- Uhlobo: I-Oolong (ngokuvamile ifakwe ugesi omncane, iyefana namatiye aluhlaza, izinga le-oxidation cishe 10-25%).
- Isigaba: Ama-Oolong aseTaiwan aphakeme (Gao Shan Cha).
- Imvelaphi: Taiwan (台湾, Táiwān), isifunda saseTaichung (台中县, Táizhōng Xiàn), ** indawo yezintaba yaseFushoushan (福寿山, Fúshòu Shān), eyingxenye yohlamvu lwezintaba iLi Shan (梨山, Lí Shān)**.
- Izixhumanisi zendawo: Cishe 24°15’ enyakatho latitude, 121°15’ empumalanga longitude (yentaba iFushoushan).
2. Umlando kanye Nokubaluleka Kwamasiko:
-
Umlando: Njengamanye ama-oolong aphakeme aseTaiwan, i-Fushoushan Oolong itiye elisha uma kuqhathaniswa. Umlando wayo waqala ngeminyaka yawo-1970s, lapho abalimi betiye baqala ukuhlola izindawo eziphakeme zaseTaiwan befuna izindawo ezintsha zokutshala ama-oolong. Indawo yaseFushoushan, etholakala ekuphakameni okuphawulekayo ezintabeni zeLi Shan, yaba yimpumelelo kakhulu kulokhu. Ekuqaleni, lendawo yayiyinsimu yezithelo, kodwa kamuva yaguqulwa yaba amasimu etiye.
-
Igama:
- “Fushoushan” (福寿山) yigama lentaba nendawo lapho itiye litshalwa khona. “Fu” (福) lisho “injabulo”, “Shou” (寿) lisho “ukuphila isikhathi eside”, “Shan” (山) lisho “intaba”. Kanyekanye - “Intaba Yenjabulo Nokuphila Isikhathi Eside”.
- “Oolong” (乌龙) - “udrako omnyama”, igama elijwayelekileleqoqo lamatiye afakwe ugesi ingxenye.
-
Ukubaluleka kwamasiko: I-Fushoushan Oolong ibhekwa njengenye yamatiye aphakeme aseTaiwan ahlonishwa kakhulu futhi abiza kakhulu. Iyaziswa ngokunambitheka kwayo okuhlanzekile, okusha, iphunga elimnandi lezimbali, ikakhulukazi amanothi aqinile e-orchid, kanye nekhono lokumelana nokugaywa kaningi. Leli tiye liyigugu lesifunda futhi lithandwa kakhulu eTaiwan nangaphesheya.
3. Incazelo Yezitshalo kanye Nempahla Eluhlaza:
- Uhlobo: Ukukhiqiza i-Fushoushan Oolong, izinhlobo ezilandelayo zisetshenziswa ikakhulukazi:
- Qing Xin Oolong (青心乌龙, Qīng Xīn Wūlóng): “Inhliziyo Eluhlaza Oolong” - uhlobo oluvame kakhulu lwama-oolong aphakeme aseTaiwan, laziwa ngephunga elimnandi lezimbali.
- Jin Xuan (金萱, Jīn Xu萱): “Imbali Yegolide” (eyaziwa nangokuthi “i-Milk Oolong No. 12”). Lolu hlobo lwakhuliswa eTaiwan futhi luphawuleka ngephunga elincane elikhilimu (alivamile endaweni yemvelo).
- Cui Yu (翠玉, Cuì Yù): “I-Jade” (eyaziwa nangokuthi “i-Oolong No. 13”). Iyaziswa ngokunambitheka kwayo okupholile nephunga elimnandi.
- Ukuvuna: Ukuvuna kwenzeka, ikakhulukazi, entwasahlobo nasebusika. Okuhamba phambili kubhekwa okuvunwa entwasahlobo i-Fushoushan, kanti okunephunga elimnandi kakhulu, kodwa kuncipha kancane ukunambitheka - okuvunwa ebusika. Futhi, eFushoushan, ngenxa yokuphakama okuphezulu, itiye livame ukuvunwa ekuqaleni kwehlobo, okungavamile kwezinye izifunda.
