home · article
I-Yinghong 9
Yīng hóng jiǔ hào · 英红9号
I-Yinghong 9 iyitiye elibomvu eliyingqophamlando lesifundazwe sase-Guangdong, elimelela isenzakalo esingavamile embonini yetiye yomhlaba jikelele lapho igama le-cultivar ekhethiwe liphinde libe igama lomkhiqizo ophelile kanye nomkhiqizo womphakathi wesifunda.
I-Yinghong 9 iyitiye elibomvu eliyingqophamlando lesifundazwe sase-Guangdong, elimelela isenzakalo esingavamile embonini yetiye yomhlaba jikelele lapho igama le-cultivar ekhethiwe liphinde libe igama lomkhiqizo ophelile kanye nomkhiqizo womphakathi wesifunda. Leli tiye, elazalwa ngomsebenzi wesayensi wengxenye yekhulu leminyaka, lihlanganisa amandla ezinhlobo zamaqabunga amakhulu ase-Yunnan nokucwengwa kwendawo yase-Guangdong.
1. Ukuhlukaniswa Nomsuka:
- Uhlobo: Itiye elibomvu (红茶, hóngchá), elivutshelwe ngokuphelele (i-oxidized). Ngokwezigaba zaseYurophu — itiye elimnyama (black tea).
- Isigaba: Amatiye abomvu asezingeni eliphezulu e-China; uhlobo oluphambili lwe-Ying De Hong Cha (英德红茶, Yīngdé Hóngchá) — “itiye elibomvu lase-Yingde”, eliphakathi kwamatiye amathathu amakhulu abomvu e-China kanye ne-Qi Men Hong Cha (祁门红茶) ne-Dian Hong (滇红).
- Umsuka: I-China (中国), isifundazwe sase-Guangdong (广东省, Guǎngdōng Shěng), idolobha lase-Qingyuan (清远市, Qīngyuǎn Shì), isifunda sase-Yingde (英德市, Yīngdé Shì). Amasimu etiye agxile ezindaweni eziyizintaba zangaphambili zenyakatho ye-Guangdong, ikakhulukazi emngceleni we-Yingde nezindawo eziwakhele. Kusukela ngo-2005 ukutshalwa kwandiselwe ezindaweni ezisempumalanga nasentshonalanga yesifundazwe, kanye nangaphandle kwaso — e-Sichuan, e-Guangxi, e-Fujian, e-Yunnan, e-Guizhou nase-Tibet. Kuze kube manje ingqikithi yendawo yezitshalo ze-Yinghong 9 e-Guangdong nangaphandle idlula amahektha ayi-10 000.
- Izixhumanisi ze-geographic: Cishe 24°10′ N, 113°25′ E (indawo emaphakathi yesifunda sase-Yingde).
2. Umlando Nokubaluleka Kwamasiko:
-
Umlando: Umlando wanamuhla wokutshala itiye e-Yingde waqala ngo-1955, lapho epulazini likahulumeni i-“Yingde Xinsheng” (英德新生联合企业公司) kwatshalwa ngempumelelo imbewu yezinhlobo zamaqabunga amakhulu ase-Yunnan, ezafika zivela e-Xishuangbanna nase-Fengqing ngo-1956. Ngo-1959 kakade kwakhiqizwa itiye lokuqala elibomvu ngalokhu kusetshenziswa — i-Ying De Hong Cha, eyazuza ngokushesha ukuhlonishwa emhlabeni jikelele. Ngo-1961 ososayensi be-Guangdong Provincial Tea Research Institute (广东省农业科学院茶叶研究所, Guǎngdōng Shěng Nóngyè Kēxuéyuàn Cháyè Yánjiūsuǒ) bakhetha imigqa engama-22 yama-clone angenabuhlungu kusukela enanini lamaqabunga amakhulu ase-Yunnan. Omunye wabo uthole inombolo yokusebenza ethi “Ying Cha 17” (英茶17号). Ngo-1963 izithombo zadluliselwa esiqiwini sokuhlola izinhlobo, kwathi ngo-1964, ngemva kokuthuthelwa engadini eyinhloko yezinhlobo, imigqa yama-clone yaqanjwa kabusha ngokuthi uchungechunge lwe-“Ying Hong” (英红) — ngegama lendawo. “Ying Cha 17” yathola igama lokugcina elithi Ying Hong 9 Hao (英红9号). Kusukela ngo-1970 kuya ku-1974 kwenziwa ukuhlola okuphelele kwezici zomnotho, isivuno, ikhwalithi yetiye elibomvu, izinkomba ze-biochemical kanye nokumelana nezimo ezingezinhle. Ngo-1982 kwamiswa izilingo zokuqhathanisa eziphindaphindwayo, kwathi ngo-1985 — izilingo zesifunda e-Zhanjiang ngokubamba