home · article
I-Méi Zhàn Hóngchá
Méi zhàn hóngchá · 梅占红茶
I-Méi Zhàn Hóngchá yitiye elibomvu elivela kwelinye lama-cultivar ase-China aguquguquka kakhulu: i-Méi Zhàn (梅占), "iPlum eyathatha isikhundla sokuqala." Lolu hlobo oluyinganekwane lwase-Anxi — olungelinye "lamatiye ayisithupha adumile ase-Anxi" (安溪六大名茶) — lwaziwa ngokuthi "yi-chameleon yomhlaba wetiye": lwakha…
I-Méi Zhàn Hóngchá yitiye elibomvu elivela kwelinye lama-cultivar ase-China aguquguquka kakhulu: i-Méi Zhàn (梅占), “iPlum eyathatha isikhundla sokuqala.” Lolu hlobo oluyinganekwane lwase-Anxi — olungelinye “lamatiye ayisithupha adumile ase-Anxi” (安溪六大名茶) — lwaziwa ngokuthi “yi-chameleon yomhlaba wetiye”: lwakha ama-oolong amahle kakhulu, amatiye abomvu, aluhlaza namhlophe. Nokho, kusesimweni saso esibomvu lapho i-Méi Zhàn iveza khona ubuso bayo obuqhakazile kakhulu — iphunga eliphakeme “le-orchid” (兰花香) kanye nokunambitheka okujulile, okugcwele, okumnandi nokunamaspices okunamanothi e-plum ye-méihuā.
1. Ukuhlukaniswa kanye Nemvelaphi:
- Uhlobo: Itiye elibomvu (红茶, hóngchá), eline-oxidized ngokuphelele.
- Isigaba: Itiye elibomvu le-author/ le-regional, elenziwe nge-cultivar ye-Méi Zhàn. Lingabuye lihlukaniswe njengezinto zokusetshenziswa ezisezingeni eliphezulu ze-Bai Lin Gongfu (白琳工夫).
- Imvelaphi: I-cultivar ye-Méi Zhàn itholakala e-Anxi County (安溪县, Ānxī Xiàn), esifundazweni sase-Fujian — ikakhulukazi esigodini sase-Sanyang (三洋村, Sānyáng Cūn), esifundeni sase-Lutian (芦田镇, Lútián Zhèn), entabeni yase-Yinping (银瓶山). Njenge-itiye elibomvu, i-Méi Zhàn ikhiqizwa ikakhulukazi ezindaweni ezimbili: Wuyishan (武夷山) — lapho isetshenziselwa khona ukwenza amatiye abomvu aphambili (kufaka phakathi ‘i-Jin Mei Bing Ya’ — 金梅冰芽); Fuding (福鼎) — lapho ngokwesiko ibiyisisetshenziswa esisezingeni eliphezulu se-Bai Lin Gongfu; kanye nase-Anxi uqobo nakwezinye izifunda ezikhiqiza itiye e-Fujian.
- Izixhumanisi zendawo: ~25°03′ N, 117°57′ E (Anxi, izwe lokuzalwa le-cultivar).
2. Umlando kanye Nokubaluleka Kwezamasiko:
-
Umlando: I-cultivar ye-Méi Zhàn inomlando ongaphezu kweminyaka engu-200. Kunamandulo amabili amakhulu ngemvelaphi yayo. Owokuqala: Cishe ngo-1810 (ngonyaka weshumi nanhlanu wesikhathi sika-Jiaqing) umlimi u-Yang Yitang (杨奕糖) wase-Sanyang wahlangana nomuntu omdala owayehamba ngezithombo, wamuphatha iphalishi; ukubonga, ikhehla lamnika izithombo ezintathu zetiye. U-Yang watshala eduze kwendlu yakhe ‘Yushu Cuo’ (玉树厝), futhi eminyakeni emibili kuya kwemithathu zakhula zaba inkulu. Umfundi wendawo (举人) u-Yang Feiwen (杨飞文) wabona ukuthi izimbali namaqabunga aleli tiye avuleka njengamacembe e-plum ye-méihuā futhi akhipha iphunga le-plum enengcina (腊梅), waliqamba ngokuthi ‘Méi Zhàn’ — ‘iPlum eyathatha isikhundla sokuqala.’ Inganekwane yesibili: ngo-1821 (ngonyaka wokuqala wesikhathi sika-Daoguang) ummeleli womndeni wakwa-Wang wase-Xiping wabona esifundeni sase-Lutian isihlahla esingenagama, futhi engalazi igama laso, waqaphela embhalweni womnyango umbhalo othi ‘梅占百花魁’ (‘iPlum ihamba phambili phakathi kwezimbali eziyikhulu’) — waso wasithatha igama elithi ‘Méi Zhàn.’
