home · article
Táichá 18 hào hóngyù báichá
Táichá 18 hào hóngyù báichá · 臺茶18號紅玉白茶
I-Táichá 18 hào hóngyù báichá yitiye elimhlophe laseTaiwan elihlolwayo, elenziwe nge-cultivar edumile i-TTES №18 «Hóngyù» (紅玉, “Ijade Ebomvu”), eyaqalwa ukukhiqizwa ukuze kwenziwe itiye elibomvu.
I-Táichá 18 hào hóngyù báichá yitiye elimhlophe laseTaiwan elihlolwayo, elenziwe nge-cultivar edumile i-TTES №18 «Hóngyù» (紅玉, “Ijade Ebomvu”), eyaqalwa ukukhiqizwa ukuze kwenziwe itiye elibomvu. Ukuphathwa kwamahlumela amancane alenhlamvu eyingxubevange ngobuchwepheshe betiye elimhlophe kwembula ubunye bezici zofuzo lwayo obuhluke ngokuphelele, okuvumela ukuthi kuzwakale ngokugcwele iphunga le-menthol ne-camphor ngendlela yalo emnene necolekile kakhulu.
1. Ukuhlukaniswa Nomsuka:
- Uhlobo: Itiye elimhlophe (elifakwe kancane, izinga le-oxidation lingaphansi kuka-10%).
- Isigaba: Itiye elimhlophe laseTaiwan elihlolwayo elisuselwa ku-cultivar yetiye elibomvu. Umkhiqizo we-niche okhiqizwa ngobuncane.
- I-Cultivar: I-TTES №18 (臺茶18號, Táichá 18 Hào), igama lezentengiselwano — Hóngyù (紅玉, Hóngyù, “Ijade Ebomvu”). Ingxubevange yezinhlobonhlobo ezihlukene, eyakhiwe ngokuhlanganyela kwezinhlobo zaseMyanmar ze-Camellia sinensis var. assamica (isihlahla esingumama) kanye nohlobo lwasendle lwaseTaiwan i-Camellia formosensis (Masamune & Suzuki) M.H. Su, S.Z. Yang & J.Y. Tsou (isihlahla esingubaba). Umndeni wokhula (i-Theaceae).
- Umsuka: I-Taiwan, isifunda saseNántóu (南投縣, Nántóu Xiàn), idolobhana laseYúchí (魚池鄉, Yúchí Xiāng), endaweni yaseLake Rìyuè Tán (日月潭, Rìyuè Tán, “Ichibi Lelanga Nenyanga”).
- Izixhumanisi zendawo: ~23.85°N, 120.92°E.
2. Umlando Nokubaluleka Kwamasiko:
- Umlando: I-cultivar i-TTES №18 ingumkhiqizo womsebenzi omningi wocwaningo lwe-Taiwan Tea Research and Extension Station (臺灣茶業改良場, Táiwān Cháyè Gǎiliáng Chǎng, TRES, evame ukubizwa nge-TTRES), igatsha laseYúchí (魚池分場). Umlando walengxubevange uhambisana nohlelo lokuvuselela imboni yetiye elibomvu laseTaiwan. Nangenkathi yesikhathi sokubusa kwamakoloni aseJapan (1895–1945), endaweni yaseLake Rìyuè Tán kwalethwa izinhlobo ze-Assam ezinamaqabunga amakhulu ezivela eNdiya, ngoba izimo zendawo zazifaneleka ngokuphelele ekutshalweni kwetiye elibomvu. Itiye elibomvu laseTaiwan lahlonishwa kakhulu endalini zamatiye zaseLondon futhi lathunyelwa njengesipho sombusi (御用貢品, yùyòng gòngpǐn) enkantolo yaseJapan. Ngemva kweMpi Yezwe II kanye nokushintshela kwemboni yetiye laseTaiwan emakethe yasekhaya ngama-1970, lapho kwakunamandla ama-oolong afakwe kancane, itiye elibomvu lehla esikhundleni. Uhlelo lokuhlwanyela lwaqhutshekwa iminyaka engaphezu kwamashumi amahlanu: ukuze kuhlanganiswe, kwakhethwa isihlahla