home · article
xī hú hóng chá
xī hú hóng chá · 西湖红茶
Itiye Elibomvu lase-West Lake (西湖红茶, Xīhú hóngchá) liyisitayela sesifunda setiye elibomvu laseShayina (红茶, hóngchá), elikhiqizwa ezindaweni ezinamagquma ezizungeze i-West Lake edolobheni lase-Hangzhou
Itiye Elibomvu lase-West Lake (西湖红茶, Xīhú hóngchá) liyisitayela sesifunda setiye elibomvu laseShayina (红茶, hóngchá), elikhiqizwa ezindaweni ezinamagquma ezizungeze i-West Lake edolobheni lase-Hangzhou esifundazweni sase-Zhejiang. Izitshalo ezincane zamaqabunga ezifanayo ezenze lendawo yaduma nge-Longjing eluhlaza ziyizinto zokusetshenziswa, nokho lapha iqabunga lenza i-oxidation ephelele, likhipha ukumnandi okuthambile okunamathoni ezimbali noju. Omele umlando owaziwa kakhulu walesi sitayela yi-Jiuqu Hongmei (九曲红梅, Jiǔqū hóngméi), elinye lamatiye abomvu endabuko ambalwa ase-Zhejiang. Njengoba isifunda sase-West Lake cishe ngokuphelele sigxile etiyeni eliluhlaza, elibomvu lihlala liwumkhiqizo we-niche futhi ongavamile lapha. Emashumini eminyaka amuva nje, liyavuselelwa: amapulazi aguqela etiyeni elibomvu amaqabunga akamuva futhi avuthiwe, angenasidingo esikhulu se-Longjing ye-premium.
1. Ukwahlukaniswa kanye Nemvelaphi:
- Uhlobo: itiye elibomvu (红茶, hóngchá), eline-oxidation ephelele.
- Isigaba: 红茶 (hóngchá), Elibomvu.
- Uhlobo lwesikhundla: isitayela/isifunda — igama elihlanganisayo lamatiye abomvu esifunda sase-West Lake.
- Abamele abaqavile: i-Jiuqu Hongmei yendabuko (九曲红梅, Jiǔqū hóngméi) kanye namatiye abomvu esimanje avela ezinhlobeni ze-Longjing.
- Uhlobo lokucubungula: itiye elibomvu le-gongfu (工夫红茶, gōngfu hóngchá) — elinoshani oluphelele olusontekile.
- Imvelaphi: isifunda sase-West Lake (西湖区, Xīhú qū) edolobheni lase-Hangzhou (杭州, Hángzhōu), esifundazweni sase-Zhejiang (浙江省, Zhèjiāng shěng).
Kubalulekile ukuqonda isimo saleli tiye ohlelweni lwamazinga. I-Longjing eluhlaza ivikelwe izinga elihlukile lesikhombi sendawo (GB/T 18650, “Umkhiqizo Onesikhombi Sendawo. I-Longjing”), kodwa lokhu kuvikelwa kuqondene netiye eliluhlaza futhi akudluleli kwelibomvu. Asikho isilinganiso sikazwelonke se-GI esizimele “setiye elibomvu lase-West Lake” njengesigaba esinjalo; abakhiqizi balandela izinga likazwelonke elijwayelekile letiye elibomvu i-GB/T 13738, ikakhulukazi ingxenye yalo enikelwe etiyeni elibomvu le-gongfu (工夫红茶). I-Jiuqu Hongmei ngesikhathi esifanayo inodumo lwesifunda olwayo futhi yaziwa njengento evikelwe njengetiye lendawo lase-Hangzhou.
2. Umlando kanye Nokubaluleka Kwamasiko:
I-Hangzhou ingelinye lamazinda amadala kakhulu etiye eShayina. Kakade u-Lu Yu (陆羽, Lù Yǔ) embhalweni we-Tang othi “Cha Jing” (茶经, Chájīng) wayekhuluma ngetiye elivela ezindaweni ezizungeze i-Hangzhou yakusasa, futhi ngenkathi ye-Southern Song, lapho idolobha (ngaleso sikhathi i-Lin’an, 临安, Lín’ān) laliyinhloko-dolobha, isiko letiye lapha lafinyelela ekuqhakazeni. Nokho udumo lomhlaba kuleli theruware lwalethwa itiye eliluhlaza i-Longjing, okwathi ngezikhathi ze-Ming ne-Qing laba olunye lwezimpawu zobuciko betiye baseShayina.
