new.thetea.app · sampling channel Encyclopedia · School · Atlas · Pu-erh · Equipment EN · RU · · · · FR · ES · AR · DE · JA · KO
+61 more
new.thetea.app Browse all →

home · article

I-Itheya Eliluhlaza Elinoboya obumhlophe laseLèchāng

Lèchāng bái máochá · 乐昌白毛茶

I-Lèchāng Bái Máochá (乐昌白毛茶, Lèchāng bái máochá — “I-Itheya Eliluhlaza Elinoboya obumhlophe laseLèchāng”) liyitiye eliluhlaza lasendulo laseGuangdong elinomlando oyingqayizivele: “umhlakaniphi wetiye” uLù Yǔ (陆羽) wazivakashela eLèchāng ukuyofunda ngetiye lendawo futhi washiya umbhalo othi “枢室” (shūshì, “Igumbi…

I-Lèchāng Bái Máochá (乐昌白毛茶, Lèchāng bái máochá — “I-Itheya Eliluhlaza Elinoboya obumhlophe laseLèchāng”) liyitiye eliluhlaza lasendulo laseGuangdong elinomlando oyingqayizivele: “umhlakaniphi wetiye” uLù Yǔ (陆羽) wazivakashela eLèchāng ukuyofunda ngetiye lendawo futhi washiya umbhalo othi “枢室” (shūshì, “Igumbi loMgogodla”) edwaleni lomgede iXīshíyán (西石岩洞) — okungenye yezincwadi ezinobufakazi bezinto ezibonakalayo zokuvakasha kukaLù Yǔ esifundeni esikhethekile sokutshala itiye. Itiye lenziwa nge-Lèchāng Báimáochá Qúntǐzhǒng (乐昌白毛茶群体种) — uhlobo lwendawo lwezihlahla zetiye ezinamaqabunga amakhulu olwamukelwa ngo-1985 njengohlobo oluyisibonelo sikazwelonke (全国茶树良种, inombolo GS13015-1985). Isici esivelele — ukuqukethwe okukhulu kakhulu kwe-polyphenol (38.0%), okungenye yezinga eliphakeme kakhulu phakathi kwetiye eliluhlaza laseChina, kanye nobuchwepheshe obuhlukile bokomisa kokugcina ngamalahle omuthi we-litchi (荔枝木炭), okunikeza itiye “iphunga loju” (蜜韵, mìyùn) elingafani nalutho.

1. Ukuhlukaniswa nomsuka:

  • Uhlobo: Itiye eliluhlaza (elingavutshelwanga). Liyingxenye yetiye eliluhlaza elomiswa ngokushisa (烘青绿茶, hōngqīng lǜchá). Isimo — imicu enamathe, eqinile, enoboya obuningi (肥壮紧结,披毫显著).

  • Isigaba: Umkhiqizo onophawu lwezindawo zikazwelonke (国家地理标志产品, ngo-2009). Umkhiqizo oqukethwe ohlwini lwe-“全国名特优新农产品” (2020). Isilimo — uhlobo oluyisibonelo sikazwelonke (全国茶树良种, GS13015-1985). Ukumbozwa kwehlathi endaweni eyinhloko — 90%.

  • Umsuka: I-China, isifundazwe iGuangdong (广东, Guǎngdōng), idolobha iLèchāng (乐昌市, Lèchāng Shì). Indawo enophawu lwe-GI — wonke umasipala waseLèchāng. Inhliziyo yendawo — isifunda saseJǐufēngshān (九峰山脉, Jiǔfēng Shānmài), izintaba zaseNánlíng: amadolobhana iDàyuánzhèn (大源镇), iJiǔfēngzhèn (九峰镇), neLiǎngjiāngzhèn (两江镇) — ngaphezu kuka-60% womkhiqizo. Ipulazi likahulumeni laseYánxīshān (沿溪山茶场, Yánxīshān Cháchǎng) — indawo lapho kwatholakala khona izihlahla ezingomama kanye nenhliziyo yokuvikelwa kwe-GI. Ngo-2025 — izivande zetiye ezingama-23,900 mu, amathani angu-1,233 etiye elomile, inani eliphelele — 2.55 billion yuan.

  • Izixhumanisi zezwe: 25° enyakatho yelathithudi (北纬25°), esifundeni sezintaba zaseNánlíng.