- Izinga lokuvuna: Kuvunwa ihlumela kanye namahlamvu amabili noma amathathu aphezulu.
- Izidingo zempahla eluhlaza: Ziphakeme kakhulu. Kusetshenziswa kuphela amahlamvu amancane, angenamonakalo, amahlamvu amnandi kanye namahlumela.
4. Indawo kanye Nezici Zokutshala:
- Indawo yezintaba yaseFushoushan: Lendawo iyingxenye yohlamvu lwezintaba iLi Shan futhi ibonakala ngokuphakama okukhulu kwamapulazi etiye. Ekuqaleni, entabeni iFushoushan kwakukhona insimu yezithelo, eyasungulwa ngeminyaka yawo-1950s. Kamuva, ingxenye yendawo yanikelwa ekuphathweni kwamasimu etiye.
- Ukuphakama okutsalwa khona: Amapulazi etiye atholakala ekuphakameni ukusuka ku-1800 kuya ku-2500 amamitha ngaphezu kogu lolwandle, okwenza leli tiye libe ngelinye lamatiye aphakeme kakhulu eTaiwan. Lokhu kuphakama okuphawulekayo kungenye yezici eziyinhloko ze-Fushoushan Oolong.
- Inhlabathi: Inhlabathi esifundeni saseFushoushan icebile ngezinto eziphilayo namaminerali. Inamanzi ajiyile kahle.
- Isimo sezulu: Isimo sezulu esincane esiyingqayizivele esinamazinga okushisa apholile, umswakama ophezulu, inkungu evamile, izinsuku eziningi ezinelanga, kanye nokwehluka okukhulu kwamazinga okushisa emini nasebusuku. Izinga lokushisa lonyaka lilinganiselwa ku-12-15°C (ekuphakameni okungaphezu kwamamitha angu-2000). Ubusika bubanda, kwesinye isikhathi kuba neqhwa. Lezi zimo zikhuthaza ukukhula okunenshece kwamahlamvu etiye nokunqwabelana kwezinto ezinuka kamnandi nama-amino acid kuwo.
- Inkungu: Inkungu evamile imboze amasimu etiye, ivikele amahlamvu emisebeni eqondile yelanga, iwenze abe thambile futhi iwanikeze ukunambitheka okumnandi okukhethekile.
- Imvelo: Isifunda saseFushoushan sihlukaniswa nemvelo ehlanzekile, okunomthelela omuhle kwikhwalithi yetiye.
- Izici: Ukutshalwa ezindaweni eziphakeme (tiye i-Gao Shan) yikhona okunikeza i-Fushoushan Oolong izici zayo eziyingqayizivele: iphunga elimnandi elintekenteke, ukunambitheka okumnandi, ukunambitheka kwangemva okuhlala isikhathi eside, kanye nenani elikhulu lezakhamzimba, ikakhulukazi ama-amino acid.
5. Indlela Yokukhiqiza:
- Ukuvuna (采摘 - cǎi zhāi): Kuchazwe ngenhla. Kwenziwa ngesandla.
- Ukubuna (萎凋 - wěidiāo): Amahlamvu avuniwe andlalwa emoyeni ovulekile (ngokuvamile ukubunisa emthunzini) noma endlini. Lesi sigaba singathatha amahora ambalwa kuya kosuku, kuye ngesimo sezulu nomswakama. Inhloso ukususa ingxenye yomswakama emahlamvini, ukuwenze abe thambile futhi uqale inqubo ye-fermentation.
- Ukunyakazisa (摇青 - yáo qīng): Amahlamvu anyakaziswa ngobunono futhi anyakaziswe ezinqweleni zoqalo (bamboo), ukuze kuqaliswe inqubo ye-oxidation. Lesi sigaba senziwa izikhathi ezimbalwa, kuhlanganiswe nokuphumula kwamahlamvu. Nge-Fushoushan Oolong, ukunyakazisa kuvame ukwenziwa ngobunono obukhulu, ukuze kulondolozwe ubumnene bamahlamvu nephunga elimnandi elintekenteke.
