home · article
Ithiya Lentambo Yesiliva Eluhlaza
Yín sī lǜ chá · 银丝绿茶
Ithiya Lentambo Yesiliva Eluhlaza — “ithiya eluhlaza lentambo yesiliva” — alilona nhlobo itiye eliboshelwe endaweni ethile ngqo, kodwa liwuhlobo lwetiye eluhlaza lezinga eliphezulu, elincike kakhulu esimweni sezinto ezingavuthiwe kanye nobunjalo obubonakalayo bomkhiqizo osuphelile: amaqabunga amancane amancane,…
Ithiya Lentambo Yesiliva Eluhlaza — “ithiya eluhlaza lentambo yesiliva” — alilona nhlobo itiye eliboshelwe endaweni ethile ngqo, kodwa liwuhlobo lwetiye eluhlaza lezinga eliphezulu, elincike kakhulu esimweni sezinto ezingavuthiwe kanye nobunjalo obubonakalayo bomkhiqizo osuphelile: amaqabunga amancane amancane, aqamulekile, ambozwe uboya besiliva, afana nezintambo zikasilika. Ngaphansi kwaleli gama kungakhishwa itiye elivela ezifundazweni eziningana zaseChina, futhi esimweni ngasinye umhlaba, uhlobo lwembewu, kanye nezinto ezincane ezithinta ubuchwepheshe zinikeza itiye izimpawu zalo eziyingqayizivele.
1. Ukuhlukaniswa Nendabuko:
- Uhlobo: Itiye eluhlaza (elingavutshelwe, 绿茶, lǜchá). Ngokwendlela yokulungiswa, lingaphansi kwe-hongqing lücha (烘青绿茶, hōngqīng lǜchá, “itiye eluhlaza elicaciswe ngomoya oshisayo”) noma kuhlobo oluyisiphambano — lapho “ukubulawa kokuhlaza” kwenziwa ngokuqoshwa embizeni, bese ukwenziwa okokugcina kube ngomoya oshisayo (炒烘结合, chǎo-hōng jiéhé). Ukunyakazisa okuncane noma okungekho nhlobo kugcina isimo sembewu esifana nenalithi.
- Isigaba: Amatiye aluhlaza asezingeni eliphezulu aseChina; igama eliyilungo (hhayi lendawo), elihlanganisa amatiye aluhlaza aphambili akhiwe ngento eyintambo.
- Indabuko: “Yín Sī” (银丝, “izintambo zesiliva”) kuyincazelo yokuqala yesimo nohlobo lwezinto ezingavuthiwe, hhayi igama eliqine endaweni. Amatiye alolu hlobo angakhiqizwa ezifundazweni eziningana zaseChina ezinamasiko athuthukile okulima itiye eluhlaza:
- Isifundazwe saseZhejiang (浙江, Zhèjiāng): Indawo yaseLongjing namanye amatiye aluhlaza adumile; kuvame ukusetshenziswa izinhlobo zamaqabunga amancane Camellia sinensis var. sinensis, ezikhiqiza amagquma amnene anoboya obuncane.
- Isifundazwe saseJiangsu (江苏, Jiāngsū): Indawo yaseDongtingshan — indawo yaseBiluochun, lapho kubuye kwenziwe amatiye aphambili angamagquma.
- Isifundazwe saseAnhui (安徽, Ānhuī): Indawo yaseHuangshan nezinye izindawo eziphakeme, ezaziwa ngamatiye aluhlaza anoboya obumbe (Huangshan Maofeng, Taiping Houkui).
- Isifundazwe saseSichuan (四川, Sìchuān): Indawo yaseMengding, lapho kwenziwa amatiye aphambili acolekile njengoMengding Ganlu (蒙顶甘露) noZhuyeqing (竹叶青).
- Isifundazwe saseHunan (湖南, Húnán): Futhi kungaba umthombo wamatiye anjalo — isibonelo, itiye laseYueyang.
- Izilinganiso zomhlaba: Ziyehluka ngokuya ngendawo ethile yokukhiqiza. Izifunda eziyinhloko zetiye lapho kungenziwa khona i-Yín Sī: Zhejiang (~30°N, 120°E), Anhui (~30°N, 118°E), Sichuan (~30°N, 103°E).
