home · article
I-Huáijí Lǜchá
Huáijí lǜchá · 怀集绿茶
I-Huáijí Lǜchá — itiye eliluhlaza elivela enyakatho‑ntshonalanga yesifundazwe sase‑Guangdong, limila lapho kuhlangana khona i‑Guangdong, i‑Guangxi kanye ne‑Hunan, endaweni esezintabeni lapho amafu nomswakama omningi kudala izimo ezivame ukubonakala ezindaweni zetiye zase‑Yunnan kunasogwini olusogwadule lolwandle.
I-Huáijí Lǜchá — itiye eliluhlaza elivela enyakatho‑ntshonalanga yesifundazwe sase‑Guangdong, limila lapho kuhlangana khona i‑Guangdong, i‑Guangxi kanye ne‑Hunan, endaweni esezintabeni lapho amafu nomswakama omningi kudala izimo ezivame ukubonakala ezindaweni zetiye zase‑Yunnan kunasogwini olusogwadule lolwandle. Leli tiye liyingxenye encane futhi engaziwa kakhulu yesiko letiye lesifunda sase‑Huáijí, esidume ngetiye elibovu i‑Xīngāng Hóngchá (新岗红茶), kodwa inguqulo eluhlaza yiyona eveza ubuncane, isimilo esimsulwa se‑terroir yendawo.
1. Ukuhlukaniswa Nemvelaphi:
- Uhlobo: Itiye eliluhlaza (elibizwa nangokuthi alibilisiwe). Ukumisa ukuluhlaza (杀青, shāqīng) kuvimbela ngokuphelele ukufakwa komoya‑mpilo; indlela eyinhloko wukuwosa (炒青, chǎoqīng) noma ukubhaka (烘青, hōngqīng) kuye ngomkhiqizi.
- Isigaba: Itiye eliluhlaza lesifunda elinezici zomvelaphi evikelekile. Isifunda sase‑Huáijí saziwa njengendawo yokuzalwa «kwe‑Xīngāng chá» (新岗茶, Xīngǎng chá), eyathola isikhundla sokuba ngumkhiqizo kazwelonke onophawu lwendawo (地理标志产品) ngowezi‑2018; umugqa wokukhiqiza othengiswayo oluhlaza uyingxenye yalolu phawu olubanzi lwetiye.
- Umvelaphi: I‑China, isifundazwe sase‑Guangdong (广东, Guǎngdōng), idolobha i‑Zhàoqìng (肇庆, Zhàoqìng), isifunda i‑Huáijí (怀集县, Huáijí xiàn). Indawo eyinhloko yokukhiqiza — idolobhana i‑Qiàshuǐ (洽水镇, Qiàshuǐ zhèn), elisentabeni esenyakatho‑mpumalanga yesifunda, endaweni ye‑Xīngǎng State Forest Farm (新岗林场, Xīngǎng línchǎng) kanye nesiqiwu sesifundazwe i‑Dàchóudǐng (大稠顶, Dàchóudǐng).
- Izixhumanisi zendawo: Cishe 24.08°N, 112.18°E (inkaba yesifunda i‑Huáijí). Idolobhana i‑Qiàshuǐ — ~24.15°N, 112.35°E.
