home · article
Shuǐchéng Chūnchá
Shuǐchéng chūnchá · 水城春茶
Shuǐchéng Chūnchá (水城春茶, Shuǐchéng chūnchá — “itiye lasentwasahlobo laseShuicheng”) yitiye eliluhlaza lasezintabeni zaseGuizhou, eliphethe isicoco sika-**“Ivunwa Lokuqala Lasentwasahlobo laseGuizhou” (贵州早春茶第一采)**: isivuno salo siqala ezinsukwini eziyi-10–15 ngaphambi kwabakhiqizi abakhulu baseGuizhou, bese kuqale…
Shuǐchéng Chūnchá (水城春茶, Shuǐchéng chūnchá — “itiye lasentwasahlobo laseShuicheng”) yitiye eliluhlaza lasezintabeni zaseGuizhou, eliphethe isicoco sika-“Ivunwa Lokuqala Lasentwasahlobo laseGuizhou” (贵州早春茶第一采): isivuno salo siqala ezinsukwini eziyi-10–15 ngaphambi kwabakhiqizi abakhulu baseGuizhou, bese kuqale izinsuku eziyi-10–25 ngaphambi kwetiyo laseZhejiang nelaseJiangsu. Indida: itiye likhula ezindaweni eziphakeme 1 200–2 200 amamitha — ezinye zezindawo eziphakeme kakhulu phakathi kwemihlaba yaseGuizhou — kodwa liba ngeyokuqala ukuvuka ngenxa yesimo sezulu esiyingqayizivele esithi “izinombolo eziphansi + ukuphakama okuphezulu + ukukhanya okuncane” (高海拔、低纬度、寡日照). Umhlabathi waseShuicheng ungomunye womhlabathi “oneselenium” ephezulu kakhulu eChina: isilinganiso sokuqukethwe ngamamiligremu angu-3,24 mg/kg — eliphakeme ngezikhathi eziningana kunesilinganiso sikazwelonke. Ngesikhathi sobukhosi bakwaQing, itiye elithi “Mùchéngchá” (木城茶) lalisemkhatsini wohlu lwezipho ezinikelwa kumbuso (贡茶).
1. Ukuhlukaniswa Ngokweqembu kanye Nemvelaphi:
-
Uhlobo: Itiye eliluhlaza (elingafakwanga imvubelo). Likhiqizwa ngezindlela ezimbili: eliyisicaba (扁形, “Míngqián Cuìyá” — 明前翠芽, “Guizhou Longjing”) nelisontiwe (卷曲形, “Qīngchí Máojiān” — 清池毛尖). Ngokobuchwepheshe — ukugazinga nokufudumeza.
-
Isigaba: Umkhiqizo ophawulwe ngokomhlaba nge-GI (国家地理标志产品, 2015). “Ivunwa Lokuqala Lasentwasahlobo laseGuizhou” (贵州早春茶第一采). “Gòngchá” (贡茶) yomlando wangeQing (isikhathi sikaQianlong). Indondo yesiliva kwi-International Tea Congress (2024, itiye elibomvu lezihlahla zakudala). Ngo-2025 — amahektare ayi-100 200 (6 680 ha) wezingadi zetiye, amathani angu-200 etiye elomile, inani elihlanganisiwe — ngaphezu kuka-2 wezigidigidi zamayuan.
-
Imvelaphi: IShayina, isifundazwe saseGuizhou (贵州, Guìzhōu), idolobha laseLiupanshui (六盘水市, Liùpánshuǐ Shì), isifunda saseShuicheng (水城区, Shuǐchéng Qū). Indawo ye-GI — izigodi ezingama-21, ingqikithi yomhlaba ongamakhilomitha-skwele angu-2 370,8. Inhliziyo yomhlaba: isigodi saseYangmei (杨梅乡) — isizinda sezihlahla zakudala zikaJiguanyin (姬官营古树基地); ilokishi iPanlongzhen (蟠龙镇) — izihlahla zetiye zeminyaka eyikhulu nemvelaphi yomnikelo “Mùchéngchá”; isigodi saseLongchang (龙场乡) — ngaphezu kwama-60% wenani eliphelele.
-
Izilawuli zendawo: Cishe u-26°35′ enyakatho, 104°50′ empumalanga.