2. Umlando Nokubaluleka Kwamasiko:

  • Umlando: Inkathi yaseTang (789): “Umhlakaniphi wetiye” uLù Yǔ (陆羽) ku-“Canon yetiye” (茶经) waqopha ukuthi iSháozhōu (韶州, ehlanganisa iLèchāng) ikhiqiza itiye futhi “ukunambitheka kwalo kuhle kakhulu” (其味极佳). Ngaphezu kwalokho, uLù Yǔ wazivakashela mathupha eLèchāng ukuyofunda ngetiye loboya obumhlophe lendawo, washiya umbhalo othi “枢室” edwaleni lomgede iXīshíyán — okungenye yezindawo ezimbalwa e-China lapho kukhona ubufakazi obuphathekayo bokuba khona kukaLù Yǔ.

    Umlando wakamuva: Ngo-1943, uchwepheshe wetiye u-Luó Bóróu (罗博柔, Luó Bóróu) wathola izihlahla zetiye zasendle ezintabeni zaseLèchāng wazinika igama lesayensi elithi “乐昌白毛茶” — “I-Itheya Eliluhlaza Elinoboya obumhlophe laseLèchāng”. Ngo-1956, ngokuyalelwa ngu-Táo Zhù (陶铸, Táo Zhù) — unobhala wekomidi lesifundazwe saseGuangdong le-CCP — kwasungulwa ipulazi likahulumeni laseYánxīshān (沿溪山茶场), elaqala ukusetshenziswa kwezinto ezingavuthiwe zasendle ngendlela yezimboni.

    Ngo-1985 — kwahlonishwa njengohlobo oluyisibonelo sikazwelonke (GS13015-1985). Ngo-2009 — ukuvikelwa kwe-GI. Ngo-2020 — “全国名特优新农产品”.

  • Igama:

    • “Lèchāng” (乐昌) — “Ukuchuma okunenjabulo”: igama ledolobha elisenyakatho yeGuangdong.
    • “Bái Máo” (白毛) — “uboya obumhlophe”: kuchaza uboya besiliva obumhlophe obucebile obumboza amahlumela.
    • “Chá” (茶) — “itiye”.
  • Ukubaluleka kwamasiko: I-Lèchāng Bái Máochá ingelinye lamatiye ambalwa omlando wawo ongaxhunyaniswa nokuvakasha kukaLù Yǔ — umuntu omkhulu kunawo wonke emlandweni wetiye womhlaba. Umbhalo othi “枢室” edwaleni — akuyona inganekwane, kodwa into ephathekayo ebhalwe ngesandla. Kwe-Lèchāng nasenyakatho yeGuangdong, itiye liwumgogodla wezomnotho kanye nophawu lwamasiko.

3. Incazelo Yezitshalo Nempahla Eluhlaza:

  • Uhlobo / Isilimo: Lèchāng Báimáochá Qúntǐzhǒng (乐昌白毛茶群体种)uhlobo oluyisibonelo sikazwelonke (全国茶树良种, GS13015-1985). Uhlobo lwesihlahla (乔木型, qiáomù xíng), amaqabunga amakhulu (大叶类), ukuhluma kusenesikhathi (早生种). Amahlumela — aphuzi-luhlaza, uboya — buningi ngokwedlulele (茸毛特多). Isisindo samahlumela ayi-100 anamaqabunga amathathu — 130 g — esinye sezilinganiso eziphakeme kakhulu phakathi kwezilimo zetiye zaseChina. Iphrofayeli yamakhemikhali ekuseni: i-polyphenol — 38.0%, ama-amino acid — 1.6%, i-caffeine — 3.9%, ama-catechin — 22.6%.

    Ama-polyphenol angu-38.0% — isilinganiso esiphakeme kakhulu esichaza amandla amakhulu e-antioxidant kanye nokujula kwesakhiwo sokunambitheka.

    Isilimo esithuthukisiwe: Báimáo 2 (白毛2号) — ukukhethwa kweGuangdong Tea Research Institute, okunephunga eliqinisiwe nokumelana nezifo okuphezulu.

    Isilimo somdabu sihlukaniswa ngezigaba ezintathu:

    • Amaqabunga amakhulu (大叶白毛): Amahlumela anamathe, uboya obuningi kakhulu. Ikhwalithi ehamba phambili. ~80% yezitshalo.
    • Amaqabunga aphakathi (中叶白毛): Iphunga elihle. Kwetiye eliluhlaza eliningi nelibomvu.
    • Amaqabunga acijile (尖叶白毛): Kumelana nesithwathwa. Kwetiye elimhlophe neliphuzi.
  • Ukuvuna: Intwasahlobo. Kwezinga eliphezulu — ihlumela elilodwa elineqabunga elilodwa. Kwezinga lokuqala — ihlumela elilodwa elinamaqabunga amabili. Kwezesibili — ihlumela elilodwa elinamaqabunga amathathu.