iqhaza kwezinhlobo ezintsha eziyi-11. Ngo-1986 i-Yinghong 9 yaqashelwa njengenhlobo ephakeme yesifundazwe (省级良种) yi-Guangdong Crop Certification Committee. Ngo-1988 kwanikezwa isitifiketi esisemthethweni (inombolo yesitifiketi: 粤审茶1988010). Ngo-2010 inhlobo yazuza isikhundla senhlobo ehamba phambili yezolimo yesifundazwe (广东省农业主导品种). Ekupheleni kweminyaka yama-1980, abasebenzi besikhungo, besebenzisa imiqumbe eyodwa ye-Yinghong 9, basungula ubuchwepheshe bokukhiqiza itiye elibomvu elisezingeni eliphezulu i-“Jin Hao” (金毫, Jīn Háo — “uboya begolide”), bagcwalisa igebe ekukhiqizeni amatiye abomvu asezingeni eliphezulu avela ezinhlotsheni zamaqabunga amakhulu. Lo mkhiqizo wawina izindondo zegolide emncintiswaneni “Famous Teas of Guangdong” kathathu (ngo-1992, 1994, 1996) futhi wathola isitifiketi esithi “Umkhiqizo Omusha Oyisihluthulelo Sikazwelonke” (国家重点新产品) ovela eminyangweni emihlanu ye-PRC. Ngo-2019, engqungqutheleni yaminyaka yonke ye-15 ye-Chinese Tea Economy, i-International Tea Committee yanikeza i-Ying De Hong Cha isihloko esithi “Itiye Lomhlaba Elibomvu Elinephunga Elimnandi Eliphakeme” (世界高香红茶).
-
Igama:
- Ying (英) — uhlamvu lokuqala egameni lesifunda sase-Yingde (英德), indawo yokuzalanisa nokukhiqiza okuyinhloko.
- Hong (红) — “obomvu”, okubonisa uhlobo lwetiye.
- 9 Hao (9号) — inombolo yomugqa we-clone ochungechungeni lwamayunithi akhethiwe angama-22. Inombolo yokuqala yokusebenza yayiyi-17 (“Ying Cha 17”), kodwa ngemva kokuqamba kabusha uchungechunge ngokuthi “Ying Hong” inombolo yaphinde yabelwa kabusha.
-
Ukubaluleka kwamasiko: I-Yinghong 9 iwuphawu oluqavile kanye nokuziqhenya kwemboni yetiye yase-Guangdong. Ngo-1963 i-Ying De Hong Cha yaqala ukukhonjiswa endalini e-London futhi yathola izilinganiso eziphezulu. Ngawo lowo nyaka, iNdlovukazi yase-United Kingdom u-Elizabeth II wasebenzisa itiye elibomvu lase-Yingde ukwamukela izihambeli edilini elisemthethweni, okwathi ngemva kwalokho laba yitiye lesipho lekhosi lasebukhosini. Isekela likandunankulu kanye noNgqongqoshe Wezangaphandle u-Chen Yi (陈毅) ngo-1965 wadlulisela kubuholi besifunda sase-Yingde umyalo ngoMarshal Zhu De: “Ngisho nendlovukazi iyalithanda itiye lenu elibomvu — kufanele nenze into enkulu ngalo.” Ngo-2021 indawo yamasimu etiye asezingeni e-Yingde yafinyelela ku-170,200 mu (cishe amahektha ayi-11,350), umthamo wonyaka womile wawungu-13,500 tonnes, futhi inani lomkhiqizo lidlule amabhiliyoni ama-5 yuan, lapho i-Yinghong 9 yenza iningi elikhulu.
3. Incazelo Yezitshalo Nempahla Esetshenziswayo:
- Uhlobo / I-Cultivar: Ying Hong 9 (英红9号, yīng hóng jiǔ hào) — i-cultivar yohlobo lwe-Camellia sinensis (L.) Kuntze, ekhethwe ngendlela ye-clonal selection kusukela enanini lamaqabunga amakhulu ase-Yunnan (云南大叶群体, Yúnnán Dàyè Qúntǐ), elethwe e-Yingde ngo-1956. Ingesohlobo lwe-arboreal large-leaf type (乔木型大叶种, qiáomù xíng dàyè zhǒng). Izici zezitshalo:
- Isimo: Isihlahla esinesiqu esiqondile, esinamandla, esibonisa ukubusa okuphezulu. Umqhele uvulekile kancane, amagatsha aminyene ngokulingene.
- Amaqabunga: Ama-elliptical, aluhlaza okotshani okukhanyayo, anobuso obucwebezelayo obuphumile kanye nesiqongo esicijile kancane kancane. Umphetho weqabunga u-agagazile kancane, iqabunga lihlezi lisongekile kancane.