2. Umlando kanye Nokubaluleka Ngokwesiko:
-
Umlando: “Gòngchá” (贡茶) yaseQing: Ngesikhathi sikaQianlong (乾隆, 1736–1796), itiye elithi “Mùchéngchá” (木城茶, elivela ePanlongzhen) lafakwa ohlwini lwezipho ezinikelwa kumbuso, laqinisekisa isikhundla saseShuicheng njengesifunda esikhiqiza itiye.
1940s: Izindawana zetiye zokuqala zezimboni zavela ePanlong naseMiluo (米箩).
1992: Ipulazi lomgwaqo i-Yangmeilinchang (杨梅林场) latyala amahektare angu-2 400 wezingadi zetiye — insimu yokuqala enkulu.
2008: Indawo yokukhiqiza yandiswa yaba izigodi eziyi-15.
1998 – kuze kube manje: Ngo-1998, kwasungulwa Inkampani Yetiye YaseShuicheng, yakhiqiza umkhiqizo wokuqala othi “Chūnyì” (春意, “Umoya wasentwasahlobo”). Ngo-2015 — ukuvikelwa kwe-GI. Ngo-2025 — amahektare ayi-100 200.
-
Igama:
- “Shuǐchéng” (水城) — “Idolobha lamanzi”: igama lesifunda eLiupanshui. Isifunda sinothile ngezinsiza zamanzi.
- “Chūn” (春) — “intwasahlobo”: igcizelela inzuzo eyisihluthulelo — ivunwa lasentwasahlobo elishesha kakhulu.
- “Chá” (茶) — “itiye”.
-
Ukubaluleka ngokwesiko: Shuǐchéng Chūnchá — “itiye lokuqala lasentwasahlobo laseGuizhou” futhi kuwuphawu lwedolobha laseLiupanshui, elidume ngokuthi “Inhloko-dolobha Ebandayo YaseChina” (中国凉都, Zhōngguó Liángdū) — idolobha elinesimo sezulu esiphole kakhulu ehlobo.
3. Incazelo Yezitshalo kanye Nezinto Ezingavuthiwe:
-
Uhlobo / cultivar: Imiphakathi yendawo nezinhlobonhlobo ezifakwayo, ezijwayelene nesimo sezulu sasezintabeni. Esifundeni esiyinhliziyo (Yangmei, Panlong) kusekhona izihlahla zetiye zakudala eziyikhulu leminyaka.
-
Ukuvuna: Ekuqaleni kwentwasahlobo — ngaphambi kwakho konke eGuizhou futhi ngezinsuku eziyi-10–25 ngaphambi kweZhejiang. Ngebanga eliphezulu — amachumbe agcwele noma ichumbe elilodwa ngeqabunga elilodwa. Ngebanga lokuqala — ichumbe elilodwa ngeqabunga elilodwa. Ngebanga lesibili — ichumbe elilodwa namaqabunga amancane amabili.
-
Amabanga (ama-grade):
- Tèjí (特级): Amachumbe agcwele noma ichumbe elilodwa ngeqabunga elilodwa. Izintshebe ezingaphezulu ngo-≥90%. Iphunga elimsulwa neliphikelelayo. Kusuka ku-1000 yuan/ijin.
- Yījí (一级): Ichumbe elilodwa ngeqabunga elilodwa. Iphunga lamakheshini. 600–1000 yuan.
- Èrjí (二级): Ichumbe elilodwa namaqabunga amabili. Eliqinile. 400–600 yuan.
4. Umhlaba Nezici Zokutshalwa:
-
Ukuphakama kokutshalwa: 1 200–2 200 amamitha — omunye wemihlaba ephakeme kakhulu phakathi kwamatiye aluhlaza aseGuizhou (naseChina). Itiye laseTibet laseLinzhi Chun Lü (1900–2300 m) kuphela elidlula leli nani.
-
Isimo sezulu: Umoya oshisayo wasezintabeni (subtropical highland monsoon). Izinga lobushisa lonyaka okuphakathi kuka-12,5–16,5°C, imvula yonyaka inyuka ibe ngu-1050–1650 mm. Isilinganiso sezinsuku zenkungu ngonyaka — >180. Ingxenye yokukhanya okusakathekile — 70%. Umehluko wobusuku nemini — >10°C.