esingumama esinamakha kakhulu sohlobo lwaseMyanmar lwe-Assam kanye nesihlahla setiye sasendle saseTaiwan njengesihlahla esingubaba. I-TTES №18 yethulwa ngokusemthethweni ngo-1999. Ngawo lowo nyaka, ukuzamazama komhlaba okuyinhlekelele okungu-921 (集集大地震, Jíjí dà dìzhèn, 21 Septhemba 1999, ubukhulu 7.3) kwaba yisikhuthazo sohlelo lokuvuselela imboni yetiye yesifunda saseYúchí, futhi i-Hóngyù yaba wuphawu lwalokhu kuvuselelwa, yasheshe yahlonishwa njengetiye elibomvu laseTaiwan elihamba phambili. Kamuva, ngo-2009, kwavela enye i-cultivar yetiye elibomvu — i-TTES №21 (臺茶21號, igama lezentengiselwano “Hóngyùn”, 紅韻), eyaqhubeka nomugqa wokuvuselela. Umbono wokuphatha impahla yokuqala ye-TTES №18 ngobuchwepheshe betiye elimhlophe yisinyathelo samapulazi amancane eminyakeni eyishumi edlule, ahlose ukwembula ububanzi obukhulu bamathuba ale-cultivar. Itiye elimhlophe le-Hóngyù lisahlala liwumkhiqizo we-niche, owakhishwa ngezinkatho ezilinganiselwe kakhulu.
- Igama: “Táichá 18 Hào” (臺茶18號) — “Itiye laseTaiwan inombolo 18”, inombolo yokubhalisa ye-cultivar. “Hóngyù” (紅玉) — “Ijade Ebomvu”, igama lezentengiselwano elibonisa umbala obomvu ojulile womphemezi endleleni yetiye elibomvu kanye nesimo esiyigugu saletiye. “Báichá” (白茶) — “itiye elimhlophe”, okubonisa ubuchwepheshe bokuphatha.
- Ukubaluleka kwamasiko: Leli tiye lifuzisela umoya omusha wokutshala itiye laseTaiwan — ukuzimisela ukucabangela kabusha imingcele emisiwe nokuzama ngobuchwepheshe bokuphatha. Ukuvela kwetiye elimhlophe kusuka ku-cultivar yetiye elibomvu kukhombisa omunye wemigomo eyinhloko yendlela yaseTaiwan: amandla ofuzo lwesitshalo angabonakala ngezindlela ezahluke ngokuphelele kuye ngobuchwepheshe obukhethiwe.
3. Incazelo Yezitshalo Nempahla Eluhlaza:
- I-Cultivar: I-TTES №18 iyingxubevange yezinhlobonhlobo ezahlukene, ehlanganisa izici zabo bobabili abazali bayo. Kwi-C. sinensis var. assamica ithole amaqabunga amakhulu, azinzile anomthamo ophezulu we-poly phenols kanye namandla okuqhakaza okubonakalayo. Kwi-Camellia formosensis (台灣山茶, Táiwān Shānchá) — isihlahla setiye sasendle saseTaiwan, esaqiniswa njengohlobo oluzimele ngokwezifundo ze-DNA zika-2009 (Su, Yang, Tsou), — ithole umthamo ophakeme wokuhlanganisa amakha, ukumelana ngokofuzo kwezinambuzane, kanye nephunga le-menthol ne-camphor eliyisici. I-C. formosensis iyi-endemic yaseTaiwan, ekhula endaweni ephakeme ephakathi (800–1800 m) enkabeni, eningizimu nasempumalanga yesiqhingi. Ihlukile kwi-C. sinensis var. assamica ngama-buds angashozi futhi umucu weqabunga ophakeme kuzo zombili izinhlangothi. Isihlahla se-TTES №18 sikhula ngamandla, sinamahlamvu amakhulu, sizivumelanisa kahle nezimo zaseTaiwan emaphakathi.