- Imiqumbe: Umbala ophuzi-oluhlaza, imbozwe kakhulu uboya. Amandla okwakha amahlumela aphezulu. Ihlumela elithi “iqumbe elilodwa — amaqabunga amathathu” lifinyelela ku-12.7 cm ubude kanye no-2.05 g isisindo — inhlobo ingeyesigaba se-heavy-bud type (重芽型品种). Amahlumela onyaka owodwa afinyelela ku-132.7 cm ngobukhulu obuyi-1.13 cm futhi athwala amaqabunga afinyelela kwayi-100 — inkomba edlula inani lasekuqaleni lase-Yunnan.
- Izimbali: Ziphuzi-mhlophe, ububanzi be-corolla bungu-3–4 cm. I-pistil ingaphezulu kune-stamens, i-stigma inezingxenye ezintathu. Ukuqhakaza kuyinala, ukuthela kuncane kakhulu (花多而结实甚少).
- Ukuqhuma kwezihlahla: Ukuqala kokukhula — maphakathi nasekupheleni kuka-March; ukuqala kokwakheka kwamahlumela — ngasekupheleni kuka-March — ekuqaleni kuka-April; isikhathi sokuphumula — maphakathi nenyanga ka-November — ekuqaleni kuka-December. Umjikelezo ogcwele wezitshalo uthatha izinsuku ezingama-247–278.
- Ukuvunwa: Ngenxa yokuvuka kusenesikhathi kanye nesikhathi eside sokukhula, ukuvunwa kungenzeka kusukela ngo-March kuya ku-November. Okuyigugu kakhulu ukuvunwa kwasentwasahlobo (春茶, chūnchá), ikakhulukazi ekuqaleni kwentwasahlobo (明前, míngqián). Isivuno esimaphakathi — ngaphezu kuka-150 kg womile nge-mu, okuphindwe ka-5 kunezinhlobo ezijwayelekile.
- Izinga lokuvuna: Kuncike ebangeni lomkhiqizo:
- Jin Hao (金毫) — imiqumbe eyodwa kuphela (单芽, dān yá), evunwe ngaphambi koMkhosi we-Qingming (清明); ingxenye yemiqumbe evulekile ayidluli u-5%, ubude besiqu abudluli ku-0.5 cm.
- Jin Mao Hao (金毛毫) — iqumbe elilodwa neqabunga elilodwa elingakavuleki (一芽一叶初展); ingxenye yempahla ehambisana nezindinganiso okungenani ingu-90%.
- Jin Ying Hong (金英红) — iqumbe elilodwa namaqabunga amabili angakavuleki, avunwe ngaphambi komhla zingama-30 ku-April; ingxenye yempahla ejwayelekile okungenani ingu-80%.
- I-Yinghong 9 (isigaba esiningi) — iqumbe elilodwa namaqabunga amabili avulekile (一芽二叶初展), avunwe ngemva kokuphakama kwentwasahlobo.
4. Indawo Nezici Zokutshala:
- Isimo sendawo: Isifunda sase-Yingde sisemaphethelweni asenyakatho yesifundazwe sase-Guangdong, endaweni yezintaba zangaphambili ze-Nanling Range (南岭). Indawo inezintaba, inqanyulwe imifula nezifudlana, inezigodi eziningi. Isifunda sisempambana-mgwaqo wendawo eshisayo neyitropiki epholile.
- Ukuphakama okukhulela kukona: Amasimu etiye asezindaweni eziphakeme kusukela ku-100 kuye ku-500 m ngaphezu kogu lolwandle, emithambekeni engaphezu kuka-25°.
- Inhlabathi: I-red soil (红壤, hóng rǎng), evundlile, enomoya omuhle, i-profile ejulile, enokuqukethwe okuphezulu kwezinto eziphilayo namaminerali. I-pH ekahle ingu-4.5–6.5. I-red soils yase-Yingde inothe nge-iron ne-aluminium, okunomthelela omuhle ekuthuthukisweni kohlelo lwempande kanye nokuqoqwa kwama-polyphenols.
- Isimo sezulu: I-subtropical monsoon, nobusika obupholile nehlobo elishisayo nelinezulu elinomswakama. Izinga lokushisa lonyaka eliphakathi nendawo lingu-20–22°C. Imvula ingu-1800–2000 mm ngonyaka, umswakama womoya uphezulu. Isamba samazinga okushisa asebenzayo kanye nobude be-sunshine bunikeza isikhathi eside sokukhula. Inkungu yasekuseni evamile namazolo ayinala kufaka isandla ekwakhekeni kwamahlumela anephunga elimnandi.
- Izici zokutshala: I-Yinghong 9 ibonisa ukuzivumelanisa nezimo okuhle hhayi e-Guangdong kuphela, kodwa nase-Sichuan, e-Guangxi, e-Fujian nakwezinye izifunda ezishisayo ezipholile. Inhlobo ibonakala ngokumelana nesithwathwa okuphezulu ohlotsheni lwamaqabunga amakhulu kanye nokumelana nezifo nezilokazane ezinkulu.