2. Umlando Nokubaluleka Kwamasiko:
- Umlando: Isiko lokukhiqiza itiye elivela emagqumeni amnene anoboya eChina lidala kakhulu. Esikhathini sakwaTang (618–907) nakwaSong (960–1279), emibhalweni yetiye kwakushiwo amatiye avela emagqumeni okuqala entwasahlobo njengezinto eziyigugu kakhulu. U-Lu Yu (陆羽, Lù Yǔ) encwadini yakhe ethi “I-Bhayibheli Letiye” (茶经, Chájīng, 760 AD) wagcizelela ukuphakama kwevuno lokuqala lentwasahlobo. Kodwa njengegama elizimele lezohwebo, “Yín Sī Lǜ Chá” lalolwa esikhathini sakamuva — cishe ngasekupheleni kwekhulu lama-20, ngokuthuthukiswa kwemakethe yamatiye aluhlaza aphambili nokwanda kwesidingo sezinhlobo ezikhangayo ngokubukeka neziphiwayo. Empeleni, “Yín Sī” yigama lokukhangisa nelichazayo leqembu lamatiye anamagquma anentukazelo ethile, hhayi igama lasendulo elinezizukulwane eziningi.
- Igama:
- “Yín” (银, yín) — “isiliva”, “elesiliva”. Likhomba umbala osasiliva-mhlophe woboya obumnene (白毫, báiháo), obumbonye agqume amagquma etiye. Lobu boya bungamakhamandela amancane kakhulu (uboya obuncane) phezu kwetiypisi futhi buwuphawu lobuncane kanye nezinga eliphezulu lezinto ezingavuthiwe.
- “Sī” (丝, sī) — “intambo”, “intambo kasilika”. Lichaza isimo esivelele samaqabunga — amancane, amile, aqamulekile noma agobe kancane, afana nezintambo zikasilika.
- “Lǜ Chá” (绿茶, lǜchá) — “itiye eluhlaza”, likhomba uhlobo lokulungiswa.
- Igama eligcwele ngokwezwi nezwi lisho “Ithiya Eluhlaza Lezintambo Zesiliva” — umfanekiso omuhle nongafani nalutho, odlulisela kanyekanye isimo, umbala, kanye nesikhundla setiye.
- Ukubaluleka kwamasiko: I-Yín Sī Lǜ Chá imelela umgomo wobuhle wetiye eluhlaza laseShayina: ubuhle besimo (izintambo ezincane), ukuhlanzeka kombala (isiliva nokuhlaza), ubumnene bokunambitha nephunga. Itiye lihlonishwa kakhulu njengesipho nanjengento yokubukisa lapho lenziwa — ukubuka indlela “izintambo” zesiliva ezivuleka ngayo kancane engilazini ekhanyayo kuyisiko elizimele lobuhle.
3. Isichasiselo Sezitshalo Nezinto Ezingavuthiwe:
- Uhlobo / Inhlobo Yembewu: Ekukhiqizeni i-Yín Sī kungasetshenziswa izinhlobo ezahlukene ze-Camellia sinensis var. sinensis, ezikhethwe ngokomkhawulo woboya obuningi emagqumeni nobumnene bamahlumela amancane. Phakathi kwezinhlobo ezingenzeka kakhulu:
- Fuding Dabai (福鼎大白, Fúdǐng Dàbái) — inhlobo eyisisekelo “emhlophe enkulu” enamagquma amakhulu anoboya.
- Fuding Dahao (福鼎大毫, Fúdǐng Dàháo) — “engamandla anoboya”, eyaziwa ngokuminyana okuphawulekayo kwe-baihao.
- Izinhlobo zendawo zezifundazwe ezithile (isibonelo, Longjing-43 e-Zhejiang, iqembu le-Huangshan e-Anhui, i-Mengding e-Sichuan).
- Imfuneko eyinhloko: amagquma kumele abe mnene, abambene, agqunywe kakhulu uboya obusasiliva-mhlophe.