- Impahla eluhlaza: Ukuze kukhiqizwe itiye elimhlophe le-Hóngyù, kukhethwa amahlumela amancane asentwasahlobo — i-flush (ibhudle kanye namaqabunga amabili angaphezulu). Amabhudle ambozwe uboya besiliva obumnene (trichomes), nakuba engaminyene kakhulu kunalawo we-cultivar zetiye elimhlophe zaseFujian. Ukuvuna kwenziwa ngesandla, emahoreni asekuseni, ukuze kuncishiswe ukulahleka kwamafutha abalulekile.
- Isikhathi sokuvuna: Ikakhulukazi intwasahlobo (Mashi–Ephreli). Ukuvuna kwentwasahlobo kuqinisekisa ukuhlanganiswa okuphezulu kwezakhi zephunga kanye nesimo se-menthol esivelele kakhulu.
4. Indawo Nezici Zokutshalwa:
- Isifunda: Idolobhana laseYúchí (魚池鄉), isifunda saseNántóu, enkabeni yeTaiwan. Indawo ye-Lake Rìyuè Tán iyisizinda somlando wetiye elibomvu laseTaiwan.
- Ukuphakama: 350–750 m ngaphezu kolwandle. Amasimu amakhulu asezintabeni eziphansi ezizungeze ichibi.
- Inhlabathi: Umhlabathi obomvu ovundile onemvelaphi yentaba-mlilo onomswakama onoshukela, ohlinzeka ngokukhipha amanzi okuhle kanye nephrofayili yamaminerali ecebile.
- Isimo sezulu: Isifunda esishisayo esinomswakama. Amalanga aphakathi nendawo ~22°C, izimvula eziningi (~2000 mm/ngonyaka), umswakama ophezulu womoya (ophakathi ngonyaka >80%). Inkungu yasekuseni nakusihlwa ivame ukudala izimo zokukhanya okuhlakazekile, eziphuza ukuvuthwa kwamaqabunga futhi zisize ekuhlanganiseni izakhi zephunga. Ukuhluka kwesilinganiso sokushisa phakathi kosuku nobusuku kuba ngu-8–12°C, okuqhubeka nokukhuthaza ukuhlanganiswa kwama-amino acid kanye namafutha abalulekile. Ubusika obuphansi buqinisekisa isikhathi eside sokukhula.
- Izici ezikhethekile: Ngenxa yokumelana ngokofuzo kwengxubevange ezinambuzaneni eziyinhloko zesihlahla setiye, esizuzwe kusuka ku-Camellia formosensis yasendle, abalimi abaningi basebenzisa ukulima okuphilayo noma okuvumelana nemvelo, bengasasebenzisi izibulala-zinambuzane ezakhiwe, besebenzisa umquba wemvelo (umquba othuthukile, umquba oluhlaza).
5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza:
Ubuchwepheshe buhlose ukugcina ukunambitheka kwemvelo nephunga lempahla eluhlaza ngokungenela okuncane:
- Ukuvuna (採摘, cǎizhāi): Ukuvuna ngesandla kwamahlumela amancane emahoreni asekuseni. Impahla eluhlaza ilethwa ngokushesha ukuze iphathwe, ukuze kuvinjwe ukuwola okungalawuleki.
- Ukwonakala (萎凋, wěidiāo): Isigaba esibalulekile futhi esinde kakhulu, esiholela ekuphatheni kwetiye eliphelele. Amaqabunga avuniwe andlalwa ngongqimba omncane emaphaletini omoba bese eshiywa abune ngaphansi kokukhanya kwelanga okuhlakazekile noma endaweni engenisa umoya kahle phakathi kwamahora angama-48–72. Umswakama weqabunga wehla kancane uze ufinyelele ku- ~60%. Inqubo ilawulwa yingcweti ngokushintsha kombala, ukuthungwa, nephunga leqabunga. Phakathi nalesi sigaba, kuba nokuhwamuka okuhamba kancane kwamanzi, ukucekelwa okuyingxenye kwe-chlorophyll, kanye nokuguqulwa kokuqala kwe-poly phenols, okwakha isisekelo sephrofayili yephunga. Indlela yokubuna ngokunembile (isilinganiso sezigaba zelanga nezasegumbini, izinga lokushisa, umswakama) iyahluka ngokusho komlimi futhi iyimfihlo enkulu yobungcweti.
