home · article
Bòhétáng
Bòhétáng · 薄荷塘
*IBòhétáng* (薄荷塘) iyindawo encane yezinto ezingavuthiwe ze-*gǔshù* ehlathini likahulumeni lase-易武 (*Yìwǔ*) eningizimu-mpumalanga ye-Xishuangbanna, ekleliswe esigabeni esikhethekile se-S+ emkhakheni we
IBòhétáng (薄荷塘) iyindawo encane yezinto ezingavuthiwe ze-gǔshù ehlathini likahulumeni lase-易武 (Yìwǔ) eningizimu-mpumalanga ye-Xishuangbanna, ekleliswe esigabeni esikhethekile se-S+ emkhakheni we-sheng pu’er: iyindlala ngokwedlulele, icolekile ngendlela eyisibonelo futhi ingenye yamatiye abiza kakhulu kuyo yonke i-易武. Igama lendawo livela ku-薄荷 (bòhe — ngokoqobo okusho ukuthi ‘ummintsane’), futhi yilokhu kuphola kommintsane osekuphenduke uphawu lwayo oluhlonzayo. Lesi yisimo esingavamile lapho amandla evezwa khona ngobuciko: ukuhlanzeka kwehlathi, iphunga elimnandi lezimbali noju kanye nomkhondo opholile, ocishe ube ngowommintsane.
1. Ukuhlukaniswa nokuDabuka:
- Uhlobo: i-sheng pu’er (生普) — ipu’er yohlobo olungavuthiwe (olungavutshelwanga ‘emva kokuvutshelwa’).
- Isigaba: gǔshù (古树) — izihlahla zetiye ezindala; ingxenye yemakethe esezingeni eliphezulu evela endaweni eyodwa.
- Umdabu: isifunda i-勐腊 (Měnglà) e-Xishuangbanna-Dai Autonomous Prefecture esifundazweni i-Yunnan; ingxenye enkulu ye-易武 (Yìwǔ) — inhliziyo yomlando ‘wezintaba eziyisithupha ezidumile zetiye’ (古六山).
- Isimo sendawo: kurejista ye-míngzhài (名寨) imakwa ngokuhlukile njenge-易武(国有林) — ‘ihlathi likahulumeni’ (guóyǒulín).
- I-cultivar: uhlobo lwase-Yunnan olunamaqabunga amakhulu (大叶种) eqembu le-Assamica.
- Izindawo ezingomakhelwane endaweni efanayo yemvelo ngokwehlathi likahulumeni lase-易武: 刮风寨 (Guāfēngzhài), 铜箐河 (Tóngqìnghé) kanye nendawo ephambili ehlobene ne-刮风寨, i-茶王树 (Cháwángshù). Ngokwesizinda salo ‘sasendle’, i-Bòhétáng igqama hhayi ngamandla, kodwa ngobuhle — lolu wuphawu lwayo oluhlonzayo.
2. Umlando kanye Nokubaluleka Kwamasiko:
- I-Bòhétáng iyinsakavukela yenkathi yakamuva yamatiye ‘entaba eyodwa’ (dānshān) kanye ‘nendawo eyodwa’, lapho imakethe ye-sheng pu’er yasuka ekuhlanganiseni kwezifunda yaya ekukhonzeni amadolobhana athile, ihlathi ngisho nesihlahla esisodwa.
- I-易武 yadlala indima yomlando njengomgqugquzeli: indawo yasendulo yokuhweba ngepu’er kanye ‘nezintaba eziyisithupha ezidumile’, okuphawuleka kuzo amagama adumile afana ne-弯弓 (Wāngōng, umnyombo womlando we-曼撒) kanye ne-麻黑 (Máhēi).
- Kulesi sizinda, izindawo zehlathi likahulumeni — 刮风寨, 茶王树, 铜箐河 kanye ne-Bòhétáng — zabonwa njengesiqongo ‘sokuhlanzeka kwasendle’ kwe-易武.
- I-Bòhétáng kulesi sigaba sathatha indawo ephambili ngentengo nekhwalithi: ukungatholakali okwedlulele kwezinto ezingavuthiwe ezivela ekujuleni kwehlathi elivikelwe, uphawu oluqashelwayo lommintsane kanye nodumo ‘lokucoleka kakhulu’ phakathi kwabanamandla kwayenza igama okukalwa ngalo umkhawulo ongaphezulu wemakethe yase-易武.
3. Incazelo Yebhotani kanye Nezinto Ezingavuthiwe:
- I-Bòhétáng iyi-gǔshù (古树), izihlahla zetiye ezindala.
- Izinto ezingavuthiwe lapha azithelwa ingadi evalekile elinganayo, kodwa inani elincane lezihlahla ezinde ezisakazeke ehlathini, okuyikho okuchaza umthamo omncane kakhulu kanye nenani elingafinyeleleki.