2. Umlando Nokubaluleka Kwamasiko:
- Umlando: Isifunda i‑Huáijí (怀集, Huáijí) — ngesinye sezindawo ezindala kakhulu eningizimu ye‑China: sasungulwa ngowezi‑436 ngesikhathi sobukhosi bakwa‑Liú Sòng (刘宋, Liú Sòng) futhi kusukela lapho asikaze siguqule igama laso — okuyivelakancane eNingizimu ye‑China. Ngokomlando, isifunda sasiyindawo yokuhlangana kwemizila yokuhweba phakathi kwe‑Guangdong, i‑Guangxi kanye ne‑Hunan: umfula i‑Suíjiāng (绥江, Suíjiāng) wawuxhumanisa i‑Huáijí ne‑Guangzhou nangale kwalokho nemizila yokuhweba yasolwandle. Isiko le‑tiye ezindaweni ezisezintabeni zesifunda lakhiwa emakhulwini eminyaka, kodwa uphawu lwetiye lwanamuhla lwaqala ukwakheka ngeminyaka yo‑1970, lapho edolobhaneni i‑Qiàshuǐ, ngosizo lwe‑Xīngǎng Forest Farm, kwatshalwa amasimu okuqala ahleliwe etiye. Ngeminyaka yo‑2010, isifunda saba nenxaxheba ekhuthele ohlelweni lokwakha isizinda sokukhiqiza imikhiqizo yezolimo eluhlaza yase‑Greater Bay (粤港澳大湾区绿色农副产品生产基地), okwakhuthaza ukuthuthukiswa komkhakha wetiye. Ngowezi‑2018, i‑«Xīngǎng hóngchá» (新岗红茶) yathola ukuvikelwa kukazwelonke njengomkhiqizo onophawu lwendawo, kanti umugqa wokukhiqiza othengiswayo oluhlaza i‑«Xīngǎng lǜ chá» (新岗绿茶) kanye ne‑«Huáijí lǜ chá» waqala ukuthuthukiswa ngokufana, kugxilwe ekuhlanzekeni kwemvelo kanye nekhwalithi yezindawo eziphakeme. Phawuleka ukuthi emlandweni wase‑Huáijí, iminyaka engama‑800 kwakungekwe‑Guangdong kanti iminyaka engama‑700 kwakungekwe‑Guangxi: ngesikhathi sobukhosi bakwa‑Qing, isifunda sasiyingxenye yesifunda sase‑Wúzhōu (梧州府) futhi sasiyisikhwama sayo ‑ «indawo encane ehlukene» ‑ umngcele osentshonalanga wesifunda wawuthinta kuphela isifunda sase‑Pínglè. Kwangowezi‑1952 lapho i‑Huáijí ekugcineni yaba yingxenye ye‑Guangdong. Lokhu kuba ngaphansi kwamazwe amabili isikhathi eside kwaba nomthelela esikweni le‑tiye: ochwepheshe bendawo bahlanganisa amasu okucubungula ase‑Guangdong namanye amasu ase‑Guangxi.
- Igama: I‑Huáijí (怀集) — «ukunqwabelanisa»: igama elinikezwa lapho kusungulwa isifunda, linomqondo wokuheha, ukuhlanganisa » — lalibonisa isikhundla esihle sesifunda lapho kuhlangana khona izifundazwe ezintathu. I‑Lǜchá (绿茶, lǜchá) — ngokoqobo «itiye eliluhlaza» — inkomba eqondile yohlobo lokucutshungulwa. Ngakho‑ke, igama lilula futhi lisebenza: «itiye eliluhlaza lase‑Huáijí».
- Ukubaluleka kwamasiko: I‑Huáijí iyindawo yokuhlangana kwamasiko ama‑Han, ama‑Zhuang kanye nama‑Yao (壮族, 瑶族): esifundeni kunesigodi se‑Xiàshuài Zhuang‑Yao Nationality Township (下帅壮族瑶族乡). Ukuphuzwa kwetiye lapha kuhambisana nempilo yansuku zonke yemiphakathi yasezintabeni futhi kuyingxenye yokungenisa izihambi: itiye eliluhlaza elisha linikezwa izivakashi ngokufanayo namakhowe endawo (香菇) kanye noju lwezinyosi.
3. Incazelo Yezitshalo Nezinto Zokusetshenziswa:
- Uhlobo lwesityalo: Camellia sinensis var. sinensis (uhlobo olunamaqabunga amancane), kanye nezitshalo ezithile ze‑C. sinensis var. assamica (uhlobo olunamaqabunga amakhulu) ezindaweni eziphakeme.