5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza:
I-Yinghong 9 icutshungulwa ngobuchwepheshe obujwayelekile betiye elibomvu ngokuhunyushwa okucabangela imininingwane yempahla yamaqabunga amakhulu.
- Ukuvuna (采摘, cǎi zhāi): Ukuvuna ngesandla ngokuhambisana nezindinganiso zebanga. Ezigabeni eziphakeme (Jin Hao, Jin Mao Hao) — imiqumbe yasekuqaleni kwentwasahlobo kuphela kanye namaqabunga angakavuleki.
- Ukwetha (萎凋, wěi diāo): Amaqabunga avuniwe awendlalwa ngongqimba omncane emathileyi e-bamboo endaweni evulekile (ukwetha ngelanga noma emthunzini) noma endaweni enomoya omuhle. Isikhathi — amahora ayi-12–18 noma ngaphezulu. Inhloso — ukwehlisa okuqukethwe umswakama kufinyelele ku-60–70% wangaphambilini, ukwenza iqabunga lithambe futhi linwebe, ukuqala izinqubo zokuqala ze-biochemical zokwenza i-oxidation.
- Ukusonga (揉捻, róu niǎn): Amaqabunga awethiwe asongwa ngesandla noma nge-rollers ngezigaba ezimbalwa. Impahla yamaqabunga amakhulu ye-Yinghong 9 idinga ukusongwa okude futhi okunamandla ukuze kubhidlizwe ngokuphelele isakhiwo samangqamuzana futhi kukhululwe ijusi yamangqamuzana edingekayo ekwenzeni i-oxidation esezingeni.
- Ukuvutshelwa / I-Oxidation (发酵, fā jiào): Isigaba esibalulekile. Amaqabunga asongiwe abekwa ngongqimba ongu-8–12 cm endaweni yokuvutshela ngezinga lokushisa elingu-22–28°C nomswakama ongu-90–95%. Isikhathi — amahora ama-3–5. Ngesikhathi se-oxidation egcwele, ama-catechin aguqulwa abe ama-theaflavin nama-thearubigin, akha umbala obomvu-nsundu oyisici weqabunga, iphunga elicebile kanye nokunambitheka.
- Ukomisa (烘干, hōng gān): Kwenziwa ngezigaba ezimbili: ukoma kokuqala (毛火, máo huǒ) ngezinga lokushisa eliphakeme ukuze kumiswe ngokushesha ukuvutshelwa kanye nokoma kabusha (足火, zú huǒ) ngezinga lokushisa elehlisiwe ukuze kulungiswe iphunga futhi kususwe umswakama osele. Umswakama wokugcina — akukho ngaphezulu kuka-6%.
- Ukuhlunga (分级, fēn jí): Itiye eliphelile liyahlungwa futhi lihlelwe ngobukhulu nekhwalithi libe amaqembu amaqabunga aphelele, iqabunga eliphukile kanye neqembu elincane. I-Tips (imiqumbe) enoboya obugolide obuningi ikhethelwa amabanga aphezulu.
6. Izici Ze-Organoleptic:
- Ukubukeka kweqabunga elomile: Amaqabunga asongwe ngokuqinile, anwebekayo asesimweni semicu noma “amashiya” agobile kancane. Umbala — kusuka konsundu ngokumnyama kuye komnyama ngokucwebezelayo okunamafutha, okuhlanganiswe obala obuningi begolide nobomvu kweziphethu. Emabangeni aphezulu (Jin Hao) — uboya obugolide obungapheli, isimo esiqinile, esibushelelezi, ngaphandle kothuli lwetiye kanye namaqembu aphukile.
- Iphunga leqabunga elomile: Licebile, lifudumele, liyagogoda. Amanothi aphambili: ubhatata (薯香, shǔ xiāng — “ikhadi lezivakashi” eliyisici le-Yinghong 9), uju, i-malt, izithelo ezomisiwe (i-prune, i-apricot eyomisiwe, i-raisin), anezithako ezicashile zikashokoledi, izinongo (i-cinnamon, i-clove) kanye namathoni ezimbali.
- Iphunga le-infusion: Liyakhanya, linamandla, liphakeme (高锐, gāo ruì). Kugqama amanothi kabhatata omnandi noju, asekelwa izithelo (i-apricot, iplamu evuthiwe), i-malt kanye ne-caramel. Ingxenye yezimbali (i-orchid, i-rose) ivela ngobumnene ngemuva.