- Njengayo yonke i-易武, i-Bòhétáng incike ohlotsheni lwase-Yunnan olunamaqabunga amakhulu (大叶种) eqembu le-Assamica — yilona oluwunikeza ukwakheka okuthambile ‘okumanzi-okumnandi’ kwengxube yesifunda kanye nokunambitheka okuhlala isikhathi eside.
- Okukhethekile ngale ndawo ukuthi izihlahla gǔshù zasehlathini zikhiqiza izinto ezingavuthiwe ezicoleke ngendlela engavamile futhi ‘ezikhanyayo’: naphezu kokuceba kwazo akunzima, akuhlazisi, kodwa kuyimibukiso — yilokho okubhalwe phansi egameni elithi 细腻 (xìnì, ‘okucolekile-okunokucwengwa’).
4. I-Terroir kanye Nezici Zokutshala:
- Umbhalo othi 国有林 (‘ihlathi likahulumeni’) — uyisihluthulelo saso sonke isimilo setiye. Ngokungafani nezingadi zasemadolobhaneni, ezakhiwe eduze kwezindlu nasemithambekeni ezungeze amagceke, izindawo ze-国有林 zisekujuleni kwehlathi elivikelwe, lapho kufinyelelwa khona ngokuya ngezinyawo amahora amaningi.
- Izihlahla ezindala zetiye lapha azikhuli ngemigqa yemihlambi, kodwa zihlakazeke phakathi kwekhanopi ephilayo yehlathi lasezindaweni ezishisayo, zizungezwe izihlahla eziphakeme, imivini kanye nezihlahlana.
- Yilesi simo — ukukhanya okusakazekile, umswakama ophezulu, amahola abandayo, udoti ocebile wehlathi kanye nokungabikho cishe okuphelele kokugxambukela komuntu — okwakha lokho okuyilapho kwencazelo yokunambitha kubizwa ngokuthi ‘i-resonance yasehlathini’ (山野气) futhi, esimweni se-Bòhétáng, ukuphola okuzwakalayo.
5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza:
- I-Bòhétáng iyi-sheng pu’er (生普), ipu’er yohlobo olungavuthiwe. Inqubo yobuchwepheshe eyisisekelo yezinto ezingavuthiwe ezinjalo ifana kuyo yonke i-易武:
- ukuvunwa kwama-flush e-gǔshù;
- ukubuna (wěidiāo);
- ukulungiswa kokuhlaza — ‘ukubulala okuluhlaza’ (shāqīng 杀青) epanini, okwenziwe ngobumnene, ukuze kulondolozwe iphunga elimnandi elicolekile futhi kungabulawanga ukuqabuleka okuyisici;
- ukusontwa (róuniǎn 揉捻);
- ukomiswa elangeni (shàiqīng 晒青) — ukomiswa elangeni okuyikona okukhiqiza i-晒青毛茶, isisekelo sepu’er, ngokungafani nokomiswa kuhhavini kwamatiye aluhlaza.
- I-晒青毛茶 ekhiqiziwe ingabe isicindezelwa ibe amakhekhe (bǐng) futhi ibekelwe ukuvuthwa okuhamba kancane ngokwemvelo.
- Endaweni esezingeni le-Bòhétáng, ubuncane besinyathelo ngasinye bubalulekile: i-shāqīng enokhahlo noma ukugaywa ngokweqile kwakuzosula lokho kucoleka kwezimbali noju kanye nokuphola okuyikona okwenza leli tiye laziswe.
- Empeleni, izinto ezingavuthiwe ze-Bòhétáng zivame ukunikezwa njengezinto ezihlanzekile zendawo eyodwa (单株 — dānzhū, ‘esihlahleni esisodwa’, noma imikhiqizo emincanyana kakhulu) ngaphandle kokuhlanganisa — ukuxutshaniswa nezinto ezingavuthiwe ezingavamile kangako lapha akunangqondo.
6. Izimpawu Zokuzwa Ngezinzwa:
- Iphrofayili ye-Bòhétáng kurejista ichazwa ngefomula ethi 清雅花蜜 + 薄荷凉, 细腻 — ‘iphunga elihlanzekile-elicolekile lezimbali noju kuhlanganise nokuphola kommintsane, ukwakheka okucolekile’.
- Iphunga — eliphezulu, elikhanyayo, izimbali noju (花蜜香), ngaphandle kwesisindo ‘kanye nobukhohlakala basendle’; elihlanzekile neliqondile.
- Ukwakheka — akukhona ‘okunamandla okwentaba’, njengamatiye ase-布朗 afana ne-老班章, kodwa okucolekile, okushelelayo, okukhanyayo; amandla afihlwe ebucikweni.
- Isiginesha — ukuphola okuyisici, okuhlotshaniswa nommintsane (薄荷, bòhe — ngokoqobo ‘ummintsane’, okuvela khona igama lendawo). Lo muzwa wokuqabuleka ‘nokubanda’ emqaleni nasemkhathini — yikho okuhlukanisa i-Bòhétáng kunoma iyiphi i-易武 yasemadolobhaneni.