- Izinhlobo / Izitshalo ezitshaliwe: Izinhlobo zendawo eziqoqiwe (群体种, qúntǐ zhǒng), ezijwayele isimo sezulu sezintaba zasenyakatho‑ntshonalanga ye‑Guangdong. Kuyasetshenziswa futhi izitshalo eziyinkulungwane zesifunda, ezikhethwe ngezidingo zetiye eliluhlaza nelibovu.
- Ukuvuna: Ukuvuna kwasentwasahlobo kuyisisekelo (uNdasa‑Mbasa); kumaqoqo asezingeni eliphezulu — imiqumbe yokuqala yasentwasahlobo ngaphambi kwe‑Qīngmíng (清明). Ukuvuna kwasehlobo nasekwindla kusetshenziselwa amaqoqo amaningi.
- Izinga lokuvuna: Emabangeni aphezulu — umqumbe owodwa kanye namaqabunga aphezulu alodwa noma amabili (一芽一叶 — 一芽二叶). Emaqoqweni ajwayelekile — umqumbe owodwa kanye namaqabunga amabili noma amathathu.
- Izidingo zento eluhlaza: Kufanele iphelele, ivuniwe entsha, ingenamonakalo wemishini. Ukulethwa ngokushesha emkhiqizweni kubalulekile ngenxa yamazinga okushisa aphakathi aphakeme ezwekazini elincane.
4. I‑Terroir Nezici Zokutshala:
Isifunda i‑Huáijí sisenkabeni esenyakatho‑ntshonalanga ye‑Guangdong, endaweni yokuguquka phakathi kwendawo eseningizimu efudumele nendawo epholile emaphakathi. Isimo sendawo — ukushintshana okuyinkimbinkimbi kwezintaba, amagquma kanye nezigodi eziyizitsha: ingxenye esentshonalanga yesifunda iyithafa elivundile (isigodi esikhulu kunazo zonke ezifundeni ezisezintabeni zase‑Guangdong), ngasempumalanga nasenyakatho kunezintaba.
- Ukuphakama kokukhula: Amasimu amakhulu etiye asezindaweni eziphakeme eziyi‑300–1 290 m. Indawo ephakeme kakhulu esifundeni iyintaba i‑Dàchóudǐng (大稠顶, Dàchóudǐng), eyi‑1 626 m, — «isiqongo sokuqala sase‑Zhàoqìng» nesiqiwu sesifundazwe. Amasimu aseduze ne‑Dàchóudǐng akhiqiza izinto eziyimpahla ezisezingeni eliphezulu kakhulu.
- Isimo sezulu: Isimo sezulu sasendaweni eshisayo esinomoya wamazwe, esinezici zokuguquka sisuka eningizimu siye endaweni emaphakathi eshisayo. Izinga lokushisa lonyaka eliphakathi nendawo — cishe 20.8 °C (ngokwemininingwane yesifunda) noma ~21.2 °C (ngokwemininingwane yezikhungo zezimo zezulu zezindawo ezisezintabeni). U‑Masingana — ~11.3 °C, uJulayi — ~28 °C. Imvula yonyaka — cishe 1 650–1 785 mm. Isikhathi esingenasiqhwa — ~310 izinsuku. Ilanga — ~1 828 amahora ngonyaka. Izindawo ezisezintabeni zibonakala ngenkungu evamile namafu amaningi, okuhlinzeka ngokukhanya okuhlakazekile — isici esibalulekile sokunqwabelana kwama‑amino acid eqabungeni letiye.
- Inhlabathi: Kunenhlabathi ene‑asidi enombala obomvu‑nsundu (赤红壤, chìhóng rǎng), eyakhiwe phezu kwamatshe ayinsalela yodongwe. Inhlabathi ijulile, inothile ngezinto eziphilayo namaminerali, ine‑pH ~4.5–4.6. Kuye kwaphawulwa ukuba khona okuphezulu kwe‑selenium (Se) enhlabathini yezindawo ezisezintabeni.
