new.thetea.app · sampling channel Encyclopedia · School · Atlas · Pu-erh · Equipment EN · RU · · · · FR · ES · AR · DE · JA · KO
+61 more
new.thetea.app Browse all →

home · article

Ithize Lasendle

Yě shēng chá · 野生茶

Ubucwepheshe bokukhiqiza i-Ithize Lasendle buncike ohlotsheni oluthile lwetiye (i-Sheng Pu’er, i-Shu Pu’er, elibomvu, elimhlophe, njll.). Izimiso ezijwayelekile:

**.png) **

**-1.png) **

**-2.png) **

**-3.png)


**

1. Ukuhlukaniswa kanye Nomdabu:

  • Uhlobo: Kungabhekisa ezinhlotsheni ezahlukene zetiye: imvamisa kuba i-Sheng Pu’er, itiye elibomvu, kungavamile elimhlophe, eliluhlaza noma i-oolong. Uhlobo lunqunywa ubuchwepheshe bokucubungula, hhayi umdabu wempahla eluhlaza.
  • Isigaba: Amathiye angandile, asezingeni eliphezulu, ahlonishwa ngenxa “yobuqotho,” imvelo yawo kanye nezici eziyingqayizivele zokunambitheka nephunga.
  • Umdabu: I-China, ikakhulukazi isifundazwe sase-Yúnnán (云南, Yúnnán), esidume ngamahlathi amadala etiye. Kuphinde kutholakale ezindaweni ezisenyakatho ye-Vietnam, i-Laos ne-Myanmar, lapho kukhona nezihlahla zetiye zasendle. Muva nje, ngenxa yesidingo esikhulu, itiye elivela kwezinye izifundazwe elinezimo ezifanayo lingabizwa nangokuthi “lasendle.”
  • Izixhumanisi zendawo: Zincike endaweni ethile okuqoqwe kuyo impahla eluhlaza, kodwa ngokuvamile, kuba izindawo ezisezintabeni, okunzima ukufinyelela kuzo.

2. Umlando kanye Nokubaluleka Kwamasiko:

  • Umlando: Umlando we-Ithize Lasendle usuka emuva emakhulwini eminyaka, emsukeni wesiko letiye. Ngaphambi kokuba itiye liqalise ukulinywa, abantu babeqoqa amaqabunga ezihlahleni zetiye zasendle ngempela. Leli tiye lithathwa “njengeqiniso” kakhulu, elisondelene kakhulu nalokho okwakunathwa yizakhamuzi zasendulo zase-Ningizimu-mpumalanga ye-Asia.

  • Igama:

    • “Yě Shēng” (野生) – lasendle, elimila ngokwemvelo, elaphenduka lasendle. Likhomba umdabu wempahla eluhlaza ovela ezihlahleni zetiye zasendle.
    • “Chá” (茶) – itiye.
  • Ukubaluleka kwamasiko: Ithize Lasendle lihlonishwa ngenxa “yobumsulwa,” “okwemvelo,” “ubumsulwa.” Kukholelwa ukuthi liphethe amandla emvelo yasendle, linamandla akhethekile kanye nezakhiwo eziyingqayizivele zokwelapha. Kwabaningi abalithandayo, akulona nje itiye, kodwa ithuba lokuthinta umsuka wesiko letiye, ukuzwa ukuxhumana nemvelo nomlando.

