kunesakhiwo esibushelelezi nobumuncu obuncane.
  • Ukunambitheka okuhlala ngemuva: ukunambitheka okumnandi okuhlala isikhathi eside kubuyela (回甘, huígān) nomuzwa “womoya wasezintabeni” (高山气, gāoshān qì).

I-ulong yendawo ephakeme eyenziwe kahle ibonakala “ngokuqina” nangamafutha okuhlanza, kanye namandla okuvuleka kancane kancane kusuka ekuthelweni kuya kokunye ngaphandle kokuwohloka okunamandla. Ikhasi elivuthiwe likhulu, liyanwebeka, linenyama ephilayo ebonakalayo — lokhu kungenye yezimpawu zempahla yezintaba yeqiniso.

7. Ukwakheka Kwamakhemikhali:

  • Ama-Polyphenol (茶多酚, chá duōfēn): akha ingxenye enkulu yento eyomile; ngemuva kokuvutshelwa okuyingxenye ingxenye yama-catechin iyaguqulwa, okunciphisa ubumuncu.
  • Ama-Amino acid (茶氨酸 njll., chá’ānsuān): empahleni yendawo ephakeme aphezulu uma kuqhathaniswa ngenxa yokuphola nokukhanya okuhlakazekile, okuhambisana nokumnandi “nokusha” kokunambitheka.
  • I-Caffeine/theine (咖啡碱, kāfēijiǎn): ikhona ngamanani ajwayelekile etiye.
  • Izinhlanganisela ezinuka kamnandi: isethi ecebile yezinto eziguquguqukayo (kuhlanganise nezezimbali nezithelo), ezakheka ngesikhathi sokuvutshelwa okulawulwayo.

Amaphesenti aqondile ahluka kakhulu kuya ngohlobo lwesitshalo, ukuphakama kwengadi, inkathi yokuvuna kanye nobuchwepheshe, ngakho-ke akulungile ukunikeza izinombolo ezifanayo. Umthetho ojwayelekile uzinzile: indawo ephakeme nokukhanya okuhlakazekile kushintsha ibhalansi kubhekise engxenyeni enkulu yama-amino acid nokuncipha kobubukhali bama-catechin, okwenza isiphuzo sibe lula.

8. Izakhiwo Eziwusizo:

  • Ukuqabuleka okumnene: inhlanganisela ye-caffeine nama-amino acid inikeza umphumela omaphakathi wokuqinisa ngaphandle kobubukhali obuhambisana netiye elimnyama elinamandla noma ikhofi.
  • Amandla okulwa ne-antioxidant: ama-polyphenol etiye aziwa ngomsebenzi wokulwa ne-antioxidant, okuyisici esijwayelekile setiye jikelele.
  • Ukunethezeka esiswini: i-ulong emnene, enobumuncu obuncane iningi liyithola ilula kunezinketho ezinokuvutshelwa okukhulu noma ezimuncu kakhulu.

Kufanele kusetshenziswe izimangalo zezempilo ngokucophelela: itiye yisiphuzo, hhayi umuthi, futhi imiphumela yalo ixhomekeka ebuningini, emandleni nasemzwelweni ngamunye ku-caffeine. Emazingeni okuhluleka ukulala, ukukhathazeka okuphezulu, ngesikhathi sokukhulelwa nasezimeni ezithile ezingapheliyo, kuhle ukunciphisa ukuphuza futhi uma kunesidingo kuxhunyanwe nodokotela.

9. Ukwenza Itiye:

  • Izitsha: i-gaiwan yobumba lwe-porcelain (盖碗, gàiwǎn) noma iketela lobumba lwe-porcelain elinomthamo ongu-~100–150 ml — ubumba lwe-porcelain ludlulisa kangcono iphunga elicolekileyo le-ulong elula kunobumba olusetshenziswayo.
  • Amanzi: athambe, amasha, izinga lokushisa eliseduze nokubila — cishe 95–100 °C; amabhola agoqwe ngokuqinile adinga ukuthelwa okushisayo ukuze ikhasi livuleke.
  • Isilinganiso: ngokulinganisa 6–8 g ku-100–120 ml (isilinganiso cishe 1:15–1:20). Ikhasi eligoqiwe livuvukala kakhulu — ungalokothi weqise.
  • Ukugeza: ukuthela okuwukuhlambulula okusheshayo kumasekhondi angu-3–5 ukuze “kuvuswe” ikhasi (uma kuthandeka).
  • Ukuthela: ukuthela kokuqala okusebenzayo cishe imizuzwana engu-15–25, ngemuva kwalokho isikhathi sinyuswa kancane kancane; impahla yekhwalithi imelana nokuthela okuyisi-6–10 nangaphezulu okufishane.

Ngendlela yokuthela (igongfu), kunengqondo ukulandela ukuvela kokunambitheka: ukuthela kokuqala kunikeza iphunga elikhanyayo nokusha, okuphakathi — ubuningi nokumnandi okukhulu, okokugcina — ukunambitheka okumnene okuhlala ngemuva. Ngendlela “yasentshonalanga,” kuthathwa ikhasi elincane (cishe 3–4 g ku-200–250 ml) bese kwenziwa itiye imizuzu engu-1–2, kodwa uhlelo lokuthela lwembula i-ulong yendawo ephakeme ngokugcwele kakhudlwana.