- Ukugoqa kancane (揉捻, róuniǎn, ngokuzikhethela): Kwezinye izimo, kusetshenziswa ukugoqa okuncane ngesandla ukuze kulimale kancane izindonga zamaseli, okuqala uku-oxidation okulawulwayo futhi kusize ekwakhekeni kwamanothi aphakade.
- I-Oxidation (氧化, yǎnghuà): Amaqabunga ashiywa ukuze abe ne-oxidation yemvelo ehamba kancane ngezinga lokushisa legumbi amahora ambalwa. Inqubo iyamiswa lapho izinga le-oxidation lifinyelela lingaphezu kuka-10%, okunqunywa ngokushintsha kombala weqabunga kancane kanye nokuvela kwethoni zephunga eziyisici.
- Ukomiswa (乾燥, gānzào): Ukomiswa kokugcina ngezilinganiso zokushisa eziphansi (~40°C), kuvame ukusetshenziswa amalambu e-infrared, ukuze kugcinwe isimo esifinyelelwe futhi kwehliswe umswakama uze ufinyelele ezingeni elidingekayo lokugcinwa (≤5%).
- Isici esikhethekile: Ukungabibikho kokuqinisa ngezinga lokushisa eliphezulu (杀青, shāqīng) — umehluko omkhulu kuma-oolong namatiye aluhlaza avela kule cultivar efanayo.
6. Izici Zokunambitheka Nokuhogeka:
- Isimo samaqabunga omile: Amaqabunga amakhulu, agosene kancane anombala oluhlaza okotshani omnyama noma onsundu anemithambo ebonakalayo kanye nokufakwa kwamabhudle anoboya obusiliva. Kubonakala kuhluke kakhulu kumatiye amhlophe aseFujian ahlangene.
- Iphunga lamaqabunga omile: Eligqamile nelikhumbulekayo. Kunamandla amanothi eminti emisha, i-menthol, ne-camphor — uphawu oluyisici lwe-cultivar i-TTES №18. Kufakwa imibala yezithelo zasetropical (ikhabe, umango, ilichi) kanye nobumnandi bekharameli oluncane.
- Iphunga lomphemezi: Kugcina amanothi e-menthol nezithelo aseqabungeni elomile, kodwa ngokukhipha okuncane, okuzungezayo. Lapho selipholile, kuvela izinhlobonhlobo zezimbali nezinyosi.
- Ukunambitheka: Kuyinkimbinkimbi, kuhlangene, futhi kuvela kancane. Kuqala ngobumnandi obuncane, obufana noshukela onsundu noma uju, bese kuba amanothi ezithelo anejusi (ikhabe, amajikijolo asemahlathini), bese kuphetha ngokunambitheka okuhlala isikhathi eside, okuqabulayo, okuncane “okupholile” okunomkhakha we-camphor ne-menthol. Ukubaba akukho ngisho noma kugxilwe isikhathi eside. Ukuthungwa kushelelayo, kunamafutha.
- Umbala womphemezi: Kusuka kokumthubi okhanyayo kuya kokuluhlaza okwesibhakabhaka okhanyayo, kucwebile, kunensalela esagolide.
- Insimbi yetiye (葉底, yèdǐ): Amaqabunga amakhulu, anwebekayo anombala oluhlaza okotshani omnqumo noma onsundu, agcina ukuphelela kahle. Iphunga le-menthol liyezwakala nasezansi kwetiye.
- Ubunzima bamanothi e-menthol buyahlukahluka kuye ngesikhathi sokuvuna: izinkatho zasentwasahlobo zinesimo “sokubanda” esivelele kakhulu.