Ngema-1960s i-Méi Zhàn yaqala ukusabalala kuzo zonke izifundazwe zetiye zase-China. Ngo-1985 iKomidi Likazwelonke Lokuphawulwa Kwezinhlobo Zezitshalo Zezolimo layinika isikhundla sokuba yinhlobo yezwe lonke (国家品种, GS13004-1985). Ngesikhathi sokuchuma kwe-Tie Guanyin (1990s–2000s) abalimi abaningi base-Anxi basiphula i-Méi Zhàn, bafaka i-Tie Guanyin. Izihlahla ezindala ezasinda (老枞, lǎo cóng) — ezineminyaka engu-50–100+ — zaba ngumthombo oyigugu kakhulu wokukhiqiza amatiye abomvu aphambili.
-
Igama: ‘Méi’ (梅) kusho i-plum ye-méihuā; ‘Zhàn’ (占) kusho ‘ukuthatha’, ‘ukunqoba.’ Incazelo ephelele: ‘iPlum eyathatha indawo yokuqala phakathi kwezimbali’ (梅占百花魁) — kubhekiselwa ekutheni izimbali zalesi sihlahla setiye zifana namacembe e-plum ye-méihuā, bese iphunga lazo lifana ne-plum enengcina.
-
Ukubaluleka Kwezamasiko: I-Méi Zhàn ingenye ‘yamatiye ayisithupha adumile ase-Anxi’ (安溪六大名茶), kanye ne-Tie Guanyin, Huangjin Gui, Ben Shan, Mao Xie no-Da Ye Cun. Imbongi u-Lin He Nian (林鹤年), omunye ‘wezimbongi ezinkulu eziyisishiyagalombili zase-Fujian’ ngasekupheleni kwe-Qing, owazalelwa e-Lutian, wabhala: ‘Ngizotshala izihlahla eziyizinkulungwane ezingamashumi amathathu ze-plum — bese ngiguga ngingazisoli’ (种梅三万株,终老吾何悔).
3. Incazelo Yezokuthomba kanye Nezinto Ezingaphephuliwe:
- Isixaka / I-cultivar: Méi Zhàn (梅占), futhi eyaziwa ngokuthi yi-Daye Meizhan (大叶梅占, ‘i-Méi Zhàn yamaqabunga amakhulu’), kanye ne-Gaojiao Wulong (高脚乌龙, ‘Wulong enemilenze emide’). Inhlobo kazwelonke (GS13004-1985), Camellia sinensis. Umugqa ongenabudoda (无性系), isihlahla esincane (小乔木型), sihlaza esimaphakathi noma esikhulu ngokwamaqabunga (中叶类), isikhathi sokuvela kwezinhlamvana siphakathi (中芽种). Isitshalo siphakeme (kufika ku-1.6 m), sinomphimbo oqondile, ihlumela eliyinhloko elicacile, kanye namajoyinti amade. Amaqabunga — made, ayi-ellipse, aluhlaza okotshani okumnyama, aqinile, anemiphetho egobile ngaphakathi. I-Méi Zhàn iyingqophamlando ngokuvumelana nezimo: ‘noma yini oyenzayo — konke kuhamba kahle’ (百变茶青). Ifaneleka ku-oolong, etiyeni elibomvu, eliluhlaza, nelimhlophe.
- Isakhiwo samakhemikhali ngesikhathi sokukha (intwasahlobo, inhlumela eyodwa + amaqabunga amabili): Ama-amino acid — 3.6%; amapolyphenol etiye — 27.5%; ama-catechin — 18.1%; i-caffeine — 4.4%.
- Ukuvuna: Intwasahlobo (okuyigugu kakhulu), ihlobo, ikwindla. Maphakathi no-April — ukuphakama kokuvuna kwentwasahlobo. Ukuvuna ngesandla.