4. Indawo Nezici Zokutshala:

  • Indawo: Izintaba zaseNánlíng (南岭山区), enyakatho ye-latitude engu-25° — ingxenye esenyakatho kunazo zonke yeGuangdong.

  • Ukuphakama kokukhula: Amamitha angu-400–800 ngaphezu kogu lolwandle. Inhliziyo — isifunda saseJiǔfēngshān.

  • Isimo sezulu: Izinga lokushisa lonyaka eliphakathi — 19.6°C, imvula yonyaka — 1500–1900 mm, izinsuku ezininkungu ephakathi ngonyaka — >180. Ukuhluka phakathi kobusuku nemini — >10°C. Inani lokukhanya okusakazekayo — 70%.

  • Inhlabathi: Inhlabathi ebomvu-ephuzi (花岗岩风化红黄壤) esisekelweni segwadle, i-pH 4.5–6.5. Okuqukethwe yi-organic — ≥3%. I-Selenium — 0.018–0.066 mg/kg. Ukumbozwa kwehlathi — 90% — esinye sezilinganiso eziphakeme kakhulu ezindaweni zokutshala itiye.

  • Isici esivelele: “Ibhande lamafu” lasezintabeni linciphisa ukukhula kwamahlumela — ama-amino acid aqoqeka ngokuphindwe ngo-20% kunokuvamile. Ukuhluka kwezinga lokushisa kubusuku nemini kuvuselela ukukhiqizwa kwama-polyphenol nezinto ezinuka kamnandi.

5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza:

I-Lèchāng Bái Máochá — itiye eliluhlaza elomiswa ngokushisa elinezici ezimbili ezibalulekile: “重杀青” (zhòng shāqīng — “ukulungisa okuqinile”) ku-300°C kanye nokomiswa kokugcina ngamalahle omuthi we-litchi (荔枝木炭焙, lìzhī mùtàn bèi).

  • Ukuvuna (采摘): Ukuvuna ngesandla kwentwasahlobo kwamahlumela asezingeni elithi “ihlumela elilodwa — amaqabunga okungenani elilodwa kuya kwamathathu”.

  • Ukwendlala (摊放 — tānfàng): Ezinqolobaneni zikahlamvu (竹筛), amahora angu-4–16 — esinye sezigaba ezinokwendlalwa okude kakhulu phakathi kwetiye eliluhlaza.

  • Ukulungisa okuqinile (杀青 — shāqīng): Emgudwini wokugingqika ku-300°C — elinye lamazinga okushisa okulungisa aphezulu kakhulu phakathi kwetiye eliluhlaza (ukuqhathanisa: okuvamile — 140–240°C). Izinga lokushisa eliphakeme ngokwedlulele licisha ama-enzyme ngesikhathi esifushane, “likhiye umbala oluhlaza okotshani” (锁翠, suǒcuì) futhi linciphise ukubaba kwezinto ezingavuthiwe ezinamaqabunga amakhulu eziqukethe irekhodi lama-polyphenol (38.0%).

  • Ukusonga (揉捻 — róuniǎn): Ngokwesimiso esithi “lula → namandla → lula” (轻-重-轻).

  • Ukumiswa kokuqala ngokushisa (毛火烘干 — máohuǒ hōnggān): Ku-120°C.

  • Ukupholisa nokubuyisela umswakama (摊凉回潮 — tānliáng huícháo): Ukusabalalisa kabusha umswakama wangaphakathi.

  • Ukomiswa kokugcina ngamalahle omuthi we-litchi (足火烘干/荔枝木炭焙 — zúhuǒ hōnggān / lìzhī mùtàn bèi): Ku-95°C, kuze kube okuqukethwe umswakama ≤6%. Isigaba esiyinhloko nesiyingqayizivele: ukomiswa kwenziwa ngamalahle omuthi we-litchi (荔枝木, lìzhī mù) — lokhu kuyifa elingabambeki (非遗技艺核心). Umuthi we-litchi uma uvutha ukhipha izinhlanganisela ezinuka kamnandi ezikhethekile, ezimunca iqabunga letiye, zakha “iphunga loju” (蜜韵, mìyùn) eliyingqayizivele — okuwuphawu olukhethekile lwaleli tiye.