- I-Fermentation (发酵 - fājiào): Inqubo ye-oxidation eyenzeka ngesikhathi sokunyakazisa nokuphumula kwamahlamvu. I-Fushoushan Oolong ingeyama-oolong afakwe ugesi omncane, izinga layo le-fermentation ngokuvamile lingeqi ku-10-25%. Lokhu kuvumela ukulondoloza ubusha namaphuphu ezimbali ephunga letiye.
- ‘Ukubulala uhlaza’ (杀青 - shā qīng): Ukugazinga ngezinga lokushisa eliphezulu ukuze kumiswe inqubo ye-fermentation.
- Ukusonga (揉捻 - róuniǎn): Amahlamvu ayasongwa, kuwelwe ukuma okuyindilinga okuhhafu.
- Ukomiswa (烘干 - hōnggān): Itiye liyomiswa ukuze kususwe umswakama futhi kulungiswe ukuma.
- Ukuhlunga (分级 - fēnjí): Itiye eliqediwe lihlungwa ngosayizi nekhwalithi.
6. Izici Zokuzwa Ngezitho:
- Ukubukeka kwehlamvu elomile: Amahlamvu etiye ahlanganiswe ngokuqinile abe yindilinga noma imigqulunga, usayizi osukela phakathi kuya kumkhulu. Umbala usuka kuluhlaza okhalweni kuya kuluhlaza omnyama, ucwazimula kancane. Kungenzeka kube khona amathiphu (amahlumela), embozwe uboya obukhanyayo.
- Iphunga lehlamvu elomile: Lisha kakhulu, licacile, linamanothi ezimbali aqinile (orchid, gardenia, lily of the valley), amanothi ekhilimu, ezithelo (ipentshisi, i-lychee, ikhabe), kanye nezici zotshani. Ngezinye izikhathi ungazwa amanothi amancane e-coniferous namantongomane. Iphunga eliyisici “lendawo ephakeme” - lihlanzekile, lipholile, linemibala yomoya wasezintabeni nenkungu. Nge-Fushoushan Oolong, iphunga linamandla futhi liyahlala isikhathi eside, linamanothi e-orchid agqamile.
- Iphunga le-infusion: Linothe, liyimbali, linoshukela, linemibala yekhilimu, izithelo, uhlaza noju. Lihlala isikhathi eside, “liphila” futhi lihlanzekile. Efungweni le-Fushoushan Oolong kuvame ukuba khona “ubumnandi bendawo ephakeme” obukhethekile.
- Ukunambitheka: Kumnene kakhulu, kuthe xaxa, kuyemukela, kunoshukela, kunokuhwaqhuzwa okuncane kanye nokunambitheka okuhlala isikhathi eside okupholile. Ebuketheni, amanothi ezimbali agqamile, anezici zekhilimu, izithelo (ipentshisi elimhlophe, i-lychee), uhlaza, ngezinye izikhathi kunencasa encane. Amatiye aphakeme, okuhlanganisa i-Fushoushan, anokunambitheka “okumnandi nokuthambile” okukhethekile ngenxa yokuqukethwe okuphezulu kwama-amino acid, kanye “nomculo wasezintabeni” oyisici - umuzwa ohlanganisiwe wokusha, ukuhlanzeka, “nokuphola”, okunzima ukuchaza ngamagama. Ukunambitheka kwe-Fushoushan Oolong kuvame ukuchazwa ngokuthi “kuhlanzekile”, “kusobala”, “kuhle”.
- Umbala we-infusion: Uphuzi okhanyayo, oluhlaza okhalweni, osabalala, ohlanzekile, ocwazimula ngokukhanyayo. Ngezinye izikhathi uchazwa ngokuthi “i-jade”.
- Ishumi letiye (ihlamvu eligayiwe): Amahlamvu aphelele, agobekayo, avuleka ngemva kokugaywa, anombala oluhlaza okhalweni.
7. Uhlaka Lwamakhemikhali:
I-Fushoushan Oolong icebile nge:
- Ama-Polyphenol (ama-Catechin): Ama-antioxidant anamandla.