- Izinga lokuvuna: Inhlumela eyodwa eneqabunga elilodwa noma amabili ezingeni eliphezulu (kufaka phakathi ‘i-Jin Mei’ — enezinhlumela kuphela); inhlumela eyodwa enamaqabunga amabili kuya kwamathathu ezingeni elijwayelekile.
- Izidingo ngezinto ezingaphephuliwe: Ukukha okumnene, kusenesikhathi kuyadingeka — amahlumela e-Méi Zhàn akhula ngokushesha abe lukhuni (持嫩性较差), okudinga ukushesha.
4. Indawo Nezici Zokutshala:
- Izwe Lokuzalwa — Anxi, Lutian: Indawo yezintaba eningizimu ye-Fujian. Ukuphakama: 400–1,200 m. Isimo sezulu se-subtropical monsoon, imvula eningi, inkungu evamile, umhlabathi ovundile obomvu one-asidi omncane. Intaba i-Yinping (银瓶山, 1,200 m) — indawo evela kuyo i-cultivar.
- Wuyishan: Itiye elibomvu le-Méi Zhàn liphinde likhiqizwe ezintabeni zase-Wuyishan, lapho le-cultivar yethulwa khona ekuqaleni kwekhulu lama-20 (isikhathi se-Minguo). Umhlaba wase-Wuyishan ulinikeza ‘i-yanyun’ (岩韵, ‘umculo wedwala’) oyingqayizivele.
- Fuding: Indawo yesiko yokukhiqiza i-Bai Lin Gongfu, lapho i-Méi Zhàn yayisetshenziswa njengezinto ezingaphezulu zobunjalo.
- Ukusabalala: Kusukela ngama-1960s, i-Méi Zhàn itshalwa kulo lonke elase-China — e-Guangdong, e-Jiangxi, e-Zhejiang, e-Anhui, e-Hunan, e-Hubei, e-Jiangsu, e-Guangxi, kanye nase-Taiwan. Ngenxa yokuvumelana nezimo okuphezulu kanye nesivuno esihle (200–350 kg / mu), ibe ngenye yezitshalo ezivame kakhulu futhi eziyizindlela eziningi.
5. Ubuciko Bokukhiqiza:
Le I-Méi Zhàn Hóngchá yenziwa ngenkambiso ejwayelekile yetiye elibomvu elicwiliswe ngokuphelele: ukubuna → ukugoqa → ukucwilisa → ukomisa → ukuhlunga. Okukhethekile — ukuqaphela ‘ukwembulwa’ kwephunga le-orchid.
- Ukuvuna (采摘 — cǎizhāi): ngesandla. Kusenesikhathi futhi kumnene (早采嫩采) — amahlumela akhula lukhuni ngokushesha.
- Ukubuna (萎凋 — wěidiāo): Emhlanganweni welanga noma egumbini, amahora angu-12–18. Ukulawula izinga — ‘ungomisi ngokweqile’, gcina ukusha futhi uqale ukwakha iphunga.
- Ukugoqa (揉捻 — róuniǎn): ngomshini noma ngesandla. Ukwakheka kwemicu emincane, emide, futhi eqinile. I-Méi Zhàn ikhipha umxhaphazelo omningi ngenxa yenyama yamaqabunga.
- Ukucwilisa / I-Oxidation (发酵 — fājiào): amahora angu-3–5 ku-~25–28°C. Isiqondiso esibalulekile — ukuvela kwephunga le-orchid ne-plum. Ukucwilisa ngokweqile kunika ukunambitheka ‘okumcaba’; ukungacwilisi kahle — ubuhlungu.
- Ukomisa (烘干 — hōnggān): Ngomoya oshisayo noma ngaphezu kwamalahle. Ezinguqulweni zase-Anxi, kuyenzeka futhi ukufudumeza okwengeziwe (提香, tíxiāng — ‘ukuphakamisa iphunga’).
- Ukuhlukanisa (分级 — fēnjí): Ukwahlukanisa kokugcina ngesandla.
6. Izimpawu Ezibonakalayo Ngezinzwa:
- Ukubukeka kweqabunga elomile: Imicu eminyene, emide, eqinile (条索紧结细长). Umbala — umnyama, okhazimulisiwe ngamafutha (乌黑油润), anamathiphu esagolide ezingeni eliphezulu. Imicu ilingene, iphelele.