6. Izici Zokunambitha:

  • Isimo seqabunga elomile: Imicu enamathe, eqinile, enoboya obumhlophe obuningi obusiliva (披毫显著) — “ikhadi lesivakashi”: iBái Máochá ingelinye lamatiye aluhlaza “anoboya obuningi” eChina.

  • Iphunga leqabunga elomile: Elihlanzekile, eliphakeme, elihlala njalo (清香馥郁, qīngxiāng fùyù). Inothi le-orchid (兰花香). Iphunga le-chestnut elingaphansi (栗香). Iphunga elisele enkomishini engenalutho — >amaminithi angu-30. Lapho liguga, kuvela “iphunga loju” (蜜韵) — uphawu oluwukhiye oluyingqayizivele lokuphupha ngamalahle omuthi we-litchi.

  • Iphunga lokukhishwa: Eliphakeme, eline-orchid ne-chestnut, elihlala njalo. Ukujula “koju”.

  • Ukunambitheka: Okusha nokunamanzi (鲜爽). Okuthambile (醇和, chúnhé) — naphezu kokuqukethwe irekhodi lama-polyphenol (38.0%), ukulungisa okuqinile ku-300°C kunciphisa ukubaba okucashile. Ubumnandi obubuyayo — buqhubekayo futhi bude, nobumnandi obupholile “kwezintaba eziphakeme” (高山韵清凉感, gāoshān yùn qīngliáng gǎn).

  • Umbala wokukhishwa: Oluhlaza okotshani obuthambile, okukhanyayo nokucacile (嫩绿明亮) — ezingeni eliphezulu; oluphuzi-luhlaza — kwezinye.

  • Insimbi yetiye: Amahlumela aluhlaza okotshani, anamathe, aqinile (嫩绿肥壮), alinganayo (匀整明亮).

7. Ukwakheka Kwamakhemikhali:

Isilimo somuthi onamaqabunga amakhulu, inhlabathi yegwadle, kanye “nebhande lamafu” zakha iphrofayeli enamandla:

  • Ama-polyphenol (ama-catechin): 38.0% — esinye sezilinganiso eziphakeme kakhulu phakathi kwetiye eliluhlaza laseChina. Ukusebenza kokungathathi hlangothi kwama-radical akhululekile kungaphezulu ngo-30% kunetiye eliluhlaza elivamile.

  • Ama-catechin (isamba): 22.6% — acindezela umsebenzi wama-enzyme okuhlanganisa amafutha; ngokusho kocwaningo, ukusebenza kokunciphisa i-lipid kuphakeme kakhulu kunakwetiye elibomvu.

  • Ama-amino acid: 1.6% — ngaphansi kwesilinganiso (umphumela wesilimo esinamaqabunga amakhulu kanye nenala yelanga). Kodwa ukulungisa okuqinile ku-300°C kuyakunxephezela, kuthambise ukubaba.

  • I-caffeine: 3.9%.

  • I-fluorine: Okuqukethwe okuphezulu — kwakha ungqimba oluvikelayo “lwe-fluorapatite” (氟磷灰石, fú línhuī shí) oqweqweni lwamazinyo, kwandisa ukumelana nokugqwala kwe-asidi ngo-40%.

  • I-selenium: 0.018–0.066 mg/kg — ukunothiswa ngokwemvelo okuvela enhlabathini yegwadle.

  • Amavithamini: I-Vitamin C, ama-carotenoid.

8. Izinzolo Ezinempilo:

  • Umsebenzi onamandla we-antioxidant: Ama-polyphenol angu-38.0% — ukusebenza okungaphezulu ngo-30% kunetiye eliluhlaza elivamile.

  • Ukuvikela amazinyo (护齿防龋): Okuqukethwe okuphezulu kwe-fluorine — ukumelana kukamina ne-asidi kukhuphuka ngo-40%.

  • Ukulawula iphrofayeli ye-lipid (降脂护心): Ama-catechin angu-22.6% acindezela ukuhlanganiswa kwamafutha — kusebenza kangcono kunetiye elibomvu.

  • Umsebenzi wokulwa namagciwane: Ama-polyphenol angamarekhodi ajiyisa amaprotheni amagciwane, ukusebenza okungaphezulu ngo-30% kunokuvamile.

  • Umthelela wokuqinisa: I-caffeine engu-3.9%.

  • Kubalulekile: akusona iseluleko sezokwelapha.