- Ezolimo: Kugxilwe ekulimeni kwemvelo: amasimu asendaweni ezungezwe amahlathi angakaze athintwe esiqiwini sase‑Dàchóudǐng; umkhiqizo we‑«Xīngāng chá» unesitifiketi sokuthi ungumkhiqizo wokudla oluhlaza (绿色食品). Amapulazi amaningana asedolobhaneni i‑Qiàshuǐ nawo akhiqiza «itiye likamama» (美人茶, měirén chá) — uhlobo olilinyazwe yizinambuzane ezibizwa ngokuthi leafhopper, okukunikeza iphunga elimnandi. Indawo yedolobhana i‑Qiàshuǐ ingama‑529 km², okuyenza ibe ngenye yezindawo ezinkulu kakhulu esifundeni; endaweni kukhona indawo enkulu yehlathi likahulumeni (61 万 mǔ yamahlathi), okuhlinzeka amasimu etiye ngokuvikeleka okungokwemvelo emoyeni kanye nesimo sezulu esincane esizinzile. Ingxenye enkulu yamalungu amasimu etiye isemithambekeni yezintaba enomthunzi wemvelo ovela ehlathini elizungezile, okwenza kungadingeki ukufakwa komthunzi owenziwe ngabantu.
5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza:
I‑Huáijí Lǜchá ikhiqizwa ngokusebenzisa ubuchwepheshe obujwayelekile betiye eliluhlaza, nokumisa ukuluhlaza ngokuwosa (炒青, chǎoqīng) noma ngokubhaka (烘青, hōngqīng), okuhloswe ngakho ukugcina isimo esiluhlaza seqabunga kanye nokwakha iphunga elihlanzekile, elisha elinomsoco we‑chestnut‑namantongomane.
- Ukuvuna (采摘 — cǎizhāi): Ukukhetha ngesandla amahlumela, okungcono ngezikhathi zasekuseni. Izinto zokusetshenziswa zilethwa ngobhasikidi abanomthunzi.
- Ukunaba / ukubuna kancane (摊晾 — tānliàng): Ukunaba kweqabunga elisha ngongqimba omncane kumathala oqalo endaweni epholile enomoya owanele. Isikhathi — amahora ama‑3–5. Ukulinganisa umswakama kanye nokuvusa iphunga kokuqala.
- Ukumisa ukuluhlaza (杀青 — shāqīng): Ukuwosa epanini noma emshinini wesigubhu ezingeni lokushisa elingu‑150–200 °C. Ukungasebenzi kwama‑enzyme, ukuyeka ukufakwa komoya‑mpilo, ukwakha isisekelo sephunga. Isikhathi — imizuzu emi‑5–8.
- Ukusonga (揉捻 — róuniǎn): Ukwakheka kwechashazi letiye kanye nokucekela phansi izindonga zamangqamuzana ukuze kuthuthuke ukukhishwa. Umfutho ophakathi nendawo — ukugcina ukuphelela kweqabunga.
- Ukubumba (做形 — zuòxíng): Ukunikeza amachashazi etiye isimo esivelele — isicaba, injoloba, noma kugobe kancane, kuye ngophawu oluthile lokuhweba.
- Ukomisa (烘干 — hōnggān): Ukomisa ngezigaba ukwehlisa umswakama ufikise ku‑5–6 %, ukuqinisa iphunga nokuzinzisa itiye ukuze ligcinwe.
- Ukuhlunga (分级 — fēnjí): Ukususa izindikimba, izicucu; ukulinganisa ngamazinga; ukupakisha.
6. Izici Ze‑Organoleptic:
- Ukubukeka kweqabunga elomile: Amachashazi amancane, alinganayo anesimo esihlanzekile; umbala — uluhlaza ogcwele, ocwebezelayo kancane. Emabangeni aphezulu — uboya obumhlophe obubonakalayo.
- Iphunga leqabunga elomile: Lisha, lihlanzekile, linomsoco ocacile we‑chestnut (栗香, lì xiāng). Emaqoqweni asezingeni eliphezulu — amanothi amancane ezimbali.