- Iphunga leqabunga elomile: Ikhadi lesivakashi — iphunga eliphakeme, ‘elinobunkentshane’ (香气高锐): i-orchid (兰花香), i-plum ye-méihuā (梅花香), uju, izithelo ezomisiwe. Ezinguqulweni zase-Wuyishan — kunomsila owengeziwe wamaminerali ‘we-dwala’. Iphunga linestabiliti, liyabonakala.
- Iphunga le-fluid: Limbozile izigaba — i-orchid, i-plum, uju, i-caramel, iphunga le-spices elilula. Ngokuchitheka — ubumnandi obu-honey nezithelo buyaqina.
- Ukunambitheka: Kunzima, kugcwele, ‘kunjengomalula’ (味厚). Imikhawulo eyinhloko — i-orchid, i-plum, uju, i-caramel, imisindo ethambile yeshokoledi. Ubumnandi buphakathi nendawo, ‘busheki’. Ubumnandi bomvelo. Inambitheka emuva — yinde, inomkhondo we-orchid ne-plum. I-huigan (回甘) — ibonakala.
- Umbala we-fluid: I-orenji-amber kuya ku-ruby, ogqamile, ocacile, ‘onerandi esagolide’ (金圈) ezingeni eliphezulu.
- Isikhumba setiye emva kokuphuza: Amaqabunga amakhulu, aphelele, anwebekayo anombala obomvu-ofishi. Amaphethelo amaqabunga anokugqama okubomvu (红边显).
7. Isakhiwo Samakhemikhali:
- Amapolyphenol: 27.5% ezintweni ezingaphephuliwe (ngaphezu kwesilinganiso), ngesikhathi sokucwilisa — kwakheka ngenkuthalo ama-theaflavin nama-thearubigin, akha umbala ogcwele kanye ‘nomzimba’.
- Ama-amino acid: 3.6% — ahlinzeka ubumnandi nobulula.
- I-caffeine: 4.4% — izinga eliphakathi ngokuphakeme, linikeza umphumela oqinile wokuvuselela.
- Ama-catechin: 18.1% — ngesikhathi sokucwilisa aguqulwa abe ngama-theaflavin, ama-thearubigin.
- Imixube enephunga: I-Linalool, nerol, geraniol — yakha inhlanganisela ‘ye-orchid ne-plum’ ekhonjiwe.
8. Imisebenzi Enempilo:
Ukukhuthaza okuncane (i-caffeine + L-theanine). Umthelela we-antioxidant (okubangelwa amapolyphenol aphezulu). Ukusekela ukugaya. Umphumela wokufudumeza. Umphumela wokulwa namagciwane. Umphumela wokulwa nokucindezeleka.
9. Ukuphisa:
- Ubuncane bamanzi: 90–95°C.
- Inani letiye: 4–5 g nge-100–120 ml (indlela ye-gongfu); 3 g nge-200–250 ml (indlela yase-Yurophu).
- Isitsha: I-gaiwan ye-porcelain — iveza ngokuphelele iphunga le-orchid.
- Inqubo: Ukushisisa → ukufaka itiye → ukugeza (uma uthanda) → umchamo wokuqala imizuzwana eyi-10–15 → imichamo engu-5–8, enyusa ngemizuzwana eyi-5–10 umchamo ngamunye.
10. Ukugcinwa:
Isitsha esivaleke ngokuphelele, indawo eyomile epholile, 10–25°C, kuze kube yizinyanga eziyi-18. Akudingeki ifriji.
11. Intengo kanye Nezinto Zokukhohlisa:
I-Méi Zhàn Hóngchá yitiye elisekhasini lentengo ephakathi: ejwayelekile — 200–600 yuan / 500 g; evela ezihlahleni ezindala (老枞) — 800–2,000 yuan; ‘Jin Mei’ (enezinhlumela kuphela) — kufika ku-3,000+ yuan.
Ungakugwema kanjani ukukhohlisa:
- Funani iphunga ‘le-orchid ne-plum’ elijwayelekile — uphawu lweqiniso le-Méi Zhàn.
- Hlaziya imicu yetiye: emide, eminyene, emnyama futhi ikhazimula.
- I-fluid — i-orenji-amber, icacile. Enamanzi angcolile — uphawu lwezinga eliphansi.
- Buza ngemvelaphi: Anxi, Wuyishan, Fuding — yizona ndawo zokuqala.