7. Ukwakheka Kwamakhemikhali:
- Ama-Poly phenols: Inothile ngama-catechin, ikakhulukazi i-EGCG (epigallocatechin gallate), enomsebenzi oqinile wokulwa nokugqwala. Ingqikithi yama-poly phenols icishe ibe ngu-20–25% wesisindo esomile, okuphakeme kunamatiye amhlophe ajwayelekile aseFujian (umthelela wofuzo lwe-assamica). Kulindeleke ukuthi kube nemithamo ephezulu yama-flavanone uma kuqhathaniswa namatiye amhlophe amahle aseChina.
- Ama-Amino acid: Iqukethe i-L-theanine, ehlinzeka ngomphumela wokukhulula kanye nobumnandi obumnene. Isilinganiso sama-amino acid kuma-poly phenols silingene, okunikeza ukunambitheka ukulingana kobumnandi nesakhiwo.
- Ama-Alkaloid: Umthamo olingene we-caffeine (~2.5–3.5%), i-theobromine ne-theophylline ngamanani athokozisayo. Umphumela wokukhuphula amandla umnene, kodwa ubonakala kakhulu kunamatiye amhlophe ahlanzekile avela kuma-cultivar amaqabunga amancane.
- Amafutha abalulekileyo: Isici esiyinhloko — ukuba khona kwezinto eziyimonoterpene, okokuqala i-menthol ne-camphor, ezizuzwe kusuka ku-Camellia formosensis. Yizo ezibangela iphunga lokupholisa eliyisici kanye nokunambitheka okupholile okungenakuqhathaniswa phakathi kwamatiye amhlophe. Endleleni yetiye elibomvu ye-TTES №18, phakathi kwamanothi ephunga avelele kubuye kuphawulwe i-cinnamic aldehyde (inothi yesinamoni), i-linalool ne-geraniol (imibala yezimbali). Endleleni yetiye elimhlophe, ngenxa yokungabibikho kokuphathwa ngezinga lokushisa eliphezulu, izakhi eziguqukayo zigcinwa ngokuningi, okuhlinzeka ngephunga elicebile nelinemigqa eminingi.
- Amavithamini: I-Vithamini C, amavithamini eqembu B.
- Amaminerali: I-Potassium, i-magnesium, i-manganese.
8. Izinzuzo Zezempilo:
- Umphumela wokulwa nokugqwala: Umthamo ophezulu wama-poly phenols (ama-catechin, okuhlanganisa i-EGCG) uhlinzeka ngokuhlelela okuqinile kwama-radical mahhala nokubambezela izinqubo zokugqwala emangqamuzaneni.
- Ukusekela uhlelo lwenhliziyo nemithambo: Ucwaningo lwamatiye amhlophe lukhomba ikhono lama-catechin lokwehlisa izinga le-“cholesterol embi” (LDL) nokuthuthukisa ukunwebeka kwezindonga zemithambo.
- Umphumela wokulwa namagciwane: I-poly phenolic complex yetiye elimhlophe ibonisa umsebenzi wokulwa namagciwane, okuhlanganisa nawabangela ukubola kwamazinyo (Streptococcus mutans).
- Ukusekela uhlelo lokuphefumula: Inhlanganisela ye-EGCG nezakhi ze-menthol ingaba nomthelela omuhle kulwelwesi lwamafinyila lwemigudu yokuphefumula, ibonise izici zokulwa nokuvuvukala nezokwandisa imigudu yokuphefumula okuncane.
- Amandla okuvikela izinzwa: Ucwaningo lokuqala lukhomba ukuvikelwa okungenzeka kwamangqamuzana ezinzwa ngenxa yomphumela ophelele we-L-theanine nama-poly phenols.
- Umphumela omnene wokukhuphula amandla: Inika amandla ngaphandle kokudala ukushayeka ngokweqile, ihlinzeka ngesimo sokuzola nokugxila.
- Umphumela opholile: Isakhi se-menthol sihlinzeka ngokuzwa okupholile okumnene, ikakhulukazi lapho kuphuzwa umphemezi opholile esikhathini esishisayo.