- Iphunga lokungeniswa: Lihlanzekile, likhanya; ithoni ye‑chestnut ivela ngokugcwele, inezela ubumnandi obuncane nokusha okuluhlaza.
- Ukunambitheka: Kumnene, kusha, kunamanzi (鲜爽, xiānshuǎng), nokuminyana okuphakathi nendawo komzimba. Akunabudlwangudlwangu noma ubuhlungu obunamandla. Iyakwazi ukumelana nokuphinda uthelwa amanzi (耐泡, nàipào) — kuze kufike ekutheni uthelwe amanzi izikhathi ezi‑5–6. Ukunambitheka okumnandi okuphawulekayo ngemva (回甘, huígān).
- Umbala wokuphisa: Uluhlaza noma uluhlaza‑ophuzi, ukhanya futhi usobala (明亮清澈, míngliàng qīngchè).
- Iphansi le‑tiye (iqabunga elibiliwe): Liluhlaza ngobumnene, lilingana, linethela. Amaqabunga agcina ukuphelela kwawo kanye nombala oluhlaza omusha.
7. Ukwakheka Kwekhemikhali:
- Ama‑polyphenols (茶多酚): Okuqukethwe — okujwayelekile ematiyeni aluhlaza asezindaweni eziphakeme endaweni eshisayo (~28–32 % wesisindo esomile). Ama‑catechins (EGCG, ECG, EC) ahlinzeka ngomsebenzi we‑antioxidant.
- Ama‑amino acid (氨基酸): Okuqukethwe okuphakeme uma kuqhathaniswa nezinga elijwayelekile lamatiye aluhlaza esifunda — umphumela we‑terroir yezindawo eziphakeme, inkungu evamile, nokukhanya okuhlakazekile. I‑L‑theanine (L‑茶氨酸) — i‑amino acid eyinhloko, enquma ubumnene nobumnandi bokunambitheka.
- Ama‑alkaloid: I‑caffeine — 2–3.5 % wesisindo esomile. I‑theobromine ne‑theophylline — ngamanani amancane.
- Amavithamini: Uvithamini C, amavithamini eqembu B (B₁, B₂), ama‑carotenoid.
- Amaminerali: Okuqukethwe okuphakeme kwe‑selenium (Se) — ukubonakaliswa kwephrofayili ye‑geochemical yenhlabathi yalesi sifunda. Kukhona i‑potassium, i‑magnesium, i‑phosphorus, i‑zinc.
- Amafutha abalulekile: I‑linalool, i‑geraniol, i‑cis‑3‑hexenol (okwenza ithoni «eluhlaza»); ama‑pyrazine — enza ithoni ye‑chestnut.
8. Izinzuzo Zezempilo:
- Ukuvikelwa kwe‑antioxidant: Ama‑catechins, ikakhulukazi i‑EGCG, asusa ama‑free radicals, ehlisa ukucindezeleka kwe‑oxidative.
- Ukuqabula okumnene: I‑caffeine ihlanganiswe ne‑L‑theanine inikeza umphumela wokuhlala uqaphile ngaphandle kokukhathazeka » — ukugxila okuzolile, okulungele ukuphuzwa kwetiye kwasemini.
- Ukusekela ukugaya ukudla: Ama‑polyphenols akhuthaza ukukhiqizwa kokugaya; itiye lifaneleka kahle ekuhambisaneni nokudla okulula nokuphakathi nendawo.
- I‑Selenium yokuzivikela komzimba: I‑selenium yemvelo ekuye — iyisikhongozelo esibalulekile sesistimu ye‑enzyme ye‑antioxidant (i‑glutathione peroxidase) kanye nokusekela ukuzivikela komzimba.
- Isistimu yenhliziyo nemithambo yegazi: Ama‑catechins nama‑flavonoids asiza ukwehlisa amazinga e‑LDL‑cholesterol nokugcina ukunwebeka kwemithambo.