- Ukunambitheka: Kugcwele, kunothe, kusajusi. Ifomula yokunambitheka ichazwa ngokujwayelekile ngokuthi “kugcwele, kunamandla, kusha, kuyavuselela” (浓、强、鲜、爽, nóng, qiáng, xiān, shuǎng). Umzimba wetiye ushinyene, ubumnandi buyabonakala (uju, i-caramel), umunyu wokulunywa mnene futhi ushintsha ngokushesha ube ukunambitheka okumnandi ngemva (回甘, huí gān). Ubuhlungu abukho noma buncane kakhulu. Ukunambitheka ngemva kuhlala isikhathi eside, kufudumeza, kunamanothi ezithelo ezomisiwe kanye noshokoledi.
- Umbala we-infusion: I-amber ebomvu (红艳明亮, hóng yàn míng liàng), ocebile, osobala, onomphetho wegolide (金圈, jīn quān) emaphethelweni enkomishi — uphawu lokugcwala okuphezulu kwe-theaflavins.
- Indawo yetiye (iqabunga elenziwe): Amaqabunga aphelele, anwebekayo anombala obomvu-nsundu, avuleke ngokulingana. Emabangeni aphezulu — inqwaba yemiqumbe egolide-iwolintshi. Indawo yetiye ithambile, imnene, ibomvu ngokugqamile, icwebezelayo (嫩明红亮).
7. Ukwakheka Kwamakhemikhali:
I-profile ye-biochemical ye-Yinghong 9 ibonakala ngokuqukethwe okuphezulu kwezakhi ezikhishwayo, okubangelwa izakhi zofuzo zohlobo lwamaqabunga amakhulu kanye nezimo zendawo.
- Ama-Polyphenols (茶多酚): Okuqukethwe eqabungeni elisha — cishe 34.17%, okuphakeme kakhulu kunamatiye amaningi abomvu anamacembe aphakathi nendawo. Etiyeni eliphelile ngemva kokufakwa kwe-oxidation ephelele, okuqukethwe ama-polyphenols kwehlela ku-11–21% (kuya ngezinga lokuvutshelwa kanye nebanga). Ingxenye enkulu yama-catechin iguqulwa ibe theaflavins (茶黄素, cháhuángsù) — 0.8–1.5% — kanye nama-thearubigins (茶红素, cháhóngsù) — 7–12%, akha umbala, ukunambitheka kanye nomsebenzi we-biological we-infusion. Okuqukethwe kwama-catechin eqabungeni elisha — cishe 152.13 mg/g.
- Ama-Amino acid (氨基酸): Okuqukethwe okuphelele eqabungeni elisha — cishe 2.06%; etiyeni eliphelile — 0.78–3.64% kuya ngesikhathi sokuvuna kanye nebanga. Ingxenye eyinhloko — i-L-theanine (L-茶氨酸), ehlinzeka ngengxenye yokunambitheka emnene, emnandi, kanye nomphumela we-synergistic ne-caffeine (ukuphapha okuzolile ngaphandle kokukhathazeka).
- Ama-Alkaloids: Okuqukethwe yi-caffeine (咖啡碱) — 4.12–4.35%, okuyinkomba ephakeme impela phakathi kwamatiye abomvu. Kukhona futhi i-theobromine ne-theophylline ngamanani amancane.
- I-Extract encibilikayo emanzini (水浸出物): 38.16–41.25% — inkomba ephezulu, ekhombisa ukugcwala nokujula kokunambitheka.
- Ushukela oncibilikayo: Cishe 4.26%, unikeza ubumnandi bemvelo be-infusion.
- Amafutha abalulekile kanye nezinhlanganisela ezinuka kamnandi: Iphrofayili yephunga elicebe ngokwedlulele, ebangelwa ukuqukethwe okuphezulu kwe-linalool, i-geraniol, i-phenylethyl alcohol namanye ama-terpenoid. Inothi eliwuphawu lobhatata (薯香) lixhumene nenhlanganisela ethile yama-aldehyde ne-maltol.
- Amavithamini: C (cishe 50 mg/100 g, kancane kancane kubhidlizwa ngesikhathi sokuvutshelwa), iqembu B (B₁, B₂, B₆), E, K.
- Amaminerali: I-Potassium (cishe 2000 mg/100 g), i-calcium (cishe 300 mg/100 g), i-magnesium, i-manganese, i-iron, i-fluoride, i-zinc.
- Ama-Flavonoids (黄酮类): Cishe 0.72%, anezela emsebenzini we-antioxidant.
8. Izakhiwo Eziwusizo:
- Umthelela wokuvuselela: Ukuqukethwe okuphezulu kwe-caffeine (4.12–4.35%) kuhlangene ne-L-theanine kunikeza ukugqugquzelwa okubonakalayo kodwa okumnene kwesistimu yezinzwa ephakathi — ukwenyuka kokugxilisa ingqondo, ukusebenza nokuphapha ngaphandle “kokugqama” okungazelelwe nokuwohloka okulandelayo.