9. Ukuphisa:

  • Izinga lokushisa lamanzi: 80–85°C; ezingeni eliphezulu — 75°C.
  • Inani letiye: amagremu angu-3 nge-150 ml (1:50).
  • Isitsha: Ingilazi ekhanyayo noma i-gaiwan emhlophe yobumba.
  • Inqubo: Hlanza → ukuchithwa kokuqala imizuzwana engu-30 → + imizuzwana engu-10. Ukuphisa oku-3–4.

10. Ukugcinwa:

  • Ngokungenamo umoya, esiqandisini ku-0–5°C. Isikhathi — izinyanga eziyi-12. Ngemva kokuvulwa — izinyanga ezi-3.

11. Intengo Nokukhwabanisa:

Amazinga amathathu: Tèjí, Yījí, Èrjí. Thenga ngokumaka kwe-GI; hlola ubuningi boboya kanye “nephunga loju”; hlola iphunga elisele (>amaminithi angu-30).

12. Amaqiniso Athakazelisayo:

  • ULù Yǔ wazivakashela mathupha eLèchāng washiya umbhalo othi “枢室” edwaleni — ubufakazi obuphathekayo bokuvakasha “komhlakaniphi wetiye”, okungenye okumbalwa emhlabeni.

  • Ama-polyphenol 38.0% — irekhodi phakathi kwamatiye aluhlaza. Ukuqhathanisa: amaningi — 20–30%.

  • Ukomiswa ngamalahle omuthi we-litchi (荔枝木炭焙) — ubuchwepheshe obuyingqayizivele obungatholakali kwenye indawo. Umuthi we-litchi unikeza “iphunga loju” elingakwazi ukuphindwa ngokomiswa kagesi noma ngokomiswa ngezinye izinhlobo zezinkuni.

  • Isisindo samahlumela ayi-100 — 130 g — esinye sezilinganiso eziphakeme kakhulu phakathi kwezilimo: amahlumela “asinamandla”, anamathe, agcwele.

  • Isilimo sihlonishwe njengohlobo oluyisibonelo sikazwelonke (GS13015-1985) — isimo esiphakeme kunazo zonke ekukhethweni kwetiye e-PRC.

  • Ukumbozwa kwehlathi endaweni eyinhloko — 90% — cishe irekhodi eliphelele.

13. Ukuqhathaniswa namanye ama-Guandong noluhlaza lwamaqabunga amakhulu:

  • Yīndé Lǜ Chá (英德绿茶): Isakhamuzi saseGuangdong. Naso sivela esilimweni esinamaqabunga amakhulu. I-Yīndé — ivela kwesethulwe eYunnan; iLèchāng — ivela kowomdabu wendawo. I-Yīndé — “ithambile” kakhulu (ama-polyphenol 25–30%); iLèchāng — “inamandla” kakhulu (38.0%).

  • Diānlǜ (滇绿, oluhlaza lwaseYunnan): Nawo anamaqabunga amakhulu. IDiānlǜ — “iluhlaza” kakhulu; iLèchāng — “icutshungulwe” kakhulu ngenxa yokulungisa ngo-300°C nokomiswa ngamalahle e-litchi.

  • Huìmíngchá (惠明茶): Evela eZhèjiāng. Nayo inoboya obuningi. I-Huìmíngchá — inamaqabunga amancane, anamahlumela amhlophe wobisi; iLèchāng — inamaqabunga amakhulu, inoboya obusiliva “nephunga loju”.

Ekuphetheni:

I-Lèchāng Bái Máochá — itiye uLù Yǔ aza ukuze alinambithe mathupha. Ama-polyphenol amarekhodi (38.0%), ukomiswa okuyingqayizivele ngamalahle omuthi we-litchi, amahlumela anamathe anoboya obusiliva obuningi kanye “nephunga loju” okungenakuphindwa ngenye indlela, konke lokhu kwenza “i-Bái Máochá” yaseLèchāng ibe ngelinye lamatiye aluhlaza angajwayelekile kakhulu eningizimu yeChina. Akulona uLóng Jǐng ocebile, futhi akulona iBìluóchūn emnene — itiye elinamandla, elijulile, elinamaminerali, elinesimo sesilimo somuthi esinamaqabunga amakhulu, eliqiniswe ukulungiswa okungu-300°C futhi “linikezwe” iphunga elimnandi le-litchi. Leli itiye labo abafuna itiye eliluhlaza elinomzimba, amandla, nomlando obhalwe ngesandla sikaLù Yǔ.