-
Indlela yomhlaba: “高海拔、低纬度、寡日照、多云雾” — “ukuphakama okuphezulu, izinombolo eziphansi, ukukhanya okuncane, amafu amaningi” — inhlanganisela eyingqayizivele, echaza indida yesivuno esishesha kakhulu ekuphakameni okwedlulele.
-
Umhlabathi: Umhlabathi ophuzi noma ophuzi-bunsundu (黄壤/黄棕壤), i-pH 4,5–6,5. Okuqukethwe kwezinto eziphilayo — ≥1,0%. Izinga elingavamile le-selenium: isilinganiso — 3,24 mg/kg — eliphindwe izikhathi eziningana kunesilinganiso sikazwelonke (0,1–0,3 mg/kg). Ukuqukethwe kwehlathi — 61,89%. Amanzi — ebanga likahulumeni lokuqala.
-
“Umsindo opholile wasezintabeni” (高山冷韵, gāoshān lěngyùn): Ukuphakama + amakhaza + amafu amaningi kwenza ukukhula kwehle, kwandisa okuqukethwe kwama-amino acid (2,3–5,0%, ngama-20% ngaphezulu kunamatiye asezindaweni eziphansi) nama-polyphenol (25,2%).
-
Isici “samachumbe anqamule ubusika” (越冬芽, yuèdōng yá): Amachumbe asinda ebusika ekuphakameni okungu-1 200–2 200 m angeneza “imiphetho ebomvu” (红边, hóngbiān) — umphetho omncane obomvana oseqabungeni, okhombisa ukuqongelela okujulile kwe-anthocyanins kanye nezakhi zomzimba ebusika obude.
5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza:
Ubuchwepheshe bufaka ukugazinga okushisa okuphezulu (300°C) kanye nempahla engaphatheki — ubuciko obuthi “骑火炒” (qíhuǒ chǎo, “ukugazinga phezu komlilo”).
-
Ukuvuna (采摘): Ngokushesha okukhulu — uDisemba–Februwari kumabheji okuqala.
-
Ukondlela (摊青 — tān qīng): Emathanini omhlanga, amahora angu-4–6.
-
Ukumisa ukupheka (杀青 — shāqīng): Ekhubhu eligoqayo ngo-300°C — ukuqina okusheshayo, okukhiya umbala oluhlaza okomhlaba (锁翠).
-
Ukusonteka (揉捻 — róuniǎn): Ukusonteka okushisa ngesandla (手工热揉).
-
Ukomisa (干燥 — gānzào): Izigaba ezintathu: okokuqala ngo-120°C (毛火), okokugcina ngo-80°C (足火). Okuqukethwe umswakama — ≤6,5%.
-
Isici esikhethekile — “骑火炒” (ukugazinga phezu komlilo): Impahla engaphatheki — ingcweti isebenzisa amazinga omlilo amathathu ngokulandelana: “umlilo wempi” (武火, wǔhuǒ — izinga eliphezulu), “umlilo wokubhala” (文火, wénhuǒ — eliphakathi), “umlilo othule” (微火, wēihuǒ — eliphansi) — izinyathelo ezintathu zokugcina iphunga (三重定香, sānchóng dìngxiāng). Umjikelezo ogcwele — ekukhanyeni okucishiwe (全程避光操作) ukuze kugcinwe umsebenzi wama-anthocyanin.
6. Izimpawu Zokuzwa (Organoleptic):
-
Isimo seqabunga elomile: Isimo esiyisicaba — ama-“tongues kasweli” abushelelezi, abushelelezi (扁形, 似雀舌). Isimo esisontiwe — iziphepho eziqinile, ezinzima (卷曲形, 紧实重实). Izintshebe eziningi emabangeni aphakeme.
-
Iphunga leqabunga elomile: Lama-kheshini (栗香) — umsuka oyinhloko, ophakeme futhi ophikelelayo (栗香高长). Elihle (嫩香) — ebangeni eliphezulu. Eliyizimbali (花香) — etiyeni lezihlahla zakudala. Iphunga eliseleyo enkomishini engenalutho — >15 imizuzu.
-
Iphunga lamanzi etiye: Eliyakheshini, liphikelelayo, “nokubanda kwezintaba eziphakeme”.