- Ukuvunwa: Ekuqaleni kwentwasahlobo — inkathi engaphambi kukaQingming (清明, Qīngmíng, 清明前, qīngmíng qián, “ngaphambi koMkhosi Wokukhanya Okuhlanzekile”, ngokuvamile ngaphambi kwamhla zi-5 kuMbasa) noma ukuqala nje kwenkathi yeGuyu (谷雨, Gǔyǔ, “Izimvula Zokusanhlamvu”). Amabhechi ayigugu kakhulu avunwa ngasekupheleni kukaNdasa — ekuqaleni kukaMbasa.
- Izinga lokuvunwa: Amagquma amnene kuphela, angakavuli (amathiphu, 芽, yá) noma igquma elineqabunga elilodwa elincane elisanda kuvuleka kancane (一芽一叶初展, yī yá yī yè chūzhǎn). Izinga “amagquma kuphela” (单芽, dān yá) liyisici sezinhlobo eziphakeme kakhulu.
- Izidingo zezinto ezingavuthiwe: Ziphakeme kakhulu. Amagquma akhethekile kuphela, angenakonakala, anamanzi amaningi, anoboya obumbe obesasiliva asetshenzisiwe. Ukuvunwa kwenziwa ngezandla kuphela, ngokunakekela okukhulu — amagquma athathwa ngezinkcijana zeminwe, angacindezelwa noma ahenywe, ukuze kugcinwe uboya nobuqotho besakhiwo samaseli. Izinto ezingavuthiwe ezivuniwe zilethwa ngokushesha endaweni yokulungisa, kugwenywe ukushisa ngaphakathi ezitsheni.
4. Umhlaba Nezici Zokulima:
- Izici ezivamile zezifunda: Njengoba i-Yín Sī ingakhiqizwa ezifundazweni ezahlukene, umhlaba uyehluka, kodwa izici ezihlanganisayo zihlanganisa:
- Indawo enamagquma noma yezintaba enokuphakama okuphakathi kwama-500 kuya ku-1500 amamitha ngaphezu kolwandle.
- Inhlabathi evundile, ekhipha amanzi kahle, ene-asidi (pH 4.5–6.0) — ngokuvamile enhlabathini ebomvu-ophuzi noma ophuzi.
- Isimo sezulu se-monsoon esishisayo esinemvula yonyaka eyi-1200–2000 mm, ubusika obupholile nokukhanya kwelanga okwanele.
- Inkungu evamile ekuseni nakusihlwa — yisici esibaluleke kakhulu esinikela ngokukhanya okuhlakazekile. Ngaphansi kokukhanya okuhlakazekile, ekwakhekeni kwekhabhohaidrethi eluhlaza kuyehla ukuhlangana kwama-catechin (ukubaba) futhi kukhuliswe ukuqoqwa kwama-amino acid akhululekile (ubumnandi, umami), okunquma iphrofayili yokunambitha emnene nemnene ye-Yín Sī.
- Ukuphakama kokukhula: 500–1500 m ngaphezu kolwandle. Amapulazi asezintabeni eziphakeme (ngaphezu kuka-800 m) akhiqiza izinto ezingavuthiwe ezinuka kangcono futhi ezimnandi kakhulu.
- Inhlabathi: Kuvamise ukuba yinhlabathi yelaterite ebomvu-ophuzi, ecebile ngezinto eziphilayo, enokukhipha amanzi okuhle. E-Anhui — kuvamile inhlabathi yamatshe ezintaba eziphakathi; e-Sichuan — inhlabathi enodaka ophuzi (黄壤, huáng rǎng).
5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza:
Ubuchwepheshe bokukhiqiza i-Yín Sī Lǜ Chá buhlose ukugcina kahle ubumnene, ubuqotho kanye noboya obumbe besiliva emagqumeni, kanye nephunga lawo elincane. Isici esivelele yikho ukusebenza komshini okuncane kakhulu ezintweni ezingavuthiwe.
- Ukuvunwa (采摘, cǎi zhāi): Ngezandla, njengoba kuchazwe ngenhla.
- Ukuvutshelwa (摊凉, tān liáng): Amagquma avuniwe andlalwa ngongqimba oluncane (hhayi ngaphezu kuka-2–3 cm) kumathreyi oqalo noma endwangweni ehlanzekile endaweni enomthunzi ngenomoya omuhle. Isikhathi sokuvutshelwa — amahora ama-4–6. Inhloso ukwehlisa umswakama ngobumnene ngo-10–15%, ukuthambisa izindonga zamaseli kanye nokuqala ukwakheka kwezinto ezandulelayo zephunga. Ngalesi sikhathi amagquma amnene akumelwe anyakaziswe kaningi — lokho kulimaza uboya.