10. Ukugcinwa:

  • Izimo: ukuphola, ubumnyama, ukungabikho kwamaphunga angaphandle, umswakama omncane nomoya.
  • Ukupakishwa: isiqukathi esivaleka ngokuqinile esingathunyelwa ukukhanya; kuma-ulong alula nasha ngokuvamile kusetshenziswa ukuvalelwa emoyeni noma izikhwama ezinevalvu ephindela emuva.
  • Ukubanda: ama-ulong amasha anokuvutshelwa okuncane ngokuvamile agcinwa efrijini noma endaweni yokuqandisa epakishwe ngokuqinile ukuze kugcinwe iphunga (ngaphambi kokuvulwa ayekelwa afudumale, ukuze kugwenywe ukujiya komhwamuko).
  • Izinhlobonhlobo ezigazingiwe: zizinzile futhi zikwazi ukumelana nokugcinwa isikhathi eside ezingeni lokushisa legumbi esitsheni esivaleka ngokuqinile.

Isitayela esilula “esiluhlaza” sihlonishwa ikakhulukazi ngokusha, ngakho-ke kunengqondo ukusiphuzela ngesikhathi esibonakalayo ngemuva kokukhiqizwa futhi sigcinwe kude nokushisa nokukhanya. Amatiye anokugazinga okubonakalayo aguga kamnandi futhi ngezinye izikhathi athola ozuzayo ngokuphumula ngemuva komlilo.

11. Intengo Nokukhwabanisa:

  • Ububanzi bentengo: bukhulu kakhulu — kusuka ezimpahleni zethafa ezinenani eliphansi ezinikezwe igama “lasezintabeni” kuya ezinkathini ezibizayo eziphuma emiqhudelwaneni evela ezingadini eziphakeme kakhulu. Izinto ezibalulekile ezibeka intengo — ukuphakama kwengadi kwangempela, uhlobo lwesitshalo, inkathi kanye nobuchule bokucubungula.
  • Ukukhohlisa okuvamile: i-ulong yasethafeni noma yendawo ephakathi ithengiswa ngaphansi kwesihloko “samafu nenkungu” ngaphandle kokucacisa intaba ethile.
  • Ukushintshwa kwemvelaphi: emakethe kutholakala ukunikezwa kwama-ulong avela kwamanye amazwe njengawendawo ephakeme yaseThayiwani; ukwahlukanisa “ngeso” ngekhasi elomile kunzima.
  • Ukufakwa kwephunga: iphunga elibukhali, “njengekhekhe nobisi” — cishe kuyisibonakaliso sesithasiselo sephunga esingeziwe (香精, xiāngjīng); ithoni yemvelo ekhilimu ye-jinxuan imnene futhi ayicindezeli.

Ungakwenza kanjani ukwahlulela. Cela imininingwane ethile: igama lomkhahlamba wezintaba, uhlobo lwesitshalo, inkathi, hhayi igama elihle nje elithi “Yunwu Wulong”. Hlola ikhasi elivuthiwe — kweyangempela yendawo ephakeme likhulu, likhuluphele, liyanwebeka futhi liphelele. I-ulong enhle yezintaba inikeza ukunambitheka kancane kancane futhi ibamba ukuthela okuningi; “ukukhahlela” okusheshayo ngemuva kokwenza itiye oku-2-3 kanye nokunambitheka okuyisicaba kukhombisa iklasi eliphansi. Intengo ephansi kakhulu ehambisana nesikhundla esikhulu “sendawo ephakeme” kufanele ixwayise.

12. Amaqiniso Athakazelisayo:

  • Igama elithi 云雾 (“amafu nenkungu”) esikweni laseShayina letiye lidala kunama-ulong asezindaweni eziphakeme ngokwabo futhi lihlotshaniswa ngokuqinile netiye eliluhlaza elidumile i-Lushan Yunwu.
  • Incazelo yegama — hhayi ohlotsheni lwesitshalo, kodwa endaweni: isitshalo esifanayo endaweni enamafu nasethafeni sinikeza itiye elihluke kakhulu.
  • “Ubisi” lwe-jinxuan — yisici semvelo sohlobo, futhi akusilo nhlobo uphawu oluphoqelekile lokufakwa kwephunga; ithoni yangempela iyinkene.
  • Izingadi eziphakeme kakhulu zaseThayiwani zikhuphukela ngaphezu kwamamitha angu-2000, lapho amakhaza namafu kusebenza “njengesilawuli” semvelo sokunambitheka.
  • Amabhola agoqwe ngokuqinile — akuhlosile ukuhlobisa, kodwa kuyindlela yokuhlanganisa ikhasi ngokucophelela, ukugcina iphunga nokuqinisekisa ukuvuleka kancane kancane ngesikhathi kwenziwa itiye.

Ekuphetheni:

I-Yunwu Wulong — akuhlobo oluqinile olunepasipoti enqunyiwe, kodwa igama lesitayela, okulandela umqondo wendawo yezintaba eziphakeme: amafu, inkungu, ukukhanya okuhlakazekile nokuphola, okuguqula ikhasi elijwayelekile le-ulong libe eliminyene, elimnandi nelinephunga elimnandi. Yizimo zengadi ngokwayo, hhayi igama elihle kuphela, ezinquma ukuthi inkomishini izoba “nomoya wasezintabeni” wangempela noma itiye elingenamsebenzi ngaphansi kwesihloko esihle.

Ukusondela kuleli tiye kufanele kwenziwe ngokuqonda: ukucacisa intaba, uhlobo lwesitshalo nenkathi, ukuhlola impahla ngokwekhasi elivuthiwe nokuzinza ekuthelweni, futhi ukunambitheka okugodliwe nokunambitheka okuhlala isikhathi eside okubuyela kukwazise ngaphezu kwezihloko ezinomsindo omkhulu. Ngokwenza itiye ngokucophelela ngamanzi ashisayo ezitsheni zobumba lwe-porcelain nangokunaka imininingwane, i-Yunwu Wulong ivuleka njengomunye wabameleli bomndeni we-ulong abahlanzekile futhi “abakhanyayo” ngokunambitheka.

the teas described here are available from teamotea