- Ukuvikelwa kwe-antioxidant: Ama-Theaflavin nama-thearubigin e-Yinghong 9 anakho ukukwazi okuqinisekisiwe ukungathathi hlangothi kwama-radical akhululekile. Ucwaningo luveze ukuthi ngokuqukethwe ama-theaflavin nama-thearubigin i-Yinghong 9 idlula i-Qi Men Hong Cha ne-Dian Hong.
- Ukwenza kwe-hepatoprotective: Ucwaningo lwaselebhu (i-Guangdong Academy of Agricultural Sciences) lukhombise ukuthi i-extract enamanzi ye-Yinghong 9 iyakwazi ukwehlisa amazinga ezimpawu zokulimala kwesibindi (ALT, AST) futhi icindezele indlela yokuvuvukala i-TNF-α/NF-κB, inikeze umphumela wokuvikela ekulimaleni okunamandla otywala.
- Ukuthuthukiswa kokugaya ukudla: Kuvuselela ukukhishwa kwejusi yesisu, kusiza ekuhlukaniseni amafutha. Itiye elibomvu ngokwesiko lithathwa njengesiphuzo “esifudumele” (性温) futhi liyanconywa kubantu abanokugaya okubuthakathaka.
- Umphumela wokufudumeza: I-Yinghong 9, njengetiye elivutshiwe ngokuphelele, isiza ekuthuthukiseni ukujikeleza kwegazi kanye ne-thermoregulation, ibaluleke kakhulu ngesikhathi sonyaka esibandayo.
- Ukusekela uhlelo lwenhliziyo nemithambo yegazi: Ukusetshenziswa njalo kungasiza ekwehliseni amazinga e-LDL-cholesterol, ukuqinisa izindonga zemithambo kanye nokwenza umfutho wegazi ube ngokwejwayelekile.
- Umphumela we-diuretic: I-Caffeine ne-theobromine kuvuselela ukugeleza kwegazi ezinso, kusiza ekukhipheni uketshezi olungaphezulu kanye nokunciphisa ukuvuvukala.
- Ukusebenza kwe-antibacterial: Ama-Polyphenols nama-catechin anakho ukukwazi ukucindezela ukukhula kwamagciwane abangela izifo.
9. Ukuphisa:
-
Izinga lokushisa lamanzi: 90–95°C (hhayi amanzi abilayo — ukuze kugcinwe izinhlanganisela zephunga ezintekenteke).
-
Inani letiye: 5 g nge-150 ml wamanzi (indlela ye-gongfu); 3–4 g nge-200–250 ml (indlela yaseYurophu).
-
Izitsha: I-gaiwan ye-porcelain (盖碗, gàiwǎn) — ukukhetha okuhle, okuvumela ukuthi iphunga lidaluleke ngokugcwele; i-teapot ye-Yixing (宜兴紫砂壶) eyenziwe ngobumba obomvu noma obunsundu; i-teapot ye-porcelain.
-
Inqubo (indlela ye-gongfu):
- Shisisa i-gaiwan ne-chahai (茶海) ngamanzi abilayo, ukhiphe amanzi.
- Thela u-5 g wetiye ku-gaiwan eshisisiwe; donsela umoya wephunga leqabunga elomile — lokhu kungukuhlangana kokuqala netiye.
- Thela amanzi ane-90–95°C bese uwakhipha ngokushesha (ukuwasha, 洗茶, xǐ chá) — ukuvusa iqabunga.
- Ukuphisa kokuqala: thela amanzi, kuhlale imizuzwana eyi-5–8. Thela e-chahai, wehlukanisele ezinkomishini.
- Ukuphisa kwesibili kuya kwesine: imizuzwana eyi-5–10, kukhuliswe kancane kancane isikhathi sokudalulwa.
- Ukuphisa kwesihlanu kuya kwesishiyagalombili: imizuzwana eyi-15–30 noma ngaphezulu njengoba ukunambitheka kuncipha.
- I-Yinghong 9 yamabanga aphezulu imelana nokuphiliswa okuyisithupha kuya kweyisishiyagalombili, izigaba eziningi — okune kuya kokuyisithupha.
-
Imibandela ebalulekile:
- Ngenxa yokuqukethwe okuphezulu kwezakhi ezikhishwayo, itiye lingabambezeleka kalula — ukuphisa kokuqala kufanele kusheshe.
- I-Yinghong 9 ifanele kakhulu ukwenza itiye elinobisi (奶茶, nǎichá): i-infusion egcwele, enomfutho ayilahleki ephikisaneni nobisi, kodwa ithola umbala opinki omuhle.
10. Ukugcinwa:
- Izimo: Indawo eyomile, epholile, emnyama, kude nelanga eliqondile kanye nemithombo yokushisa.