9. Ukupheka Itiye:
- Izinga lokushisa lamanzi: 80–90°C. Amanzi ashisayo kakhulu angacekela izakhi zephunga ezibucayi futhi alethe ukubaba okungafuneki.
- Ubuningi betiye: 3–5 g emanzini ayi-150–200 ml.
- Ithuluzi: I-gaiwan yobumba (蓋碗, gàiwǎn) noma iketela lengilazi. Ithuluzi elikhanyayo livumela ukuthi uqaphele ukuvela kwamaqabunga amakhulu futhi uhlole umbala womphemezi. Kuvunyelwe ukupheka eketeleni lobumba.
- Amanzi: Athambile, ahlungiwe, anomthamo ophansi wamaminerali.
- Inqubo:
- Fudumeza ithuluzi ngamanzi ashisayo.
- Thela itiye, uvumele amaqabunga afudumale imizuzwana eyi-10–15.
- Thela amanzi anezinga lokushisa elingu-80–90°C.
- Ukupheka kokuqala — imizuzwana engama-60–90 uma kuphekwa ku-gaiwan; imizuzu emi-2–3 uma kugxilwe eketeleni.
- Thela ezinkomishini.
- Ukuphinda ukupheka: itiye likwazi ukumelana nokuphindwa oku-4–5 ngokwengeza isikhathi sokuphumula ngemizuzwana engama-20–30 kancane kancane. Amanothi e-menthol agqame kakhulu eziphuzweni ezimbili zokuqala, bese enikela emathonyeni ezithelo noju.
- Iseluleko: Vumela umphemezi osupakiwe “ukuphefumula” enkomishini ngaphambi kokuphuza — uma uphola kancane, iphunga le-menthol lingaqina.
10. Ukugcinwa:
- Gcina emaphaketheni angangeni moya, angabonisi (isikhwama se-foil esine-zip-lock, ikani likathayela) endaweni eyomile, epholile, kude nemikhiqizo enephunga elinamandla nokukhanya kwelanga.
- Gwema ukushintsha kwezinga lokushisa kanye nokwakheka komhwamuko ngaphakathi kwephakethe — umswakama ophakeme ungaholela ekukhuleni kwesikhunta.
- Uma ligcinwe kahle, itiye ligcina izimfanelo zalo ezinhle kuze kube yizinyanga ezingama-24. Amandla okuguga isikhathi eside anomkhawulo — iphunga le-menthol liyaphela ngokuhamba kwesikhathi, ngakho-ke kunconywa ukuphuzwa phakathi nonyaka wokuqala.
- Ukuze kukhuliswe ukusha, kuvunyelwe ukugcina esiqandisini (0–5°C) emaphaketheni angangeni moya.
11. Intengo Nokukhwabanisa:
- Isigaba sentengo: Esiphakeme. Intengo yokuthengisa — kusuka ku-45 kuya ku-60 USD nge-100 g nangaphezulu. Izinkatho ezilinganiselwe ezivela kubalimi abathile zingabiza kakhulu.
- Izinto ezenza izindleko: Ukukhiqizwa okulinganiselwe (umkhiqizo we-niche wamapulazi amancane), ukuvuna ngesandla, i-cultivar enezindleko eziphezulu, isimo sokuhlola.
- Ungakugwema kanjani ukukhwabanisa:
- Thenga kubaphakeli abakhethekile abahloliwe bamatiye aseTaiwan abanikezela ngomlimi othile noma ipulazi.
- Cela ulwazi ngomdabuko: ukukhomba isifunda sase-Rìyuè Tán / Ichibi Lelanga Nenyanga, isifunda saseNántóu, idolobhana laseYúchí.
- Hlola iphunga le-menthol ne-camphor eliyisici — umaka oyinhloko wokuqinisekisa i-cultivar i-TTES №18. I-menthol yokwenziwa inikeza iphunga elibukhali, elinomugqa owodwa, okulula ukulihlukanisa nelemvelo.