- “Ukubulawa kokuhlaza” (杀青, shā qīng): Kwenziwa ngobunono nangokushesha okukhethekile — emazingeni okushisa ebhodwe lika-180–220°C kungakapheli imizuzu emi-2 kuya kwemi-3. Umsebenzi: ukungenzisi amandla ama-enzyme e-oxidation ngokuphelele, kanti kugcinwa umbala wasesiliva woboya kanye nekhwalithi eluhlaza okwesibhakabhaka yethishu yamaqabunga. Ukushisa ngokweqile noma ukubambezela kuholela “ekushisweni” kwamagquma amnene nokulahleka kwephunga elihlanzekile eliyisici. Kwezinye izinkathi zokukhiqiza kungase kusetshenziswe ukulungiswa ngomhwamuko noma emoyeni esikhundleni sokugxotshwa embizeni.
- Ukuphola (晾凉, liàng liáng): Ngemva kokulungisa amagquma andlalwa ngokushesha ngongqimba oluncane ukuze apholile ngokwemvelo, kugwenywe umphumela “wokugcina ukushisa okusalayo”.
- Ukunyakazisa (揉捻, róuniǎn): Nge-Yín Sī lesi sigaba asikho nhlobo, noma senziwa ngendlela elula kakhulu — ukubumba okunyakazisa ngobude, okudonsa kancane igquma ngaphandle kokuphazamisa ubuqotho balo noma ukulimaza uboya. Ngokungafani namatiye anokunyakazisa okusansonta noma okuphansi, i-Yín Sī igcina isimo semvelo, esifana nentambo segquma — yilokhu okuqinisekisa ubunikazi balo obubonakalayo.
- Ukwenza umile (烘干, hōnggān): Kwenziwa ngezigaba eziningana emazingeni okushisa ahla kancane (okokuqala — cishe 100–110°C, okokugcina — 70–80°C) kuze kufinyelelwe emswakameni osele ongu-5–6%. Ukwenza umile ngezigaba eziningana kwenza ukuthi umswakama ususwe ngokulinganayo, ungamele umile uboya obungaphezulu. Amagquma omile ngokweqile athambekele ekwaphukeni, alahlekelwe ukucwazimula okusasiliva kanye nengxenye enkulu yephunga.
- Ukuhlunga (分级, fēnjí): Ukuhlunga kokugcina ngokunakekela — kususwa amagquma aphukile, iziqu ezincane, uthuli lwetiye kanye nanoma yiziphi iziphako. Isigaba esiphezulu siqukethe “izintambo” ezifanayo, eziphelele, ezilinganayo ezinoboya obumbe obesasiliva.
6. Izici Zokuphuma Kwemizwa:
- Ukubukeka kweqabunga elomile: Amaqabunga amancane, amile, aqondile noma agobe kancane, afana impela nezintambo zikasilika. Amagquma amnene, abambene, agqunywe kakhulu uboya obusasiliva-mhlophe (baihao). Umbala — kusuka kokuluhlaza okotshani ngokukhanyayo kuye kokuluhlaza okuphakathi nendawo, ngokucwazimula okusasiliva ngenxa yoboya. Amaqabunga kumele abe aphelele, alinganile, angenakho ukuphuka okukhulu; ubude bawo buyi-15–25 mm. Ukufana kwesimo nosayizi kuyinkomba ebalulekile yekhwalithi.
- Iphunga leqabunga elomile: Elihlanzeke kakhulu, elimnene, elicwengekileyo. Amaphuzu agqamile wotshani obucashile nezimbali zasentwasahlobo (u-lily of the valley, i-acacia). Ngokuya ngendawo kungakhona amanothi amantongomane amancane (i-chestnut), i-citrus noma amanothi acashile anjengobisi. Iphunga akumelwe libe namandla — amandla alo asemndenini walo.