3. Incazelo Yesayensi Yezitshalo kanye Nempahla Eluhlaza:

  • Uhlobo lwezitshalo: Impahla eluhlaza ye-Ithize Lasendle iqoqwa ezihlahleni zetiye zasendle, uhlobo lwazo lwemvelo olungahluka:
    • Camellia sinensis var. assamica: I-Assamica, engaphansi kwayo kuhlanganisa ne-cultivar enkulu yase-Yúnnán (云南大叶种, Yúnnán Dàyèzhǒng), esetshenziselwa ukukhiqiza ama-pu’er. Lona kuyiqiniso elikhulu.
    • Camellia taliensis: Isihlobo esiseduze sesihlahla setiye, esivame ukutholakala endle e-Yúnnán. Ngezinye izikhathi isetshenziselwa ukukhiqiza Ithize Lasendle.
    • Ezinye izinhlobo zasendle: Ezindaweni eziyintaba okunzima ukufinyelela kuzo e-Yúnnán kungatholakala ezinye izinhlobo ezingakaqondwa ngokuphelele zezitshalo zetiye.
    • Kubalulekile: Kumele kuqondakale ukuthi akuzona zonke izitshalo zasendle ezifana netiye, empeleni eziyitiye. Ezinye zingaba nobuthi noma zingakulungele ukusetshenziswa. Ngakho-ke, i-Ithize Lasendle kufanele lithengwe kuphela kubathengisi abaqinisekisiwe abangaqinisekisa ubuqiniso balo nokuphepha.
  • Iminyaka yezihlahla: Izihlahla zetiye zasendle zingafinyelela eminyakeni amakhulu ambalwa ngisho nezinkulungwane. Uma isihlahla simdala, impahla eluhlaza eqoqwe kuso ibaluleke kakhulu. Nokho, kubalulekile ukuqonda ukuthi kunzima kakhulu ukunquma ngokunembile iminyaka yesihlahla sasendle.
  • Ukuqoqwa: Ukuqoqwa kwetiye lasendle kuwumsebenzi onzima futhi ovame ukuba yingozi. Izihlahla zingakhula ezindaweni okunzima ukufinyelela kuzo, emithambekeni eqinile yezintaba, emahlathini aminyene. Abaqoqi betiye bavame ukubeka ukuphila kwabo engozini ukuze baqoqe impahla eluhlaza eyigugu.
  • Izinga lokuqoqwa: Lincike kumkhiqizi nohlobo lwetiye. Bangaqoqa kokubili ihlumela elincane kanye namaqabunga amancane amabili angaphezulu, kanye namaqabunga avuthiwe kakhudlwana.
  • Izidingo zempahla eluhlaza: Kusetshenziswa amaqabunga anempilo, angaqhekekile nezihlumela, eziqoqwe ezindaweni ezihlanzekile ngokwemvelo.

4. I-Terroir kanye Nezici Zokutshalwa:

  • Imvelo yasendle: Isici esiyinhloko se-Ithize Lasendle ukuthi limila ngaphansi kwezimo zemvelo, ngaphandle kokungenelela komuntu. Izihlahla zetiye azilinywa, azifakelwa umquba futhi aziphathwa ngezibulala-zinambuzane.
  • Ukuphakama kwendawo yokumila: Izihlahla zetiye zasendle zitholakala ekuphakameni okusuka emamithani ayi-1,000 kuya kwayi-2,500 ngaphezu kolwandle nangaphezulu.
  • Inhlabathi: Ezahlukahlukene, ezicebile ngamaminerali.
  • Isimo sezulu: Eswomile, esinemvula eningi, inkungu evamile kanye nomehluko omkhulu wamazinga okushisa emini nasebusuku.
  • Izinhlobonhlobo zezinto eziphilayo: Izihlahla zetiye zasendle zikhula zizungezwe ezinye izitshalo, zakha uhlelo lwezinto eziphilayo olulinganiselayo. Lokhu kuthinta ukwakheka kwamakhemikhali amaqabunga futhi kunika itiye izici eziyingqayizivele zokunambitheka nephunga.

5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza:

Ubucwepheshe bokukhiqiza i-Ithize Lasendle buncike ohlotsheni oluthile lwetiye (i-Sheng Pu’er, i-Shu Pu’er, elibomvu, elimhlophe, njll.). Izimiso ezijwayelekile:

  • Ukungenelela okuncane: Umgomo oyinhloko ukuvikela izakhiwo zemvelo zeqabunga letiye, ezinikezwe imvelo, ngendlela enkulu ngangokunokwenzeka.
  • Izindlela zendabuko: Kuvamise ukusetshenziswa izindlela zokucubungula zendabuko, ezihlolwe yisikhathi.
  • Umsebenzi wezandla: Izigaba eziningi zokukhiqiza, ikakhulukazi ukuqoqwa nokuhlela, zenziwa ngezandla.