- Ukusebenza kwengqondo: I‑L‑theanine ikhuphula ukusebenza kwamaza e‑alpha ebuchosheni, ithuthukise inkumbulo yokusebenza kanye nekhono lokugxila.
- Ukuqabula nokunikeza amanzi emzimbeni: Esimeni sezulu esishisayo sase‑Guangdong, itiye eliluhlaza laziwa ngokwesiko njengendlela yokususa ukushisa (清热, qīngrè).
- Izingozi: Akunconywa ukuthi liphuzwe ngesisu esingenalutho ngamanani amakhulu; kubantu abazwela kakhulu ku‑caffeine — liqaphele ntambama. Abesifazane abakhulelwe kanye nabantu abanezifo zohlelo lokugaya ukudla lapho kuba namandla khona kufanele bakhawulele ukuphuza. Akufanele liphekwe linamandla kakhulu futhi lingaphuzwa itiye elipholile ebelihlezi amahora amaningana: ama‑polyphenols afakwe umoya‑mpilo angacasula ulwelwesi lwamathumbu.
9. Ukwenziwa Kwe‑Tiye:
- Izinga lokushisa lamanzi: 75–85 °C. Ekuvuneni okuncane kwasekuqaleni kwentwasahlobo — 75–80 °C.
- Inani letiye: 2–3 g kwi‑100 ml (i‑gaiwan) noma 5–7 g ku‑200–250 ml (ingilazi / iketela).
- Izitsha: I‑gaiwan yobumba (盖碗, gàiwǎn) — iyona engcono kakhulu yokwembula iphunga elicashile. Ingilazi yeglasi (玻璃杯) — yokujabulela ngokubukwayo. Iketela lobumba noma le‑ceramic — lokuphuza itiye neqembu.
- Inqubo:
- Shisisa izitsha ngamanzi ashisayo, uwachithe.
- Thela itiye. Uma uyipheka engilazini — ungasebenzisa indlela yokuthela ngezansi (下投法, xiàtóu fǎ): kuqala itiye, bese kuba amanzi.
- Thela amanzi asezingeni elifanele lokushisa ngomsele othambile ngasodongeni lwesitsha.
- Ukungeniswa kokuqala — amasekhondi angama‑30–60 (i‑gaiwan) noma imizuzu eyi‑1.5‑2.5 (ingilazi).
- Sakaza ezinkomishini.
- Ukuphinda ukuthela: iziphongo ezi‑3‑6. Kwesinye nesinye esilandelayo — khulisa isikhathi ngamasekhondi ayi‑10‑15.
10. Ukugcinwa:
- Itiye eliluhlaza — umkhiqizo onesikhathi esilinganiselwe sokunambitha okuhle kakhulu: izinyanga ezi‑6–12 ngemva kokukhiqizwa.
- Kufanele ligcinwe esitsheni esingagqobhozi futhi esingabonisi (isikhwama esingenamoya esiyifoyili, ikani lezinsimbi elinesivalo esiqinile).
- Izinga lokushisa elifanele — 0–10 °C. Kunconywa ukuligcina esiqandisini uma kuqinisekiswe ukuthi alikho umoya.
- Kufanele livikelwe ekukhanyeni, emswakameni, emaphungeni angaphandle.
- Ngaphambi kokuvula isikhwama esisuka esiqandisini, kufanele sisivumele sifike ezingeni lokushisa legumbi (imizuzu eyi‑15‑20) ukuze kugwemeke ukujiya kwamanzi.
11. Intengo Nezingxenye Ezikhohlisayo:
I‑Huáijí Lǜchá ithatha indawo yetiye eliluhlaza lesifunda ngentengo ephakathi nendawo, ethengekayo kakhulu kunamatiye aluhlaza adumile asuka e‑Zhèjiāng noma e‑Ānhuī. Intengo incike esikhathini sokuvuna (ekuqaleni kwentwasahlobo kubiza kakhulu), ebangeni nasekukhiqizeni.