- Iphunga lokumunywa: Eliqhakazile, elihlanzekile, elinamaphuzu amaningi amahle ohlaza kanye nezimbali. Amaphuzu aphezulu — utshani obucashile, ukuhlanzeka kwekhukhamba; aphakathi — izimbali ezimhlophe (i-jasmine, u-lily of the valley); aphansi — ubumanzi obuncane be-chestnut.
- Ukunambitha: Okumnene, okumnene, okuhlanzeke ngokwedlulele, okuvuselelayo. Ubumnandi bemvelo obugqamile (回甘, huígān) obumwayezelelwe okuncane. Ukubaba ekulungiseni ngendlela efanele akuveli nhlobo. Ukunambitheka okuyinsali kuhlala isikhathi eside, kunambitheka izimbali nokunoshukela kancane, nophawu oluncane “lomami” ngenxa yokuqukethwe okuphezulu kwe-L-theanine. Umzimba wokumunywa ulula, unokwehluka okuyosilika, cishe okunamafutha.
- Umbala wokumunywa: Uluhlaza okotshani ngokukhanyayo ngephuzu eliphuzi ngokuphuzi, kucwebile okwekristalu, nokucwazimula okuqhakazile. Ukufiphaliswa kokumunywa akwamukelekile futhi kuyinkomba yekhwalithi ephansi.
- Iqabunga elisetshenzisiwe (phansi kwetiye): Amagquma amnene, aphelele, aqinile, asigcine ngokuphelele isimo noboya obumbe obesasiliva, ombala oluhlaza okwesibhakabhaka. Ukufana nobuqotho beqabunga elisetshenzisiwe kuyinkomba ebalulekile yekhwalithi nobuqiniso.
7. Isakhiwo Samakhemikhali:
I-Yín Sī Lǜ Chá, ekhiqizwe ngamagquma entwasahlobo yokuqala, ihluke ngephrofayili ethile yamakhemikhali ephilayo enokuqukethwe okuphezulu kwama-amino acid nezinga eliphakathi lama-polyphenol.
- Ama-polyphenol (ama-catechin): Ukuqukethwe okuphelele — 16–22% wesisindo esomile, okunciphile kakhulu kunamatiye aluhlaza avela eqabungeni elivuthiwe. Izingxenye eziyinhloko: i-EGCG, i-EGC, i-ECG, i-EC. Ukuqukethwe okuphakathi ngempela kwama-catechin okwenza kungabi bikho ukubaba okugqamile nokumwayezelela.
- Ama-amino acid: Ukuqukethwe okuphakeme — 3.5–5.5% wesisindo esomile. I-L-theanine (thianine) — iyinhloko yama-amino acid, ingafinyelela ku-1.5–2.5% wesisindo esomile emasampuleni angcono kakhulu okuvunwa ekuqaleni kwentwasahlobo. Impela isilinganiso esiphakeme sama-amino acid kuma-polyphenol (低酚氨比, dī fēn ān bǐ) sinquma iphrofayili yokunambitha emnene, enoshukela ye-Yín Sī.
- Ama-alkaloid: I-caffeine — 2.0–3.0% wesisindo esomile (cishe 15–25 mg enkomishini engu-150 ml). Ukuqukethwe kwe-caffeine etiyeni legquma kuvame ukulingana; lapho kuhlangene nezinga eliphezulu le-L-theanine kunikeza umphumela wokuvuselela othambile ngaphandle kokwesaba.
- Amavithamini: UVithamini C — kufika ku-150–280 mg/100 g weqabunga elomile (enye yezinkomba eziphakeme phakathi kwamatiye, njengoba amagquma ecebe kakhulu nge-ascorbic acid). Amavithamini B₁, B₂, B₆, u-vithamini E, i-β-carotene.
- Amaminerali: I-Potassium (K) — iyinhloko yamaminali, kufika ku-1.5–2.0% wesisindo esomile. I-Fluorine (F), i-Magnesium (Mg), i-Zinc (Zn), i-Manganese (Mn), i-Phosphorus (P).
- Amafutha abalulekile: Iphrofayili yephunga ihlanganisa i-cis-3-hexenol (iphuzu elisha “eliluhlaza”), i-linalool, i-geraniol, i-nerolidol kanye nochungechunge lwama-aldehyde, akha isixha sezimbali notshani.