- Ukuvela kwetiye elibomvu: ubuchwepheshe betiye elibomvu baqala e-Fujian, ezintabeni zase-Wuyishan (武夷山, Wǔyí shān), ngesikhathi sasekupheleni kwe-Ming — ekuqaleni kwe-Qing.
- Ukufika kwesiko e-Hangzhou: ngokwenguqulo esabalele, izingcweti zababaleki ezivela e-Fujian zaletha inqubo ye-oxidation emagqumeni ase-West Lake maphakathi nekhulu le-19, ngenkathi yezinxushunxushu ezihlobene nokuvukela kwama-Taiping (太平天国, Tàipíng Tiānguó).
- Ukwakheka kwe-Jiuqu Hongmei: leli tiye elibomvu lakhiwa engxenyeni eseningizimu-ntshonalanga yesifunda sase-West Lake, ezindaweni ezizungeze idolobhana lase-Hubu (湖埠, Húbù) kanye nentaba i-Dawushan (大坞山, Dàwù shān).
Ekuqaleni kwekhulu lama-20 i-Jiuqu Hongmei yayisivele inodumo: ngokwemininingwane evame ukucashunwa, yaqashelwa embukisweni wokuqala we-West Lake (西湖博览会, Xīhú bólǎnhuì) ka-1929. Kamuva ukukhiqizwa kwehla ngaphansi kwengcindezi yetiye eliluhlaza elinenzuzo enkulu futhi kwacishe kwashabalala, kodwa kusukela ngeminyaka yawo-1980–2000 isithakazelo kulo sabuyiselwa. Ngokuhambisana nalokhu kwavela into yesimanje: amapulazi enza itiye elibomvu ngeqabunga lasehlobo nelasekwindla lezihlahla ze-Longjing, ehlukanisa izinhlobo zayo futhi ethola ukusetshenziswa kwempahla engayi ku-Longjing eluhlaza yasentwasahlobo.
3. Ukuchazwa Kwezitshalo kanye Nezinto Zokusetshenziswa:
- Izinhlobo: Camellia sinensis var. sinensis — uhlobo lwaseShayina, ifomu elinamaqabunga amancane (小叶种, xiǎoyèzhǒng).
- Izinhlobo zezihlahla: uhlobo lwendawo lwendabuko oluxubile i-Longjing Quntizhong (龙井群体种, Lóngjǐng qúntǐzhǒng); ama-clone i-Longjing 43 (龙井43, Lóngjǐng sìshísān) kanye ne-Longjing Changye (龙井长叶, Lóngjǐng chángyè); e-Zhejiang i-Jiukeng (鸠坑种, Jiūkēng zhǒng) nayo isabalele.
- Iqabunga: elincane, elinwebekayo, elinokuqukethwe okulingene kwama-polyphenol, okuphawuleka ezinhlotsheni ezikhuliselwe itiye eliluhlaza.
- Izinga lokuvuna: etiyeni elibomvu ngokuvamile ihlumela elinamaqabunga amabili; iqabunga elivuthiwe kakhudlwana liyavunyelwa, kunaleyo ye-Longjing eluhlaza ye-premium.
Isici esibalulekile sezinto zokusetshenziswa ukuthi ukuvunwa okungcono kakhulu kwasekuqaleni kwentwasahlobo esifundeni sase-West Lake cishe konke kuya ku-Longjing eluhlaza. Itiye elibomvu, ngokuvamile, lenziwa ngezinto zakamuva entwasahlobo, kanye nezasehlobo nezasekwindla, lapho iqabunga likhulu, linothe ngama-polyphenol futhi livuleka kahle ngesikhathi se-oxidation. Lokhu kuhlukanisa isitayela kumatiye abomvu akudala, aklanyelwe ngokukhethekile izinto ezithambile zamahlumela.
4. I-Terroir kanye Nezici Zokutshala:
- Isifunda: amagquma azungeze i-West Lake — izifunda i-Longjing (龙井, Lóngjǐng), i-Meijiawu (梅家坞, Méijiāwù), i-Wengjiashan (翁家山, Wēngjiāshān), i-Manjuuelong (满觉陇, Mǎnjuélǒng); nge-Jiuqu Hongmei — idolobhana lase-Shuangpu (双浦镇, Shuāngpǔ zhèn) nezindawo ezizungeze intaba i-Dawushan.
- Izixhumanisi: cishe 30°15’ N, 120°09’ E.
- Ubude: amagquma aphansi — kusukela emashumini ambalwa kuya cishe ku-300 m ngaphezu kwezinga lolwandle.