-
Ukunambitheka: Okusha nokumanzi (鲜爽) — ama-amino acid 2,3–5,0%. Okugxilile (醇厚) — ama-polyphenol 25,2%. Ubumnandi obuyela emuva — obuqhubekayo (回甘持久) — kuqinisekiswa okuqukethwe okwandisiwe kwe-polysaccharide yetiye (茶多糖, cháduōtáng).
-
Umbala wamanzi etiye: Oluhlaza okotshani-okuphuzi, omsulwa, ogqamile futhi ophaphelile (黄绿清澈明亮).
-
Izinsalela zetiye (tea dregs): Amagatsha aluhlaza okotshani, afanayo, aminyene futhi athambile, ane-“miphetho ebomvu” — uphawu lwamachumbe anqamule ubusika (嫩绿匀亮,肥厚柔软带红边).
7. Ukuhlelwa Kwamakhemikhali:
- Ama-polyphenol (ama-catechin): 25,2% — okuqukethwe okukhulu. Ngokuhambisana ne-selenium kwehlisa i-cholesterol ngo-30% — ngokuphumelela okukhulu kunamatiye aluhlaza aseZhejiang naseJiangsu (ngokusho kocwaningo lokuqhathanisa).
- Ama-amino acid: 2,3–5,0% — ububanzi obuxhomeke ebangeni. Amaqoqo aphezulu — angama-20% ngaphezulu kunamatiye asezindaweni eziphansi.
- I-organic selenium (有机硒): 0,25–4,00 mg/kg (ngokwesilinganiso — ngokuphindwe ka-5,5+ kunamatiye aluhlaza ajwayelekile). Ivimba ukuhlanganiswa kwe-nitrosamine eyibangela umdlavuza ngokusebenza okungama-40% ngaphezu kwetiye elijwayelekile.
- Ama-polysaccharide etiye (茶多糖): Okuqukethwe okwandisiwe — kuqinisekisa ubumnandi obuqhubekayo.
- Ama-anthocyanin (花青素): Akhona kumachumbe anqamule ubusika — enza umphetho obomvana.
- Ama-alkaloid: I-caffeine — okuqukethwe okuphakathi nendawo.
- Amavithamini: I-Vitamin C, ama-carotenoid.
8. Izinzuzo Eziwusizo:
-
Isivikela-mdlavuza se-selenium (强效补硒): I-selenium ephilayo (0,25–4,00 mg/kg) ivimba ukuhlanganiswa kwe-nitrosamine ngokuphumelela okungu-+40% uma kuqhathaniswa netiye elijwayelekile.
-
Isivikela senhliziyo (护心降脂): Ama-polyphenol (25,2%) + i-selenium — ukwehlisa i-cholesterol ngo-30%.
-
Isivikela emisebeni ye-radiation (抗辐射损伤): I-selenium iyayisusa imisakazo ye-radiation ngezinga eliphindwe ngo-1,5 kunetiye elijwayelekile.
-
Umsebenzi we-antioxidant: Umthelela ombaxambili — ama-polyphenol + i-selenium.
-
Amandla okuvuselela: I-caffeine ne-L-theanine.
-
Kubalulekile: akulona isincomo sezokwelapha.
9. Ukunqamula (Ukunithwa):
- Izinga lokushisa lamanzi: 80–85°C; ebangeni eliphezulu — 75°C.
- Inani letiye: 3 g ku-150 ml (1:50).
- Izitsha: Ingilazi yengilazi noma i-gaiwan emhlophe yobumba olukhuni.
- Inqubo (indlela yokuthelela ngaphezulu / 上投法): Thela amanzi, bese uthela itiye. Ukuthulula kokuqala — imizuzwana engama-30. Okulandelayo — +10 imizuzwana. Itiye limelana nokuphindwe kathathu kuya kune.
10. Ukulondolozwa:
- Ivaliwe, isiqandisi esingu-0–5°C. Isikhathi esivumelekile — izinyanga eziyi-12. Emva kokuvula — izinyanga ezi-3.