- Hlola isimo sangaphandle: amaqabunga amakhulu, aphelele anombala oluhlaza okotshani omnyama noma onsundu anamabhudle asiliva.
- Qaphela ukufakwa esikhundleni kwetiye elimhlophe laseChina elishibhile (isibonelo, i-Bái Mǔ Dān), elinikezwe iphunga nge-menthol yokwenziwa.
12. Amaqiniso Athakazelisayo:
- I-cultivar i-TTES №18 yadalelwa ukuncintisana nama-Darjeeling aseNdiya kanye namatiye aseCeylon emakethe yomhlaba yetiye elibomvu, kodwa iphrofayili yayo yementhol ne-camphor eyingqayizivele yavela ingavamile kangangokuba yakhipha itiye elibomvu laseTaiwan endaweni ehlukile, yabe isikhuthaza ukwakhiwa kwetiye elimhlophe.
- Isihlahla setiye sasendle saseTaiwan i-Camellia formosensis, omunye wabazali be-TTES №18, saqiniswa njengohlobo oluzimele kuphela ngo-2009 ngokwezifundo ze-DNA. Ngaphambi kwalokho, sasithathwa njengenhlobonhlobo noma isimo se-C. sinensis. Izizwe zakudala zaseTaiwan zazisebenzisela ukwenza itiye kusukela okungenani ngo-1697 (inkathi kaKāngxī, 康熙).
- Lesi ngesinye sezibonelo ezimbalwa eziphumelelayo zokukhiqizwa kwetiye elimhlophe kusuka kwinhlanganisela enofuzo lwe-assamica olunamandla — isigaba ngokwesiko esiphethwe yizinhlamvu zaseFujian ezinamaqabunga amancane.
- “Ukubanda” kwetiye okunje nge-menthol kuqiniswa uma umphemezi uvunyelwa uphola kancane ngaphambi kokuphuzwa — amafutha abalulekileyo ayavela ngezinga lokushisa eliphansi.
- Abanye abalimi baseTaiwan bazama ukupheka okubandayo (冷泡, lěng pào) kwe-Hóngyù Báichá — umphumela ungcono kakhulu ngephrofayili ye-menthol emsulwa nepholile, ekahle ehlobo laseTaiwan elishisayo.
- Itiye elibomvu elivela ku-cultivar i-TTES №18 lihluke ngamanothi esinamoni neminti; ezincazelweni zokunambitha, livame ukuchazwa njengetiye eli-“namanothi aphezulu ekarameli, i-longan, neminti, amanothi aphakathi ejinja ne-cumin, kanye nokunambitheka kwezinkuni.” Endleleni yetiye elimhlophe, lesi sigcawu sishintshela ekuphatheni okuthambile nokupholile.
- Idolobhana laseYúchí, lapho kukhona amasimu amakhulu e-TTES №18, iyona ndawo kuphela yaseTaiwan ngokusemthethweni egxile etiyeni elibomvu. Inhlangano yabalimi bendawo (魚池鄉農會) iqinisekisa ukulawulwa kwekhwalithi: lonke itiye elinelebula “Rìyuè Tán” lihlolelwa izinsalela zezibulala-zinambuzane (izinhlobo ezingama-305).
13. Ukuqhathanisa Namanye Amatiye Amhlophe:
- Hóngyù Hóng Chá (紅玉紅茶, Hóngyù Hóngchá): Itiye elibomvu elivela ku-cultivar efanayo i-TTES №18, umkhiqizo oyinhloko — “ikhadi lokuvakasha” le-Lake Rìyuè Tán. I-oxidation ephelele (90–100%). Ukunambitheka — okuqinile, okunothile, okunamanothi avelele esinamoni, wezithelo ezomisiwe, ne-menthol. Endleleni yetiye elimhlophe, iphrofayili ye-menthol nezithelo imnene, ubumnandi buyimbali nobezinyosi, futhi umzimba womphemezi ulula kakhulu.