12. Amaqiniso Anelukuluku:
- ‘I-chameleon yomhlaba wetiye’: I-Méi Zhàn ingelinye lama-cultivar ambalwa okungenziwa ngalo itiye yanoma yiluphi uhlobo: i-oolong (ekhanyayo futhi emnyama), elibomvu, eliluhlaza, elimhlophe. Futhi ekusetshenzisweni ngakunye iveza ikhodi ‘ye-plum’ elijwayelekile.
- ‘Ayisiphangi iphunga lesinye’: E-Wuyishan i-Méi Zhàn yaziswa njengengxenye yokuhlanganisa — icebisa inhlanganisela ngaphandle kokucindezela ezinye izinhlobo (拼茶不夺他茶香).
- Izihlahla eziyizinkulungwane ezingamashumi amathathu: Imbongi u-Lin He Nian wase-Lutian (ngasekupheleni kwe-Qing) wanikela ngemigqa ku-Méi Zhàn: ‘种梅三万株,终老吾何悔’ — ‘Ngizotshala izihlahla eziyizinkulungwane ezingamashumi amathathu ze-plum — bese ngiguga ngingazisoli.’
- Isisulu sokuchuma kwe-Tie Guanyin: Ngema-1990s kuya kwangama-2000s ukushintshwa ngobuningi kwe-Méi Zhàn nge-Tie Guanyin kwaholela ekunyamalaleni kwezitshalo eziningi ezindala e-Anxi. Izihlahla ezindala ezasinda (ezineminyaka engu-50–100+) ziyinsiza eyigugu kakhulu.
- Isiqhafu esisezingeni eliphezulu se-Bai Lin Gongfu: Ngokomlando amaqoqo angcono kakhulu e-Bai Lin Gongfu ayenziwa nge-Méi Zhàn — leli qiniso ligqamisa izimfanelo zayo eziphakeme ‘zobubomvu’.
13. Ukuqhathaniswa namanye Amatiye Abomvu:
- I-Jin Jun Mei (金骏眉): Inezinhlumela kuphela, ivela e-Caicha yase-Tongmu. Inobumnandi obukhulu, be- honey, ‘nobulula’. I-Méi Zhàn Hóngchá — igcwele kakhudlwana, inephunga le-orchid ne-plum eliqhakazile kanye ‘nobuthelezi’ obukhulu.
- I-Zheng Shan Xiao Zhong (正山小种): ‘Umkhulu’ — inephunga le-longan futhi (ezinguqulweni ezibhemayo) nomusi. I-Méi Zhàn Hóngchá — ayinamusi, inephrofayili lephunga elehluke ngokuphelele (i-orchid, i-plum).
- I-Qi Men Hong Cha (祁门红茶): ‘Iphunga lase-Qimen’ — licashile, ‘elingaphakathi’, le-rose ne-honey. I-Méi Zhàn — igqamile, ‘inomsindo ophakeme’, nephunga le-orchid elinobunkentshane.
- I-Méi Zhàn Wulong (梅占乌龙): I-cultivar efanayo, kodwa isetshenzwe ngobunkombane be-oolong. I-oolong — ‘iluhlaza kakhudlwana’, enezimbali, ine-huigan ebonakalayo. Itiye elibomvu — ligcwele kakhudlwana, ligcwele ukunambitheka, nokujula kwe-caramel noshokoledi.
Ekuphetheni:
I-Méi Zhàn Hóngchá yitiye elinobuntu: eligqamile, elizethembayo, elinomusa. Iphunga le-orchid ne-plum, elalitholwe emculweni oyinganekwane waseNtabeni i-Yinping, alicasheki futhi alihlebezi — likhuluma ngezwi eligcwele kusukela ekuchithekeni kokuqala. Yitiye lalabo abazisa etiyeni elibomvu kungekhona nje ubumnene, kodwa namandla; kungekhona nje ubumnandi, kodwa nokujula.
‘Ngizotshala izihlahla eziyizinkulungwane ezingamashumi amathathu ze-plum — bese ngiguga ngingazisoli’ — le migqa yembongi yase-Anxi yekhulu le-19 ikhala namuhla njengesiprofetho: i-Méi Zhàn, eyasinda ekuchumeni kwe-Tie Guanyin futhi yacishe yanyamalala, iyabuya — futhi ngaphambi kwakho konke etiyeni elibomvu, lapho izwi layo likhala ngokukhulu kunakuqala futhi linamandla kunanini ngaphambili.