- Izici ezikhethekile zesakhiwo: Isici esiyinhloko esihlukile se-Yín Sī yisilinganiso esiphakeme sama-amino acid kuma-catechin. Lokhu kunikeza ukunambitha okuthi abahloli betiye baseShayina bakuchaze ngokuthi 鲜甜 (xiān tián, “okusha nokunoshukela”) — iphrofayili eyisibonelo yetiye eluhlaza eliphambili lamagquma.
8. Izinzuzo Zezempilo:
- Umsebenzi wokulwa ne-oxidation: Ama-catechin (i-EGCG) noVithamini C ngokuhlanganyela banikeza ukuvikeleka okunamandla kwamaseli kuma-radical akhululekile, okunomthelela ekwehliseni ukucindezeleka kwe-oxidative.
- Umphumela wokuvuselela othambile: Inhlanganisela eyingqayizivele ye-caffeine ephakathi nendawo ne-L-theanine ephezulu idala isimo “sokuphaphama okuzolile” — kuthuthukisa ukugxila nokukhiqiza kwengqondo kanti kugcinwa ukulingana ngokomzwelo.
- Ukwesekwa kwamasosha omzimba: Ukuqukethwe okuphezulu kukavithamini C (kufika ku-280 mg/100 g) ngokuhambisana nama-polyphenol kukhulisa imisebenzi yokuvikela umzimba.
- Ukuthuthukisa ukugaya ukudla: Ama-catechin anomphumela omaphakathi wokulwa namagciwane nokulwa nokuvuvukala emgudwini wesisu namathumbu, kanti ukumwayezelela okuncane kuthuthukisa ukugaya.
- Ukwesekwa kwenhliziyo nemithambo: Ukuphuza itiye eluhlaza njalo kuhlobene nokwehliswa kwezinga lama-lipoprotein asezingeni eliphansi (LDL) acutshunguliwe nokusekelwa kwe-elasticity yemithambo.
- Umphumela omuhle esikhumbeni: Ama-antioxidant (i-EGCG, uVithamini C, uVithamini E) anomthelela ekuvikelweni kwesikhumba ekulimaleni kwemisebe ye-ultraviolet kanye nasekwesekweni kokusungulwa kwe-collagen.
- Umphumela wokuqabula nokuqeda ukoma: Ukunambitha okulula, okuhlanzekile kanye nokubaba okuncane kwenza i-Yín Sī ibe isiphuzo esifanele sasehlobo.
9. Ukulungiswa:
- Izinga lokushisa lamanzi: 70–80°C. Amagquma amnene e-Yín Sī adinga izinga lokushisa eliphansi — amanzi ashis kakhulu (ngaphezu kuka-85°C) asheshe akhiphe ama-catechin amaningi, okwenza kube muncu futhi “kushise” uboya obubuthakathaka.
- Ingxenye yetiye: Amagremu ama-3–5 emanzini angu-150–200 ml.
- Isitsha: Okungcono kakhulu — ingilazi yegilazi (玻璃杯, bōli bēi) noma iketela legilazi: izindonga ezikhanyayo zivumela ukubuka umcimbi omuhle “wemicu” yesiliva evulekayo, okuyinjabulo yobuhle yodwa. Kufaneleka futhi ne-porcelain gaiwan eyenziwe nge-porcelain emhlophe encane.
- Inqubo:
- Sashisa isitsha ngamanzi ashisayo, bese uwachitha.
- Beka itiye elomile engilazini yegilazi noma ku-gaiwan.
- Thela amanzi anezinga lokushisa lika-70–80°C. Nge-Yín Sī indlela “yokuthelelwa phezulu” (上投法, shàngtóu fǎ) iyavunyelwa: kuqala thela amanzi, bese ufaka itiye ngobunono, eliwela kancane phansi — lokhu kunciphisa ukulimala koboya okungokomshini.
- Uma usebenzisa ukuhlambulula — chitha ukumunywa kokuqala emva kwemizuzwana emi-3–5.
- Gcina ukumunywa kokuqala imizuzwana engu-40–60.