- Indlela yokugwema imikhohlisi:
- Thenga kubakhiqizi basedolobhaneni i‑Qiàshuǐ noma ngabasabalalisi abathembekile betiye besifunda sase‑Huáijí, ngokukhethekile — abanophawu oluthi «Xīngāng chá» (新岗茶).
- Hlola ukubukeka: i‑Huáijí Lǜchá esezingeni — amachashazi alinganayo, ahlanzekile anombala oluhlaza omsulwa, angenabumthubi nezicucu.
- Hlola iphunga: ithoni ye‑chestnut yangempela — ihlanzekile, iqinile, ingenamanothi emvelo noma amanothi ashisayo. Ukunikezwa kwephunga okwenziwe ngabantu kunikeza iphunga elibukhali, elisheshe lishabalale.
- Zama ukungeniswa: ukungeniswa okukhanyayo, okusobala, okuluhlaza okugqamile nobumnandi obusobala kanye nokunambitheka okuhlala isikhathi eside ngemva — kuwuphawu lwempahla yangempela yezindawo eziphakeme.
- Qaphela amanani aphansi ngokusolisayo: ukufakwa esikhundleni kwempahla evela emathafeni noma ukusetshenziswa kwetiye langonyaka owedlule — kuyizindlela ezijwayelekile zomgunyathi.
12. Amaqiniso Athakazelisayo:
- Isifunda i‑Huáijí ngesinye sezindawo ezindala kakhulu eNingizimu ye‑China: sasungulwa ngowezi‑436 futhi eminyakeni engaphezu kweyi‑1 500 asikaze siguqule igama laso, okuyivelakancane kakhulu esifundeni.
- Ngesikhathi kumbiwa ingcebo yase‑Héjiācūn (何家村遗宝) e‑Xi’an — okungenye yezikhwama ezinkulu kakhulu zesikhathi sobukhosi bakwa‑Tang — kwatholakala izingxenye zesiliva ezinombhalo othi «isifunda i‑Huáijí», okuqinisekisa ukuxhumana okuqondile kwesifunda nenhloko‑dolobha i‑Cháng’ān ngemizila yokuhweba, okuhlanganisa nomzila wasolwandle oyiSilk Road.
- Indawo ephakeme kakhulu yendawo yokukhiqiza — intaba i‑Dàchóudǐng (大稠顶, 1 626 m) — iyisiqongo sokuqala sase‑Zhàoqìng futhi iyisizinda sesiqiwu sesifundazwe esinamahlathi angakaze athintwe asezindaweni ezishisayo.
- Ngaphandle kwetiye eliluhlaza nelibovu, e‑Qiàshuǐ kukhiqizwa itiye likamama (美人茶) — okufana ne‑Dōngfāng Měirén yase‑Taiwan, elilinyazwe izinambuzane futhi linephunga elimnandi lesithelo.
- Isifunda i‑Huáijí sisendaweni ncamashi eshisayo enyakatho (北回归线), okusinikeza izici ezihlukile zesimo sezulu — ukuguquka kusuka endaweni eshisayo eseningizimu kuye emaphakathi nendawo eshisayo ngaphakathi kwesifunda esisodwa.
- Idolobhana i‑Qiàshuǐ, indawo eyinhloko yetiye lase‑Huáijí, alidume ngetiye kuphela: lapha kuneziphethu ezishisayo (谿村温泉, Xīcūn wēnquán), ithempeli lamaBuddhist i‑Qīnglián (青莲古寺), kanye nezinsalela zezinqaba zasendulo zase‑Luógāng (罗岗古寨), kanye nemidlalo yesintu eyingqayizivele — umdanso wenyamazane enemibala (舞彩鹿). Ukuphuzwa kwetiye kulo mongo wamasiko kuthola ukubaluleka okukhethekile, okucishe kube yisiko.
- Abantu bendawo baqoqa ezintabeni ezizungeze amasimu etiye amakhowe asendle (野生冬菇, 野生灵芝) kanye namadlebe okhuni (野生木耳), okuvame ukuphakelwa ndawonye netiye eliluhlaza izivakashi — inhlanganisela efanekisela ukuphana kwendawo yezintaba.