- Isimo sezulu: i-subtropical monsoon — ihlobo elifudumele nelinomswakama, ubusika obupholile, imvula eningi, inkungu evamile eduze kwamanzi.
- Inhlabathi: ngokuyinhloko evunduvundu, ekhipha amanzi kahle, ene-acidic ephansi, egugulekile emadwaleni angaphansi.
Ukuba seduze komthombo omkhulu wamanzi kanye nemithambeka enamahlathi kudala isimo sezulu esincane esithambile nesinomswakama esinokukhanya okusakazekile nenkungu yasekuseni. Lezi zimo ngokomlando zazaziswa ngetiye eliluhlaza, kodwa nakwelibomvu ziyazuzisa: ukuvuthwa kancane kweqabunga kanye nokushiswa yilanga okulingene kunikeza izinto zokusetshenziswa ezinebhalansi enhle yoshukela, izinto ezinuka kamnandi kanye nama-polyphenol, adingekayo ekwakheni ukunambitheka okumnandi emva kwe-oxidation.
5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza:
Itiye elibomvu lase-West Lake lenziwa ngohlelo lwetiye elibomvu le-gongfu, nge-oxidation ephelele yeqabunga. Izigaba eziyinhloko:
- Ukubuna (萎凋, wěidiāo): iqabunga liyabunwa, kwehliswa umswakama futhi lenziwe libe nokuguquguquka.
- Ukusonteka (揉捻, róuniǎn): ukucekelwa kwezindonga zamangqamuzana kanye nokuqaliswa kwe-oxidation ye-enzymatic; ku-Jiuqu Hongmei ukusonteka kuqinile, kunikeza iqabunga isimo esigobile esiyisici, esifana nengwegwe.
- I-oxidation (发酵, fājiào): isigaba esiyinhloko, lapho ama-polyphenol aguqulelwa kuma-theaflavin nama-thearubigin, futhi iqabunga liba mnyama futhi lizuze iphunga elimnandi elinjengoju nezithelo.
- Ukomisa (烘干, hōnggān): ukumisa i-oxidation nokomisa kuze kube umswakama ozinzile; ngokuvamile ngezindlela ezimbalwa.
Ku-Jiuqu Hongmei yendabuko, kuhlonishwa iqabunga elihle, elisontekile ngokuqinile elinoboya obuncane obusagolide-ama-tip (金毫, jīnháo). Izinga lokubuna, ubude besikhathi kanye nezinga lokushisa le-oxidation, kanye nendlela yokomisa kunquma ukuthi ukunambitheka kuzoba okwejusi nokuthambile noma okuminyene futhi okwezithelo. Abakhiqizi besimanje bavamise ukuhlola amapharamitha ukuze bagqamise ubumnandi bezinto zokusetshenziswa ze-Longjing.
6. Izimpawu Zokuzwa Ngezitho Zomzimba:
- Iqabunga elomile: elinsundu ngokumnyama elinokucazuluka okubomvu noma okwethusi, ngokuvamile okunama-tip amahle asagolide; ku-Jiuqu Hongmei — lihle, lisontekile njengengwegwe.
- Ukunambitheka: okusobala, kusuka kokusagolide-okusawolintshi kuya kokubomvu-okuluhlaza, okunokucwebezela okucacile.
- Iphunga: elithambile, elimnandi — uju, izithelo ezibhakiwe nezomisiwe, amathoni ezimbali kwesinye isikhathi e-caramel nezingodo.
- Ukunambitheka: okubushelelezi, okunoshukela, okuyindilinga, okunobumuncu obuncane kanye nokunambitheka okumnandi okuhlala endaweni.
- Iqabunga elibilisiwe: elilinganayo, elinwebekayo, elinemibala ebomvu yethusi.
Uma kuqhathaniswa namatiye abomvu ase-Fujian noma ase-Yunnan, isitayela sase-West Lake ngokuvamile sithambile futhi sinoshukela wezimbali, ngaphandle kokunambitheka okuqavile kwe-malt nobudlabha. Ubumuncu obulingene nokuthamba — kungumphumela oqondile wezinto zokusetshenziswa ezinamaqabunga amancane, ekuqaleni ezazikhuliselwe itiye eliluhlaza elithambile.
7. Ukwakheka Kwamakhemikhali:
- Ama-Polyphenol (茶多酚, chá duōfēn): ngenxa ye-oxidation ingxenye yawo yehla ngokusobala uma kuqhathaniswa neqabunga lokuqala.
- Imikhiqizo ye-oxidation: ama-theaflavin (茶黄素, chá huángsù) nama-thearubigin (茶红素, chá hóngsù), abangela umbala wokunambitheka, ukucwebezela nokuminyana kokunambitheka.