11. Intengo kanye Nokuhwabanisa:
Amabanga amathathu: Tèjí (≥1000 yuan/ijin), Yījí (600–1000), Èrjí (400–600). Thenga ngokumakwa kwe-GI; hlola iphunga lamakheshini “nokubanda kwezintaba eziphakeme”; hlola “imiphetho ebomvu” yamachumbe anqamule ubusika.
12. Izinto Ezithakazelisayo:
-
“贵州早春茶第一采” — “Ivunwa Lokuqala Lasentwasahlobo laseGuizhou”: Shuǐchéng Chūnchá — itiye lokuqala esifundazweni, elidlula eZhejiang ngezinsuku eziyi-10–25. Indida: ekuphakameni okungu-1 200–2 200 m — futhi kungelokuqala.
-
I-selenium emhlabathini — 3,24 mg/kg (isilinganiso) — ephindwe ngamashumi ezikhathi kunesilinganiso sikazwelonke. Lokhu kwenza uShuǐchéng Chūnchá abe ngelinye lamatiye “ane-selenium” ephezulu kakhulu eChina — kanye ne-Ziyang Lü Cha kanye ne-Jingxian Te Jian.
-
“骑火炒” (ukugazinga phezu komlilo) — impahla engaphatheki: amazinga amathathu omlilo (wempi → wokubhala → othule) — enye yezindlela zobuchwepheshe ezimbonga kakhulu emhlabeni wetiye.
-
“Imiphetho ebomvu” (红边) yamachumbe anqamule ubusika — uphawu olubonakalayo: umphetho omncane obomvana oseqabungeni, okhombisa ukuqongelela okujulile kwe-anthocyanin ebusika. Lolu phawu alutholakali ematiyeni asezindaweni ezifudumele.
-
I-Liupanshui — “Inhloko-dolobha Ebandayo YaseChina” (中国凉都) — idolobha elinesimo sezulu esipholile ehlobo esiyingqayizivele (izinga lobushisa ehlobo eliphakathi kuka-19°C), okwenza kube ngenye yezindawo ezimbalwa eChina lapho itiye nendawo yokungcebeleka kuhlangana ndawonye.
13. Ukuqhathaniswa namanye amatiye aluhlaza aseGuizhou:
-
Dūyún Máojiān (都匀毛尖): “Ishumi Adumile”. Izingwegwe ezisontiwe “ezinokuhlaza okuthathu nokuphuzi”. I-Duyun — idume kakhulu; i-Shuicheng — iphakeme kakhulu (ifinyelela ku-2 200 m uma iqhathaniswa ne-~1 500 m) futhi ine-selenium ngokwengeziwe.
-
Méitán Cuìyá (湄潭翠芽): Into eyisicaba, 95% yokwenza ngokuzenzakalela. I-Meitan – ethuthuke kakhulu kwezobuchwepheshe; i-Shuicheng – enezintaba kakhulu futhi yezandla, ne-“骑火炒”.
-
Lǜbǎoshí Chá (绿宝石茶): Kuyi-granulated, eyenziwe ngezinto ezivuthiwe. I-Lübaoshi – iqinile kakhulu futhi iyaphikelela (7+ izikhathi zokunithwa); i-Shuicheng – isha kakhulu futhi “yakuqala entwasahlobo”.
-
Linzhī Chūnlǜ (林芝春绿): I-Tibet, 1900–2 300 m. I-Linzhi – iphakeme kakhulu; i-Shuicheng – yakuqala ngokwengeziwe futhi ine-selenium ngokwengeziwe (3,24 mg/kg vs. akucacisiwe).
Okokuphetha:
Shuǐchéng Chūnchá — itiye eliyindida “leNhloko-dolobha Ebandayo”: liphakeme ukwedlula wonke — futhi lungaphambi kwabo bonke, libanda ukwedlula wonke — futhi line-selenium enothile kakhulu. “Imiphetho yalo ebomvu” yamachumbe anqamule ubusika, iphunga lamakheshini “nokubanda kwezintaba eziphakeme”, izihlahla zakudala zasePanlong kanye “nokugazinga phezu komlilo” — konke lokhu kwakha itiye lapho ubulukhuni bethafa laseGuizhou buguquka bube ubumnandi obuhle bentwasahlobo. Itiye lokuqala lentwasahlobo esifundazweni lapho intwasahlobo ifika ngezintaba — futhi iphethe i-selenium, amakhaza nethemba.