- Isitsha: Ukupakishwa okuvalekile — ithini lensimbi, isikhwama esinocwecwe olunamanzi oluneflapha noma ukupakishwa kwe-vacuum. Gwema ukuthintana namaphunga angaziwa (izinongo, amakha, amakhemikhali asendlini).
- Izinga lokushisa: Egunjini (15–25°C). Ukugcinwa efrijini akudingeki futhi akunconywa — i-condensation uma ikhishwa ilimaza itiye.
- Isikhathi sokugcina: Uma izimo zilandelwa — iminyaka emi-2–3. I-Yinghong 9 akuyona enye yamatiye athuthuka ngokuguga; ikhwalithi enhle kakhulu — ezinyangeni zokuqala eziyi-18 ngemva kokukhiqizwa.
- Izitha zetiye: Umswakama, ukukhanya, umoya-mpilo, izinga lokushisa eliphezulu, iphunga elingaziwa.
11. Intengo Nemikhiqizo Ebingelona:
-
Isigaba sentengo: I-Yinghong 9 ithatha ububanzi obubanzi bentengo — kusukela ezigabeni eziningi ezithengekayo kuye kweziphakeme kakhulu. I-Yinghong 9 eningi (一芽二叶) — kusukela ku-200 kuye ku-800 yuan nge-jin (500 g); Jin Ying Hong — 800–2000 yuan; Jin Mao Hao — 2000–5000 yuan; i-Jin Hao emiqumbeni eyodwa — kusukela ku-5000 kuya ku-10,000+ yuan nge-jin, ingenye yamatiye abomvu abiza kakhulu e-China. Imali engenayo ephakathi nendawo kusuka ku-mu yamasimu e-Yinghong 9 icishe ibe ngu-60,000 yuan — okuphindwe kahlanu kunezinhlobo ezijwayelekile.
-
Ungayigwema kanjani imikhiqizo engelona:
- Thenga kubathengisi abathembekile: Umkhiqizo we-“Hongyan” (鸿雁) ungewe-Guangdong Tea Institute ngokuqondile — umsunguli wale nhlobo. Eminye imikhiqizo ethembekile: “Yibaomin” (怡品茗), “Ying Jiu Zhuangyuan” (英九庄园), “Ba Bai Xiu Cai” (八百秀才).
- Hlola ukubukeka: Amaqabunga kufanele asongwe ngokuqinile, alingane, acwebezele. Amabanga aphezulu — uboya obugolide obuningi. Uthuli lwetiye, umbala oyisicefe, ukungalingani kwamaqembu — izimpawu zomgunyathi.
- Hlola iphunga: Inothi eliwuphawu lobhatata (薯香) liyisibopho — “ikhadi lesivakashi” le-Yinghong 9 langempela, elingekho emgunyathelweni ovela kwezinye izinhlobo.
- Hlola i-infusion: Umbala kufanele ukhanye, ube yi-amber ebomvu, ube sobala, unomphetho wegolide. I-infusion epholile, engenakucwebezela iveza impahla engcolile noma ukwephulwa kobuchwepheshe.
- Bheka intengo ngokuhlolisisa: Uma i-“Jin Hao” inikezwa ngentengo engaphansi kuka-3000 yuan nge-jin — cishe akuwona umkhiqizo wangempela.
12. Amaqiniso Athakazelisayo:
- Okuthathu kokukodwa: I-Yinghong 9 ngelinye lamatiye ambalwa emhlabeni, igama lawo ngasikhathi sinye lingelomkhiqizo, igama le-cultivar kanye nomkhiqizo wesifunda. Lesi yisenzakalo esiyingqayizivele embonini yetiye yase-China.
- I-Jin Hao indala kune-Jin Jun Mei: I-“Jin Hao” esezingeni eliphezulu evela emiqumbeni eyodwa ye-Yinghong 9 yasungulwa ngasekupheleni kweminyaka yama-1980s — kudala ngaphambi kokuvela kwe-Jin Jun Mei edumile (金骏眉, 2005), ethathwa njengomsunguli wamatiye abomvu “e-bud”.
- Itiye lasebukhosini: Ngo-1963 u-Elizabeth II wasebenzisa itiye elibomvu lase-Yingde ekwamukelweni kwasebukhosini. I-Ying De Hong Cha yaba ngelinye lamatiye okuqala ase-China ukunqoba i-London ngemva kwamakhulu eminyaka yokubusa kwezinhlobo zase-India nase-Ceylon.
- Okuphuzi ngaphambi kokubomvu: Umkhiqizo wokuqala osezingeni eliphezulu owenziwe ngemiqumbe ye-Yinghong 9 kwakungewona obomvu, kodwa itiye eliphuzi — “Yin Hao” (银毫, “uboya besiliva”), olukhiqizwe ngobuchwepheshe be-huangcha (黄茶). Ngemva kwalokho kuphela ososayensi bashintshela kubuchwepheshe obubomvu futhi badala i-“Jin Hao”.