- I-Caffeine (咖啡碱, kāfēijiǎn): ikhona ngenani elijwayelekile ematiyeni abomvu — ngokuvamile amaphesenti ambalwa wesisindo seqabunga elomile.
- Ama-Amino acid (氨基酸, ānjīsuān): kuhlanganise ne-theanine (茶氨酸, chá’ānsuān), enikeza ubumnandi “nomthamo” wokunambitheka.
- Izinhlanganisela ezinuka kamnandi: zakhiwa ikakhulukazi esigabeni se-oxidation nokomisa, zinquma iphrofayili yoju nezimbali.
Amanani aqondile ancike ohlotsheni lwezihlahla, inkathi yokuvuna kanye nendlela yokucubungula, ngakho-ke kunengqondo ukukhuluma kuphela ngamabanga ayisici, hhayi izinombolo ezingaguquki.
8. Izakhiwo Eziwusizo:
- Ukuthamba esiswini: itiye eline-oxidation ngokuvamile lizwakala lingabukhali kakhulu kuneliluhlaza, futhi libekezelelwa kangcono esiswini esingenalutho.
- Umphumela wokufudumala: ngokwesiko lamaShayina, itiye elibomvu lithathwa njengelifudumele ngokwemvelo, elifanele inkathi epholile.
- Umsebenzi we-Antioxidant: ama-theaflavin nama-thearubigin, kanye nama-polyphenol asale, anezakhiwo ze-antioxidant.
- Ukuqabuleka okuthambile: inhlanganisela ye-caffeine nama-amino acid inikeza umphumela wokukhuthaza olinganayo ngaphandle kobukhali.
Izakhiwo ezinikeziwe zibonisa imibono ejwayelekile ngetiye elibomvu kanye nemibono yendabuko futhi akuzona izincomo zezokwelapha. Ukubekezelela komuntu ngamunye, ikakhulukazi ukuzwela kwe-caffeine, kuyahlukahluka.
9. Ukuphisa:
- Amanzi: athambile, amasha, 85–95 °C; ezintweni ezithambile kakhulu eduze kuka-88–90 °C.
- Izitsha: i-gaiwan, i-teapot encane yobumba noma ye-porcelain; ukuphuza kwansuku zonke — i-teapot yengilazi noma inkomishi.
- Isilinganiso (ukuthela): cishe 4–5 g ku-100–120 ml.
- Isilinganiso (inkomishi): cishe 3 g ku-200–250 ml.
- Ukuthela: ukunambitheka kokuqala kufushane kakhulu, 5–10 s; kamuva isikhathi sandiswa kancane kancane; itiye limelana nokuthelwa izikhathi ezimbalwa.
Ekuphiseni nge-gongfu, ukuhlanza iqabunga kafushane akudingekile, kodwa kuyavunyelwa — kusiza ukuvula iphunga. Amanzi abilayo “ngqo” eqabungeni elihle le-Longjing anganikeza ubukhali obungadingekile, ngakho izinga lokushisa lingcono ukuligcina lipholile, kanti ukuthela kokuqala — kufushane. Lapho uphisa enkomishini, kwanele ukungalibambeli isikhathi eside iqabunga, ukuze kulondolozwe ubumnandi futhi kungabi nokomisa ekunambithekeni.
10. Ukugcinwa:
- Isiqukathi: ukupakishwa okuvaleka ngokuqinile, okungabonisi, noma ithini lensimbi.
- Izimo: indawo epholile, ubumnyama, ukoma, ukungabikho kwephunga langaphandle.
- Isikhathi: itiye elibomvu ligcinwa isikhathi eside kuneliluhlaza, kodwa ukuze kulondolozwe iphunga elisha kunengqondo ukuliphuza phakathi cishe konyaka owodwa kuya kwemibili.
Itiye elibomvu limelana ne-oxidation kangcono kuneliluhlaza, nokho lilahlekelwa amanothi aphezulu ezimbali noju lapho lithintana nomoya, ukukhanya nomswakama. Isiqandisi sokugcina kwansuku zonke asidingeki futhi asifuneki ngenxa yokushintshashintsha kwezinga lokushisa namaphunga angaphandle; ikhabethe elomile kude nezipayisi, ikhofi namakhemikhali asendlini kwanele.
11. Intengo kanye Nemikhiqizo Yomgunyathi:
- Isikhundla emakethe: i-niche, emthunzini we-Longjing eluhlaza; amavolumu okukhiqiza mancane.