- Isakhiwo — isisekelo esithambile, esinamanzi-okumnandi se-易武 esinokunambitheka okuhlala isikhathi eside, okuhlanzekile.
- Uma kuqhathaniswa nezinga eliyisona elingcono le-易武 yakudala — idolobhana i-麻黑 (Máhēi) nelayo i-汤柔水甜 kanye ‘nemvumelwano’ (韵) ende — i-Bòhétáng iya ohlangothini olufanayo lokuthamba nokunwebeka, kodwa yengeza ubuhlungu bekhwalithi ephezulu bokubona kwehlathi kanye nalokho kuphola kommintsane, okwenza iphrofayili ibe ‘eyehlathi’ kakhulu futhi icwebezele.
9. Ukwenza Itiye:
Izincomo zokwenza itiye (i-gongfu, okomkhuba we-gǔshù sheng elicolekile):
- Isitsha — i-gaiwan ye-porcelain, ukuze kungamenywa iphunga elimnandi eliphezulu.
- Amanzi — athambile, asondele ku-95–100 °C; ikhwalithi yamanzi ibalulekile kumatiye ‘akhanyayo’.
- Ukuthulula amanzi — okokuqala okusheshayo okukhipha uthuli, okulandelwa uchungechunge lwezingxube ezimfishane kakhulu ezinwetshwa kancane kancane.
- Umqondo — hhayi ‘ukucindezela’ iqabunga; i-Bòhétáng iyazembula ngesineke, imelana nokuthululwa kwamanzi okuningi futhi ikhipha ubumnandi nokuphola esiphethweni isikhathi eside.
11. Intengo kanye Nomgunyathi:
- I-Bòhétáng — ngelinye lamatiye abiza kakhulu kuyo yonke i-易武; isiqongo sentengo nekhwalithi sehlathi likahulumeni. Kunomgunyathi omningi kanye ‘nokwelulelwa’ ngaphansi kwegama le-Bòhétáng emakethe ngenxa yokushoda kanye nentengo.
- Ukuphola, hhayi amandla. Uma inkomishi ibuswa ubukrakra obunzima ‘kanye nokushaya’ (njengephrofayili yase-布朗), akukhona ukuhamba kwe-Bòhétáng. Lapha kulindelwe ubuciko, iphunga eliphakeme lezimbali noju kanye ‘nokubanda’ okucacile ‘kommintsane’.
- Ukucoleka kokwakheka. Ingxube iyakhanya futhi ishelele (细腻), ngaphandle kobuhlaza ‘kanye nokuminyana ‘kwasedolobhaneni’; amandla avezwa ukunambitheka okuhlala emva kokuphuza kanye nokuqabuleka komphimbo, hhayi ukunameka.
- Umongo wehlathi likahulumeni. I-Bòhétáng yangempela — iyimpahla ye-国有林, ngokwencazelo yomkhiqizo omncane. Umthamo omkhulu ‘olinganayo’ ngentengo efinyelelekayo awuhambisani nalesi simo.
- Ukuqhathanisa nomakhelwane. Eduze kwephrofayili nangokomdabu kukhona i-刮风寨/茶王树 (iphunga lezimbali noju licacile, ukwakheka kujiyile futhi ‘umoya’ unamandla kakhulu) kanye ne-麻黑 (ethambile, ngaphandle kokuphola okuphawulekayo kommintsane). Uma isiginesha ‘sommintsane’ singekho, futhi ukwakheka kunzima ngaleso sikhathi — kungenzeka ukuthi ubhekene nenye i-易武, eyenziwe yaba i-Bòhétáng.
12. Amaqiniso Athakazelisayo:
- Mayelana namazinga. I-Pu’er njengesigaba ichazwa izinga elizimele likazwelonke le-PRC letiye elithi Pǔ’ěr (普洱茶), elihlanganisa phakathi kwayo uhlobo olungavuthiwe (生) olususelwe ku-晒青毛茶 evela ezintweni ezingavuthiwe ezinamaqabunga amakhulu zase-Yunnan ezinendabuko yendawo evikelwe. I-Bòhétáng, iyimpahla ye-gǔshù evela e-易武, ngokusemthethweni ingena kulesi sigaba njenge-sheng yezinga eliphezulu yendawo eyodwa.
- Imikhawulo yokumiswa kwamazinga. Izinga likazwelonke limisa isigaba, uhlobo lwezinto ezingavuthiwe kanye nezidingo eziyisisekelo, kodwa alinikezi isimo ‘sedolobhana’ (村寨). Ukuhlelwa ngezigaba 区级 → 名山级 → 村寨级 kanye nethiya ngokwayo ye-S+ — kuyizikhundla zemboni yemakethe yezindawo ezinezibongo, hhayi isitifiketi sezinga. Ngakho-ke, ‘igama’ le-Bòhétáng liphila ngokuyinhloko ngedumela, indawo yehlathi likahulumeni kanye nokungavamile kwangempela, hhayi ngenombolo ye-GOST.