- Injini yezomnotho: Ngo-2015 umphumela wezomnotho ohlanganisiwe wokusungulwa kwe-Yinghong 9 wadlula amabhiliyoni ama-4 yuan; ngeminyaka yama-2020s — ngaphezu kwamabhiliyoni ayi-6 yuan, kwaguqula i-Yingde yasuka esifundeni esinezintaba esicindezelekile yaba “izwe letiye” elichumayo.
13. Ukuqhathanisa Namanye Amatiye Abomvu:
-
Qi Men Hong Cha (祁门红茶, Qímén Hóngchá): Itiye elibomvu lakudala lase-Anhui elivela ku-cultivar emaphakathi enamaqabunga i-Zhu Ye Zhong. Linephunga elidumile le-“qi men xiang” (祁门香) — iphunga eliyinkimbinkimbi elinamanothi ezimbali nezithelo kanye noju. Uma kuqhathaniswa nalo, i-Yinghong 9 ibonisa umzimba oshinyene kakhudlwana, ubumnandi obugqamile bobhatata ne-malt, amandla amakhulu (浓强) kanye nombala ocebile we-infusion onomphetho wegolide. I-Qi Men icoleke ngokwengeziwe futhi icwengekile; i-Yinghong 9 inomzimba ogcwele ngokwengeziwe futhi ivulekile.
-
Dian Hong (滇红, Diān Hóng): Itiye elibomvu lase-Yunnan elivela kukhokho abafanayo bamaqabunga amakhulu njenge-Yinghong 9. I-Dian Hong ibonakala ngamanothi agqamile ezinongo, okhuni kanye noshokoledi, kanye nokuthungwa okuhlangene, okunamathelayo. I-Yinghong 9 ngokufana kwamandla inobumnandi obuhlanzekile, “obusobala” kanye nenothi lobhatata-noju oluyinkampani, kanye nezinga eliphezulu lokusha (鲜爽度).
-
Jin Jun Mei (金骏眉, Jīn Jùn Méi): Itiye elibomvu le-premium yase-Fujian, elenziwe ngokuphelele ngemiqumbe ye-cultivar ye-Cai Cha. Linokunambitheka okucolekileyo, okuncane okugqamisa amanothi e-uju nezimbali kanye nokumuncu okuncane kwezithelo. Uma kuqhathaniswa nalo, i-Jin Hao yase-Yinghong 9 inamandla ngokwengeziwe futhi “iyaseningizimu” ngesimo: umzimba ushinyene, ubumnandi bujulile, iphunga lifudumele futhi lihambisana ngokwengeziwe, linengxenye ebalulekile ye-malt noshokoledi.
-
Zheng Shan Xiao Zhong (正山小种, Zhèng Shān Xiǎo Zhǒng): Umsunguli wamatiye abomvu omhlaba avela ezintabeni zase-Wuyi, e-Fujian. Izinhlobo zendabuko zibonakala ngephunga elidumile “elihhayiwe” (umusi kaphayini), elingekho ngokuphelele e-Yinghong 9. I-Small Zhong entsha “engenantuthu” isondelene kakhulu ne-profile, kodwa iba nomzimba olula kanye namanothi agqamile we-coniferous-resinous.
-
Ying De Hong Cha evela kwezinye ii-cultivar: E-Yingde kukhiqizwa amatiye abomvu nakwezinye izinhlobo — i-Jin Guan Yin, i-Mei Zhan, i-Rou Gui, ezilethwe zivela e-Fujian. Anamanothi ezimbali agqamile, kodwa angaphansi kwe-Yinghong 9 ngokushinyana komzimba, “amandla” kanye nesiginesha ewumphawu yobhatata-noju.
Ekuphetheni:
I-Yinghong 9 itiye eligcizelela umlando wengxenye yekhulu leminyaka wesayensi yezolimo yase-China, ephindwe kabili ngomusa wendawo eshisayo epholile yasenyakatho ye-Guangdong. Ezalwa okhokho base-Yunnan futhi yakhuliswa enhlabathini ebomvu yase-Yingde, le cultivar yethule umhlaba itiye elibomvu elikwazi ukuncintisana ngokulinganayo nabameleli abahamba phambili balolu hlobo — kusukela ku-Qimen oyingqungqulu kuya ku-Dianhong enamandla. Inothi layo eliwuphawu lobhatata omnandi, ukugcwala okusajusi lokunambitheka kanye ne-infusion ekhanyayo, njengelanga laseNingizimu, enomphetho wegolide kwenza i-Yinghong 9 ibe ukukhetha okuhle kwalabo abafuna etiyeni elibomvu hhayi nje isiphuzo esivuselelayo, kodwa ulwazi lwangempela lwezinzwa — olufudumele, oluvulekile futhi olujule ngokungapheli.