- Ama-Amino acid: Okuqukethwe okuphezulu kakhulu kwama-amino acid, ikakhulukazi i-L-theanine, ebhekele ukunambitheka okumnandi kwetiye futhi inomphumela wokuthoba. Okuqukethwe okuphezulu kwe-theanine kuyisici esihlukile samatiye aphakeme.
- Amavithamini: C, iqembu B, E, K.
- Amaminerali: I-Potassium, i-fluorine, i-magnesium, i-manganese.
- I-Caffeine: Okuqukethwe i-caffeine kuphakathi nendawo.
8. Izinzuzo Zezempilo:
- Umphumela we-antioxidant: Uvikela amangqamuzana ekulimaleni kwama-radical akhululekile, wehlise izinga lokuguga.
- Ukuqinisa amasotsha omzimba: Kukhulisa ukumelana komzimba nezifo.
- Ukwenza ngcono ukugaya ukudla: Kukhuthaza ukugaya ukudla, kusiza ekumungeni kokudla.
- Umphumela wokunika amandla: Kunika amandla ngobumnene, kuthuthukisa ukugxilisa ingqondo, kususa ukukhathala.
- Umphumela wokuthoba umzimba: Ngenxa yokuqukethwe okuphezulu kwe-L-theanine, i-Fushoushan oolong isiza ukwehlisa ingcindezi, ithuthukise isimo sengqondo, ikhuthaze ukuphumula, futhi ngesikhathi esifanayo ingadali ukozela.
- Umphumela wokupholisa: Iyalusuthisa uphuthu olukhulu, ikakhulukazi esimweni sezulu esishisayo.
- Uhlelo lwenhliziyo nemithambo yegazi: Kungasiza ukwehlisa izinga le-cholesterol “embi”, kuqinise udonga lwemithambo.
- Ukwenza ngcono isimo sesikhumba: Ngenxa yama-antioxidant namavithamini, itiye lisiza ukwenza ngcono umbala wobuso, kukhulise ukuqina kwesikhumba.
9. Ukuphisa:
-
Izinga lokushisa lamanzi: 85-95°C (kuya ngekhwalithi yetiye namandla afunwayo). Kwezivuno zentwasahlobo ezintekenteke kakhulu kanye netiye elivela emahlumeleni, kungcono ukusebenzisa amanzi anezinga lokushisa elingu-80-85°C. Ungasebenzisi amanzi abilayo ukuze ungawashisi amahlamvu athambile.
-
Inani letiye: Amagremu angu-5-7 ngamanzi ayi-150-200 ml.
-
Izitsha: I-gaiwan, itiyela lobumba le-Yixing, noma izitsha zobumba. Ubumba luzokwenza ukunambitheka nephunga letiye kuvele ngokugcwele.
-
Inqubo:
- Shisisa izitsha ngamanzi abilayo.
- Faka itiye e-gaiwan noma etiyeleni.
- Thela amanzi etiyeni bese ukhipha ngokushesha ukugaya kokuqala (ukugeza itiye).
- Thela amanzi etiyeni futhi uligcine imizuzwana engama-30 umzuzu ongu-1 (ukuchitha kokuqala).
- Thela i-infusion ezinkomishini.
- Phinda ukugaywa izikhathi ezingu-5-7 (ngezinye izikhathi ngaphezulu), kancane kancane ukwandisa isikhathi sokugaywa ngemizuzwana engu-15-30 ngokuchitha okulandelayo ngakunye.
10. Ukugcinwa Kwayo:
I-Fushoushan oolong kufanele igcinwe endaweni eyomile, epholile, emnyama, esitsheni esingangeni umoya, kude namaphunga angaphandle. Ekahle - efrijini, ekameleni elihlukile. 11. Intengo kanye Nemikhonyovu:
I-Fushoushan oolong ingeyesigaba samatiye aphakeme aseTaiwan futhi, ngokuvamile, ibiza kakhulu. Intengo incike kwikhwalithi yempahla eluhlaza, ukuphakama lapho itshalwe khona (ukuyekelela phezulu, kubiza kakhulu), isizini sokuvuna (itiye lasentwasahlobo libiza kakhulu), isithunzi somkhiqizi, kanye nendawo ethile esifundeni saseFushoushan nendawo othengwa kuyo. Indlela yokugwema imikhonyovu:
- Thenga kubathengisi abathembekile: Funafuna izitolo ezikhethekile zetiye ezinesithunzi esihle, ezingakunikeza ulwazi ngemvelaphi yetiye.