- Itiye likwazi ukuthwala ukumunywa okuyi-3 kuya kweyi-5, isikhathi sokugcinwa sanda ngemizuzwana engu-15–20 ngokumunywa ngakunye.
- Buka “umdanso wezintambo” — amagquma asesiliva, avuleka kancane emanzini futhi antanta phakathi kwendawo nengaphezulu, anikeza umbukiso omuhle (茶舞, chá wǔ).
10. Ukugcinwa:
I-Yín Sī Lǜ Chá — itiye elimnene ngokwedlulele, futhi ukuhlanzeka kwalo kuphela ngokushesha kunetiye elivela eqabungeni elivuthiwe. Izimo zokugcinwa:
- Izinga lokushisa: Okungcono kakhulu — esiqandisini (0–5°C) emgqonyeni ovaliwe, ohlukanisiwe nephunga langaphandle. Lena indlela enokwethenjelwa kakhulu yokugcina iphunga nokunambitha.
- Isitsha: Izikhwama ezingenamoya ezinongqimba lwe-aluminium (okungcono kunakho konke), amathini ensimbi anesivalo esiqinile, izitsha ze-porcelain ezino-inshuki yesilicone. Gwema izimbiza zengilazi ezikhanyayo — ukukhanya kubhubhisa i-chlorophyll futhi kusheshise ukuwohloka.
- Isikhathi sokugcinwa: Uma kugcinwa esiqandisini — kufika ezinyangeni eziyi-12–18. Emazingeni okushisa ekamelo — ungaphezu kwezinyanga eziyi-6–8. Isikhathi esihle kakhulu sokusetshenziswa — izinyanga eziyi-3–4 zokuqala ngemva kokukhiqizwa.
- Izitha zetiye: Umoya-mpilo, ukukhanya, umswakama, amaphunga angaphandle, izinga lokushisa eliphezulu. Ngayinye yalezi zici isheshisa i-oxidation yama-polyphenol, ukuwohloka kukavithamini C, nokulahleka kwezinto ezinukayo eziguquguqukayo.
11. Intengo Nokungelona Iqiniso:
I-Yín Sī Lǜ Chá ingeyesigaba samanani aphakathi nendawo naphezulu samatiye aluhlaza. Intengo iyashiyana kakhulu ngokuya ngesifundazwe esikhiqizayo, ikhwalithi yezinto ezingavuthiwe (izinga “amagquma kuphela” libiza kakhulu kune- “igquma + iqabunga”), isizini yokuvunwa (itiye ngaphambi kuka-Qingming — 明前茶, míngqián chá — libiza kakhulu) kanye nodumo lwepulazi elithile.
Ungabagwema kanjani abakhiqizi abangewona amaqiniso:
- Thenga kubadayisi abanokwethenjelwa: Izitolo zetiye ezikhethekile, ezisebenza ngqo nabalimi, noma izinkundla ezisemthethweni eziku-inthanethi ezinohlelo lwezibuyekezo nokubuyisela.
- Hlolisisa ngokunakekela ukubukeka: Amaqabunga kumele abe aphelele, amancane, alinganile, agqunywe ngokulinganayo uboya obesasiliva. Inqwaba yokuphuka, umbala ongalingani, ukuba khona kweziqu ezincane nezinsalela — kuyizimpawu zekhwalithi ephansi noma zokushintshwa.
- Hlola iphunga: I-Yín Sī yekhwalithi inephunga elihlanzekile, elisha, elinothishani nezimbali. Iphunga elibolile, elimuncu, “elinjengenhlanzi” noma elinentuthu ngokweqile — ziyizimpawu ezikhathazayo.
- Hlola ukumunywa: Umbala kumele ube luhlaza okotshani ngokukhanyayo noma uphuzi ngokuphuzi, ucwebile okwekristalu. Ukumunywa okufiphele, okumnyama noma okunsundu kukhombisa itiye elidala noma elonakalisiwe.
- Qaphela intengo ephansi ngokusolisayo: Itiye lamagquma lezinga eliphezulu lidinga ukusebenza kanzima okukhulu ngesikhathi sokuvunwa (ukukhiqiza ikhilogremu elilodwa letiye elomile kudingeka amagquma afinyelela ku-60,000–80,000), okuyinto enquma izindleko zalo zokukhiqiza.