- Ububanzi bentengo: kusukela ezingeni lesabelomali ngetiye elibomvu elijwayelekile elivela ezintweni ze-Longjing kuya ezintengweni eziphakeme ngokusobala nge-Jiuqu Hongmei yekhwalithi eyenziwe ngesandla.
- Ingcuphe eyinhloko: ngaphansi kwegama “itiye elibomvu lase-West Lake” kuthengiswa itiye elibomvu elishibhile lenye imvelaphi.
Njengoba itiye elibomvu lingakhiqizwa nomaphi, imvelaphi yendawo lapha kunzima ukuyihlola kunaleyo ye-Longjing eluhlaza enokuvikelwa kwayo okuqinile kwe-GI. Ukuqapha okunengqondo kuhlanganisa izinkomba ezimbalwa. Intengo ephansi kakhulu ngesikhundla esinesibindi “sase-West Lake” — kuwuphawu oluyisixwayiso. Ku-Jiuqu Hongmei yangempela kuhlonishwa ukusonteka okucolekile okufana nengwegwe nama-tip asagolide, ukunambitheka okuhlanzekile okubomvu-okuluhlaza ngaphandle kokudunga kanye nokunambitheka okuthambile okumnandi ngaphandle kobumuncu obudlabha noma izinambitheka zangaphandle. Kuwusizo ukubuza uhlobo lwezihlahla kanye nenkathi yokuvuna: umthengisi othembekile ngokuvamile uyacacisa ukuthi izinto zasehlobo-nasekwindla zishibhile kunezasentwasahlobo. Kunokwethenjelwa kakhulu ukuthenga emapulazini aqinisekisiwe nakubathengisi abakulungele ukunikeza amasampula okuhlola.
12. Amaqiniso Athakazelisayo:
- I-terroir eyodwa — amatiye amabili. Izihlahla ezikhiqiza i-Longjing eluhlaza edumile, zisebenza njengezinto zokusetshenziswa nangetiye elibomvu; umehluko ngokuphelele kusebuchwephesheni — i-oxidation ephelele esikhundleni sokulungiswa.
- “I-Plum Ebomvu.” Igama elithi Jiuqu Hongmei ngokoqobo libhekisa “ekugobekeni okuyisishiyagalolunye” kanye “ne-plum ebomvu” (九曲红梅), kugcizelelwa isimo seqabunga esigobile nombala obomvu wokunambitheka.
- Izimpande zase-Fujian. Isiko elibomvu lithathwa njengelifikile e-Hangzhou futhi lihlotshaniswa nokufuduka kwezingcweti ezivela ezindaweni zase-Wuyishan.
- Umqondo wenkathi yonyaka. Kungenxa yokuthi entwasahlobo kuqalwa ngetiye eliluhlaza, elibomvu livame ukuzalwa ngeqabunga lakamuva — isibonelo esingavamile lapho izinto “ezingelona izinga eliphezulu” kwesinye isigaba ziba isisekelo sesinye.
Ekuphetheni:
Itiye Elibomvu lase-West Lake — lokhu kuwukubheka i-terroir edumile “eluhlaza” yase-Hangzhou ngaphansi kwe-engeli ehlukile yezobuchwepheshe. Lihlanganisa i-Jiuqu Hongmei yomlando, elinye lamatiye abomvu endabuko ambalwa ase-Zhejiang, kanye namatiye abomvu esimanje avela ezinhlobeni ze-Longjing, avumela ukusetshenziswa ngokugcwele kweqabunga lenkathi yonyaka. Lesi sitayela sibonakala ngokuthamba, ubumnandi bezimbali noju kanye nokuthamba, okuhlukanisa kumanye amatiye abomvu aminyene futhi anemalt avela kwezinye izifundazwe.
Njengoba uhlala uwumkhiqizo we-niche eduze kwe-Longjing eluhlaza eyaziwa umhlaba wonke, leli tiye lithakazelisa ngenxa yokwehluka: umhlaba ofanayo, izihlahla ezifanayo — kanye nomlingiswa wesiphuzo ohluke ngokuphelele. Kulabo abafuna ukuqonda ukuthi ubuchwepheshe bokucubungula bakha kanjani ukunambitheka, itiye elibomvu lase-West Lake linikeza isibonelo esibonakalayo nesimnandi, futhi ukukhetha okunengqondo kohlobo, inkathi yonyaka kanye nomthombo onokwethenjelwa kusiza ukugwema ukudumala okuvame kakhulu emakethe.
the teas described here are available from teamotea