- Qaphela intengo ephansi kakhulu: Intengo ephansi kakhulu kufanele ikuxwayise. I-Fushoushan oolong yangempela ayikwazi ukubiza kancane.
- Hlola ukubukeka ngokucophelela: Izingcezu zetiye kufanele zihlangane ngokuqinile, zibe nombala ofanayo, zingabi nezaphulelo nezintuli.
- Linganisa iphunga: Itiye elomile kufanele libe nephunga elinamandla, elisha, lezimbali elinamanothi aphawulekayo asezindaweni eziphakeme.
- Hlola i-infusion: Umbala we-infusion kufanele ube ngophuzi okhanyayo noma oluhlaza okhalweni, ucacile.
12. Amaqiniso Athandekayo:
- “Insimu Yezithelo”: Ekuqaleni, endaweni lapho amapulazi etiye aseFushoushan atholakala khona manje, kwakukhona insimu yezithelo, eyasungulwa ngeminyaka yawo-1950s.
- Itiye lendawo ephakeme (Gao Shan Cha): ETaiwan, amatiye atshalwa ekuphakameni okungaphezu kwamamitha ayi-1000 ngaphezu kogu lolwandle abizwa nge “Gao Shan Cha” - itiye lendawo ephakeme. Ayaziswa ngokunambitheka okukhethekile, okuphucukile nephunga.
- Imiqhudelwano yetiye: ETaiwan, imiqhudelwano yetiye yenziwa njalo, lapho i-Fushoushan oolong ivame ukuthola izikhundla zomklomelo.
- Ukukhiqizwa okulinganiselwe: Ngenxa yokuphakama okukhulu lapho itshalwa khona nesimo sezulu esinzima, ukukhiqizwa kwe-Fushoushan oolong kukhawulelwe kakhulu.
13. Ukuqhathaniswa namanye ama-Oolong Aphakeme:
- I-Alishan (阿里山): I-Fushoushan ivame ukuqhathaniswa ne-Alishan oolong, njengoba womabili amatiye engama-oolong aphakeme aseTaiwan futhi enezici ezifanayo. Kodwa-ke, i-Fushoushan, ngokuvamile, inokunambitheka okuqinile, “okupholile” nokuhlanzekile, okunamanothi ezimbali agqamile, kuyilapho i-Alishan ingaba nekhilimu kancane futhi ibe nezithelo. I-Fushoushan futhi ivame ukubiza kakhulu ngenxa yokuphakama okukhulu lapho itshalwa khona nomthamo omncane wokukhiqiza.
- I-Li Shan (梨山): I-Fushoushan iyingxenye yohlamvu lwezintaba iLi Shan. Ngenjwayelo, amatiye avela kulezi zifunda afana kakhulu, kodwa i-Fushoushan, ngokuvamile, ibiza kakhulu ngenxa yokuphakama okukhulu lapho itshalwa khona (amapulazi atholakala phezulu kunokujwayelekile eLi Shan) futhi, ngokufanele, umthamo omncane wokukhiqiza. Futhi, kukholakala ukuthi i-Fushoushan inomculo wasezintabeni onamandla ngokwengeziwe.
- I-Da Yu Lin (大禹嶺): I-Da Yu Lin iyisifunda setiye esiphakeme kakhulu eTaiwan (ngaphezu kwamamitha angu-2600). Itiye elivela lapho lihluke ngokunambitheka okuthe xaxa nokuphucukile, kodwa ngentengo ephakeme kakhulu. I-Fushoushan ingabhekwa njengo “mfowabo omncane” we-Da Yu Lin, enezici ezifanayo, kodwa ezingagqamile kancane.