12. Amaqiniso Athakazelisayo:
- Ekukhiqizweni kwamagremu angu-500 engxenye ephezulu ye-Yín Sī (izinga “igquma elilodwa”) kungadingeka ukuvunwa kwamagquma angama-30,000–40,000 ngamanye — ngalinye lisuswa ngezandla.
- Igama “Yín Sī” (银丝, “izintambo zesiliva”) liyingxenye yesiko lezinkondlo lokuqanjwa kwamagama etiye laseShayina, lapho isimo setiye sichazwa ngemifanekiso yemvelo: “izinaliti zesiliva” (银针), “izilimi zondlunkulu” (雀舌), “imikhuhlane” (螺), “imithombo kadrako” (龙井).
- Ukwenza i-Yín Sī engilazini yegilazi ende akusiyo nje indlela yokulungiselela, kodwa kuwuhlobo lokuzindla: ukubuka ukuthi “izintambo” zesiliva zintanta, zehlela phansi futhi zivuleka emanzini, kuyingxenye yobuhle be-gongfu tea (功夫茶, gōngfū chá).
- Uboya (baihao, 白毫) phezu kwamagquma — amaseli aphilayo angama-trichome, aqukethe ukuhlangana okuphezulu kwe-L-theanine namafutha anuka kamnandi. Yingakho amatiye anoboya obuningi enza iphrofayili enoshukela nenezelaphunga.
13. Ukuqhathaniswa Namanye Amatiye Aluhlaza:
- Longjing (龙井, Lóng Jǐng): Itiye elidumile eliyisicaba eluhlaza laseZhejiang. ULongjing uhluke ngesimo esiyisicaba seqabunga (esitholwa ngokucindezela embizeni), iphunga le-chestnut eliqhakazile nokunambitha okugcwele umzimba. I-Yín Sī — iyintambo, emnene kakhudlwana, enephrofayili yezimbali.
- Biluochun (碧螺春, Bìluó Chūn): Itiye eluhlaza elisansonta laseJiangsu, elidume ngephunga lezimbali nezithelo. IBiluochun isonta ibe imikhuhlane eqinile — isimo esiphambene nesentambo ye-Yín Sī. Ukunambitheka kweBiluochun kuvamise ukugcwala nokuba nezithelo.
- Huangshan Maofeng (黄山毛峰, Huángshān Máo Fēng): Itiye eluhlaza lase-Anhui elivela egqumeni neqabunga elilodwa, eligobe kancane, elineqabunga eliyisici “elisagolide” elifana nenhlanzi (鱼叶). I-Maofeng igcwele umzimba futhi ingaba nephunga elincane le-orchid, kanti i-Yín Sī ithambile kakhudlwana, imunca.
- Xue Ya (雪芽, Xuě Yá, “Igquma Laseqhweni”): Itiye eliseduze ngalowo mqondo — nalivela ezintweni ezingavuthiwe zamagquma okuqala, kodwa livame ukwakheka ngendlela “yezilimi zondlunkulu” (雀舌, quèshé), hhayi “izintambo”. Iphrofayili yokunambitha iseduze, kodwa i-Yín Sī ibukeka imihle kakhulu.
- Zhuyeqing (竹叶青, Zhúyè Qīng): Itiye lamagquma laseSichuan elisezingeni “lamahlumela oqalo”. Ngobumnene bezinto ezingavuthiwe — siyisitha esiseduze, kodwa sinesimo esihluke ngokuphelele namanothi e-chestnut aqhakazile.
Ngokuphetha:
I-Yín Sī Lǜ Chá iwukwenziwa komgomo wobuhle wetiye eluhlaza laseShayina, lapho isimo nokuqukethwe kusempilweni engenasici. “Izintambo” zayo zesiliva — kuwukuhlangana kobumnene bentwasahlobo, obuthelwe ngesandla ngezinsuku zokuqala zokuvuka kwesihlahla setiye. Kulabo abazisa ukuhlanzeka kokunambitha, ubuncane besixha nokubukeka kwezinkondlo zokuphuza itiye, i-Yín Sī izoba isambulo sangempela — itiye elingagcini nje ngokuqeda ukoma, kodwa elimema ukuzindla.