6. Izici Zokuzwa Ngokwezitho Zomzimba:

Izici zokuzwa ze-Ithize Lasendle zincike kakhulu ohlotsheni oluthile lwetiye (i-Sheng Pu’er, i-Shu Pu’er, elibomvu, elimhlophe, njll.), eminyakeni yezihlahla, i-terroir, isikhathi sokuqoqwa kanye nobuchwepheshe bokucubungula. Nokho, kungavezwa ezinye izici ezivamile:

  • Ukubukeka: Kuncike ohlotsheni lwetiye. Imvamisa amaqabunga makhulu kunalawa etiye lasensimini, angahle abe nesimo esingajwayelekile, asongwe noma ahlale esesimweni semvelo. Umbala ungahluka ukusuka kokuluhlaza ukuya kokunsundu okumnyama.
  • Iphunga: Ngokuvamile, lijulile, liyinxube futhi “linobuqotho” kunetiye lasensimini. Iphunga lingaqukatha amanothi ezitshalo zasehlathini, izimbali, izithelo, uju, izinkuni, izinongo, umhlabathi, intuthu njll. Iphunga liyashintsha kuye ngohlobo lwetiye neminyaka.
  • Ukunambitheka: Okucebile, okusuthisayo, okuyindida. Imvamisa kuba nokunambitheka okuncane okubabayo noma okumuncu, ukunambitheka okuhlala isikhathi eside, okumnandi. Ukunambitheka nakho kuyashintsha kuye ngohlobo lwetiye neminyaka. Isici esivelele yilokho okuthiwa “ubuqotho bokunambitheka,” okunzima ukukuchaza ngamazwi, kodwa okuhlukanisa itiye lasendle kwelasensimini.
  • Umbala wokucwiliswa: Kuncike ohlotsheni lwetiye. Kuma-Sheng Pu’er – ukusuka kokuphuzi okukhanyayo ukuya koku-brown okusawolintshi, kuma-Shu Pu’er – okunsundu okumnyama, okucishe kube mnyama, kumatiye abomvu – okubomvu okusawolintshi.
  • Insalela yetiye: Kuncike ohlotsheni lwetiye. Ngokuvamile kuba amaqabunga aphelele, anwebekayo.

7. Ukwakheka Kwamakhemikhali:

I-Ithize Lasendle, ngokuvamile, lihlukaniswa ngokwakheka kwamakhemikhali okucebile uma kuqhathaniswa netiye lasensimini:

  • Ama-Polyphenol: Izinga eliphezulu lama-polyphenol, okuhlanganisa ama-catechin, ama-theaflavin, nama-thearubigin.
  • Ama-Amino acid: Icebile ngama-amino acid, ikakhulukazi i-L-theanine.
  • Ama-Alkaloid: I-caffeine, i-theobromine, i-theophylline.
  • Amafutha abalulekile: Ukwakheka okuyinkimbinkimbi kwamafutha abalulekile, okudala iphunga eliyinxube.
  • Amavithamini: C, iqembu B, E, K.
  • Amaminerali: I-potassium, i-fluoride, i-magnesium, i-manganese, i-iron, i-selenium, namanye.

8. Izakhiwo Eziwusizo:

Izakhiwo eziwusizo ze-Ithize Lasendle zinqunywa uhlobo lwetiye (i-Sheng, i-Shu, elibomvu, elimhlophe, njll.) futhi, njengoba kukholelwa, zithuthukiswa ngenxa yeminyaka yezihlahla nezimo zemvelo zokumila. Izakhiwo eziwusizo ezijwayelekile:

  • Amandla amakhulu okuvikela amangqamuzana: Kuvikela amangqamuzana emonakalweni odalwe yiziqhumane ezikhululekile, kubambezela izinqubo zokuguga, kwehlisa ubungozi bokuhlaselwa izifo eziningi.
  • Umphumela ovuselelayo: Kuyavuselela, kuthuthukisa ukugxila, kususa ukukhathala, kodwa kusebenza kancane kunekhofi.
  • Ukuthuthukisa ukugayeka kokudla: Kuvuselela ukugayeka, kusiza ukumunywa kokudla.
  • Uhlelo lwenhliziyo nemithambo yegazi: Kungaba nomthelela omuhle enhliziyweni nasemithanjeni yegazi.
  • Ukukhipha ubuthi: Kusiza ukukhipha ubuthi emzimbeni.
  • Ukuqinisa amasosha omzimba: Kukhulisa ukumelana komzimba.
  • Amandla akhethekile: Abaningi abathandayo baphawula umthelela okhethekile, onamandla wamatiye aphuma ezihlahleni ezindala emzimbeni nasengqondweni, okuthiwa “i-Chá Qì” (茶氣 – “itiye Qì”).

9. Ukuphisa:

Indlela yokuphisa i-Ithize Lasendle incike ohlotsheni oluthile lwetiye. Izincomo ezijwayelekile:

  • Izinga lokushisa lamanzi: Kuma-Sheng Pu’er – 85-95°C, kuma-Shu Pu’er – 95-100°C, kumatiye abomvu – 90-95°C, kumatiye amhlophe – 70-85°C, kumatiye aluhlaza – 70-80°C.
  • Inani letiye: Amagremu ama-5-7 emanzini angama-150-200 ml.
  • Izitsha: I-gaiwan, itipot lobumba lezitsha zase-Yixing, izitsha zobumba.
  • Inqubo: Ukufudumeza izitsha, ukuhlambulula itiye (kuma-pu’er), ukuphisa ngokuthulula okuphindaphindiwe nokwandisa kancane kancane isikhathi sokucwiliswa.
  • Inani lezikhathi zokuthulula: Lincike ohlotsheni lwetiye nekhwalithi yempahla eluhlaza. Ithize Lasendle elihle limelana nokuphindaphindwa okuningana (izikhathi ezingaphezu kuka-7-10).

10. Ukugcinwa:

Izimo zokugcina zincike ohlotsheni lwetiye. Ama-Sheng Pu’er, njengezinye izinhlobo zamanye amatiye aphuma ezihlahleni ezindala, enzelwe ukugcinwa isikhathi eside nokukhula. Agcinwa endaweni eyomile, emnyama, enomoya omuhle, ezitsheni “eziphefumulayo” (ubumba, inhlabathi, iphepha). Ama-Shu Pu’er, amatiye abomvu namhlophe agcinwa ezitsheni ezivaleka kahle, endaweni eyomile, epholile, emnyama. 11. Intengo Nokukhohlisa:

Ithize Lasendle liyingxenye yomkhakha wamatiye abizayo, asezingeni eliphezulu. Intengo ephezulu ibangelwa:

  • Ukungandile: Inani lezihlahla zetiye zasendle linomkhawulo.
  • Ubunzima bokuqoqwa: Ukuqoqwa kwempahla eluhlaza kuhambisana nobunzima obukhulu nengozi.
  • Ikhwalithi ephezulu yempahla eluhlaza: Izihlahla zasendle ziveza itiye elinokunambitheka okusuthisayo, iphunga namandla amakhulu.
  • Isidingo esikhulu: Isidingo se-Ithize Lasendle sikhula njalo.

Ngenxa yentengo ephezulu nokuthandwa emakethe, ngeshwa, kunenqwaba yokukhohlisa nokulingisa. Ungakugwema kanjani ukukhohlisa:

  • Thenga kuphela kubathengisi abaqinisekisiwe: Funafuna izitolo zetiye ezikhethekile ezinomlando ongenasici, ezazisa amakhasimende azo futhi ezinganikeza ulwazi oluthembekile mayelana nomdabu womkhiqizo, iminyaka yezihlahla, umkhiqizi.
  • Qaphela intengo ephansi kakhulu: Intengo ephansi ngokusolisayo cishe ngaso sonke isikhathi iwuphawu oluqinisekile lokukhohlisa. I-Ithize Lasendle langempela alikwazi ukuthengeka ngentengo ephansi.
  • Hlolisisa ukubukeka: Amaqabunga kufanele abe aphelele, ahambisane nencazelo yohlobo oluthile lwetiye. Ukuba khona kwenqwaba yamaqabunga aphukile, uthuli, okunye okungafanele kungophawu lwekhwalithi ephansi.
  • Hlola iphunga: Itiye elomile kufanele libe nephunga lesici salolu hlobo lwetiye, ngaphandle kokunye okungafanele.
  • Hlola ukucwiliswa: Umbala wokucwiliswa, ukunambitheka nephunga kufanele kuhambisane nencazelo.
  • Naka iminyaka yezihlahla: Hlola ulwazi ngeminyaka yezihlahla, uma lunikeziwe. Khumbula ukuthi kunzima ukuhlola iminyaka, ngakho-ke thembela kuphela emithonjeni eqinisekisiwe.
  • Thenga inani elincane ukuze uzame: Ngaphambi kokuthenga iqoqo elikhulu letiye elibizayo, thatha inani elincane ukuze uzame, ukuhlola ikhwalithi yalo.

12. Amaqiniso Athakazelisayo:

  • Itiye “lasendle”: Ithize Lasendle mhlawumbe lingelona “lasendle” kunazo zonke izinhlobo zetiye, ngoba likhiqizwa ngempahla eluhlaza eqoqwe ezihlahleni ezikhula ngaphansi kwezimo zemvelo, ngaphandle kokungenelela komuntu.
  • Itiye elinomlando: Ithize Lasendle liyithuba lokunambitha itiye, njengoba lalinjalo emakhulwini eminyaka adlule, ngaphambi kokuba liqalise ukulinywa.
  • Itiye lokuzindla: Ngenxa yomthelela walo onamandla nekhono lokucacisa ingqondo, i-Ithize Lasendle livamise ukusetshenziselwa ukuzindla kanye nemikhosi yetiye.

13. Izinhlobonhlobo ze-Ithize Lasendle:

Ithize Lasendle lingahlukaniswa ngezindlela eziningana:

  • Ngohlobo lwetiye:

    • I-Sheng Pu’er Lasendle: Uhlobo oluvame kakhulu lwe-Ithize Lasendle.
    • I-Shu Pu’er Lasendle: Litholakala kancane kune-Sheng.
    • I-Hong Chá Lasendle (Elimbovu Lasendle): Nalo liyatholakala, kodwa kancane kunama-pu’er.
    • I-Bái Chá Lasendle (Elimhlophe Lasendle): Uhlobo olungavamile kakhulu.
    • I-Lǜ Chá Lasendle (Elimhlophe Lasendle): Litholakala ngokungavamile kakhulu.
  • Ngendawo yokuqoqwa: Izifunda ezahlukahlukene zase-Yúnnán (nezinye izifundazwe) zinika itiye izici zazo eziyingqayizivele.

  • Ngokweminyaka yezihlahla: Uma isihlahla simdala, itiye libaluleka kakhulu.

Ekuphetheni:

Ithize Lasendle liyisigaba esiyingqayizivele setiye, esiqokelela amandla okokuqala namandla emvelo yasendle. Ukunambitheka kwalo okusuthisayo, okuyindida okunamanothi ezitshalo zasehlathini, izimbali, izithelo, uju, izinkuni, izinongo, umhlabathi, kanye nomthelela onamandla emzimbeni nasengqondweni kwenza kube yigugu langempela kubathandi betiye. Ukunambitha i-Ithize Lasendle langempela kusho ukuthinta umsuka wesiko letiye, ukuzwa ukuxhumana nemvelo kanye nokuthola ulwazi lwetiye olungenakuqhathaniswa. Lona itiye lalabo abafuna hhayi nje isiphuzo, kodwa uhambo lonke, uhambo oluya ekujuleni “kobuyena” nasezindaweni zasendle, ezingakathintwa zemvelo. Ithize Lasendle liyitiye elinomphefumulo, elinosimilo, elinomlando walo, eliwulanda kuwo wonke umuntu okulungele ukulalela.