- I-Dong Ding (冻顶): I-Dong Ding i-oolong e-gazingwe ngokumaphakathi, enokunambitheka okunothe, okunamanothi amantongomane ne-caramel. I-Fushoushan, ngakolunye uhlangothi, itiye elilula futhi elisha elinamanothi ezimbali agqamile.
14. Isiko Loke Udle:
- I-Gongfu Cha: I-Fushoushan oolong, njengamanye ama-oolong aphakeme aseTaiwan, ifaneleka kahle ekugayweni ngendlela ye-Gongfu Cha - umkhosi wendabuko waseChina wetiye. Le ndlela ivumela ukwembula ngokugcwele ukunambitheka nephunga letiye, futhi ujabulele inqubo ngokwayo.
- Izitsha: Ekugayweni, kungcono ukusebenzisa i-gaiwan noma itiyela elincane lobumba lwe-Yixing. Izitsha zengilazi ecacile nazo zizofaneleka, ukuze ubuke ubuhle bamahlamvu avulekayo.
- Inhlanganisela nokudla: I-Fushoushan oolong ayinconywa ukuhlanganiswa nokudla, ukuze kungaphazamiseki ukunambitheka kwayo okuthe xaxa nephunga. Leli tiye kungcono uliphuze lodwa, ujabulele ukuphuza ngakunye.
- Isikhathi sosuku: Leli tiye lingaphuzwa nganoma yisiphi isikhathi sosuku, kodwa lihle ngokukhethekile ekuphuzeni itiye ekuseni nasemini, njengoba linomphumela omncane wokunika amandla.
15. Izeluleko Zokukhetha:
- Isizini: Bheka isizini sokuvuna. Ukuvuna kwentwasahlobo kubhekwa njengokuhamba phambili, ukuvuna kwasebusika kungokwesibili ngekhwalithi.
- Ukuphakama: Khumbula ukuthi ukuyekelela ephezulu lapho amapulazi etholakala khona, ngokuvamile, kuba ngcono ikhwalithi yetiye (nentengo ephakeme).
- Uhlobo: I-Qing Xin Oolong iyindlela evamile neyimpumelelo kakhulu, uma ungaqinisekile ngezintandokazi zakho.
- Ukubukeka: Funafuna izingcezu zetiye ezihlangene ngokuqinile ezinobukhulu obufanayo nombala, ngaphandle kwezaphulelo nezintuli.
- Iphunga: Ngesimo esomile, itiye kufanele likhiphe iphunga elinamandla, elisha, lezimbali.
Ekuphetheni:
I-Fushoushan oolong itiye eliphakeme, eli-elite, elinesimilo esingafani nanoma yisiphi esinye, esidalwe ngaphansi kwezimo eziyingqayizivele esinye sezifunda zetiye eziphakeme kakhulu eTaiwan. Amahlamvu ayo athambile, asongwe, atshalwe emithambekeni “yeNtaba Yenjabulo Nokuphila Isikhathi Esinde” ekuphakameni okungaphezu kwamamitha ayi-1800, amunce ukusha komoya wasezintabeni, iphunga lezimbali ezisezintabeni, nokuphola kwenkungu. Leli tiye linikeza i-infusion enephunga elimnandi lezimbali ezintekenteke, ukunambitheka okuthe xaxa, okumnandi okumnandi, kanye nokunambitheka okuhlala isikhathi eside, okupholile. Ukunambitha i-Fushoushan oolong yangempela kusho ukuzitholela umhlaba omangalisayo wama-oolong aseTaiwan, ukuzwa umlingo wezindawo eziphakeme, nokujabulela ubuciko beqiniso betiye. Leli tiye elezikhathi ezikhethekile, eziphuzo itiye elingenamuntu ophangisayo, elicabangelayo, lapho ufuna ukucwila emhlabeni wokucabanga, ujabulele ukuphuza ngakunye, konke ukuhluka kokunambitheka nephunga, futhi uzuze injabulo engafani nalutho yokudla nobuhle. I-Fushoushan oolong akuyona nje isiphuzo, kodwa ingcebo yangempela yetiye, etholakala kuphela kubathandi beqiniso.