13. Ukuqhathaniswa Namanye Amatiye Aluhlaza Ase‑Guangdong:
- I‑Xīngǎng Lǜchá (新岗绿茶, Xīngǎng Lǜchá): Empeleni indawo efanayo yokukhiqiza (idolobhana i‑Qiàshuǐ), imvamisa — izinto zokusetshenziswa ezifanayo. Umehluko uwukukhangisa: «Xīngǎng» — uphawu oluncane olunesikhundla se‑GI; «I‑Huáijí Lǜchá» — yigama elibanzi elifana nambulela. Iphrofayili icishe ifane.
- I‑Jiāolǐng Lǜchá (蕉岭绿茶, Jiāolǐng Lǜchá): Itiye eliluhlaza elivela esifundeni i‑Jiāolǐng (idolobha i‑Méizhōu, empumalanga ye‑Guangdong). Nalo lisentabeni, kugxilwe ekuhlanzeni kwemvelo. Ngokunambitheka linomunyu kancane futhi linomunxa wamaminerali, linethoni ye‑chestnut engagqamile kangako.
- I‑Mǎtú Lǜchá (马图绿茶, Mǎtú Lǜchá): Itiye eliluhlaza elivela esifundeni i‑Fēngshùn (idolobha i‑Méizhōu). Kugxilwe esimeni‑sasezinyangeni » (高山韵味), ukunambitheka — kusha, kodwa umzimba uncane kunase‑Huáijí. Isimo sezulu esihlukile — eningizimu‑mpumalanga ye‑Guangdong.
- I‑Qīshējìng Chá (七畲径茶, Qīshējìng Chá): Itiye eliluhlaza eliyivelakancane elivela esifundeni i‑Fēngkāi, elingumakhelwane ne‑Huáijí. Izimo zomhlabathi nesimo sezulu ziyefana, kodwa alaziwa kangako emakethe. Ukuqhathanisa okuqondile kunzima ngenxa yomthamo omncane wokukhiqiza.
- I‑Yánxīshān Bái Máo Jiān (沿溪山白毛尖, Yánxīshān Bái Máo Jiān): Itiye eliluhlaza elidumile elivela e‑Sháoguān (enyakatho ye‑Guangdong). Ngokwecebo, line‑profayili evamile: uboya obumhlophe obuningi, iphunga elikhulu lezimbali, umzimba olula. I‑Huáijí — inokuminyana okukhulu futhi inomsoco omningi we‑chestnut.
Ekuphetheni:
I‑Huáijí Lǜchá — kuyinto ethulile eyenzekayo kulabo abajwayele ukufuna amatiye aluhlaza e‑Zhèjiāng, e‑Ānhuī noma e‑Sìchuān futhi abangazi ukuthi emngceleni wezifundazwe ezintathu, emthunzini wamahlathi asezindaweni ezishisayo entabeni i‑Dàchóudǐng, kumila itiye elikwazi ukumangaza ngobumsulwa nobumnene. Alizisho iziqu ezimangazayo, kodwa lithembeke ngokwethembeka ngakho konke okucebile kwiqabunga lentaba: ukufudumala kwe‑chestnut kwephunga, ubumnandi obuzolile bokunambitheka, kanye nokuphisa okukhanyayo, okusobala lapho kubonakala khona ukuntwela kokusa phezu kweziqongo ezinenkungu zase‑Huáijí. Ukukhetha okuhle kakhulu kokuphuza itiye nsuku zonke — kusha, kuyatholakala futhi ngempela «luhlaza» ngayo yonke imiqondo yaleli gama. Kubathandi, abakhathele ukubikezelwa kwezimpawu ezidumile, i‑Huáijí Lǜchá izoba isikhumbuzo esimnandi sokuthi e‑China — ngisho nase‑Guangdong eshisayo — kungatholakala itiye eliluhlaza elinesimo sangempela sentaba.