- Bái Háo Yín Zhēn waseFúdǐng (福鼎白毫銀針): Itiye elimhlophe eliyingqophamlando elivela ku-cultivar enamaqabunga amancane. Ukunambitheka okusha, okuhlanzekile okunamanothi e-bamboo notshani. Alikho iphrofayili ye-menthol, okuyisici se-Hóngyù. Ukuthungwa kuhleleke kakhudlwana futhi kunamaminerali, kanti i-Hóngyù inamafutha nezithelo.
- Yuè Guāng Bái (月光白, Yuèguāng Bái): Itiye elimhlophe laseYunnan elivela kuma-cultivar e-Assam anamaqabunga amakhulu. Nalo libonakala ngamaqabunga amakhulu nokunambitheka okugcwele umzimba, kodwa esikhundleni samanothi e-menthol, kunamandla amanothi e-honey nezithelo kanye nemikhondo enentuthu.
- Táichá 23 Hào Qí Yún Báichá (臺茶23號祁韻白茶): Itiye elimhlophe laseTaiwan elivela ku-cultivar enamaqabunga amancane i-TTES №23, ehlwanyelwe kusukela ezimbewini ze-Qímén (Kimum) yaseChina. Inezimbali eziningi futhi imnene, inamanothi e-jasmine ne-magnolia esikhundleni se-menthol. Umzimba ulula, isakhiwo sinokuhleleka okwedlulele, ngaphandle kwesimo se-camphor se-Hóngyù. Uma i-Hóngyù “iyinsimu yasetropical emva kwemvula”, i-Qí Yūn “iwukusa kwentwasahlobo engadini yezimbali yasezintabeni”.
- I-Darjeeling White Tea: Itiye elimhlophe laseNdiya elivela ekuvuneni kokuqala kwentwasahlobo. Lihluke ngamanothi e-muscatel nezimbali, okuyisici sendawo yaseDarjeeling. Ngokungafani ne-Hóngyù, alinayo isakhi se-menthol; isakhiwo somile kakhulu, sinokubaba okubonakalayo.
14. Izingozi Nemicikilisho:
- Ukungezwani komuntu siqu: Kungase kube nokusabela okungezwani nakho, ikakhulukazi kubantu abazwela ku-menthol noma i-camphor.
- I-Caffeine: Umthamo olingene we-caffeine; abantu abanokuzwela okuphezulu bancomeka ukukhawulela ukuphuza, ikakhulukazi ngesikhathi santambama.
- Umphumela emgudwini wokugaya ukudla: Amafutha abalulekileyo (i-menthol, i-camphor) angaba nomphumela ohlukumezayo olwelwesini lwamafinyila lwesisu kubantu abane-Gastroesophageal Reflux Disease (GERD) noma abane-acid ephezulu.
- Ukusebenzisana nemithi: Njengamanye amatiye, ungathinta imetabolism yemithi ethile. Uma uphuza ama-anticoagulant neminye imithi kadokotela, kunconywa ukubonana nodokotela.
Ekuphetheni:
I-Táichá 18 hào hóngyù báichá iwukutholakala kwetiye, okukhombisa ukuthi indlela emisha yokuphatha ingakwazi kanjani ukuguqula ngokuphelele isimo se-cultivar eyaziwayo. Inhlanganisela yofuzo lwe-Assam netiye laseTaiwan lasendle, indawo eyingqayizivele ye-Lake Sun Moon, kanye nobuchwepheshe betiye elimhlophe obumnene buveza isiphuzo esingenalo okufana naso okuqondile emhlabeni wetiye. Iphunga eliqhakazile le-menthol nezithelo, ukunambitheka okumnandi ngaphandle kokubaba, kanye nokunambitheka okupholile okuhlala isikhathi eside kwenza kube yinto efiselekayo kubathandi abanolwazi, abafuna ngaphezu kwezigaba ezivamile. Leli tiye liyisibonelo esihle sefilosofi yetiye laseTaiwan, lapho isiko nokuhlola kuhlala ndawonye ngengxoxo ekhiqizayo, futhi okuwukuphela kwesilinganiso sekhwalithi yisiphuzo esisenkomishini.